IV SA/Wa 242/05

WyrokWSA w Warszawie2005-12-30

Skład orzekający: Zbigniew Rudnicki, Zofia Flasińska, Marian Wolanin

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu administracji publicznej nakazująca wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom wodnym, oparta na opinii biegłego, może być uznana za prawidłową, jeśli proponowane rozwiązanie jest technicznie ułomne i nie rozwiązuje problemu w sposób kompleksowy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji naruszyły zasadę prawdy obiektywnej oraz przepisy dotyczące postępowania dowodowego, w tym ocenę i wykorzystanie opinii biegłego. Zaskarżona decyzja, która nie zapewniła kompleksowego rozwiązania problemu odprowadzania wód opadowych, opierając się na technicznie ułomnym rozwiązaniu, została uchylona. Sąd podkreślił, że decyzja powinna zakończyć sprawę w sposób definitywny, zgodnie z zaleceniami ekspertyzy technicznej, a nie opierać się na wątpliwych rozwiązaniach częściowych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej właścicielom sąsiednich działek wykonanie rurociągu odprowadzającego nadmiar wód opadowych z jednej działki do istniejącej studni, a właścicielom drugiej działki odkopanie tej studni. Decyzja ta została wydana na podstawie ustawy Prawo wodne po stwierdzeniu zakłócenia stosunków wodnych. Po odwołaniach obu stron, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję organu pierwszej instancji, zmieniając jedynie termin wykonania. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił obie decyzje, uznając, że zaproponowane rozwiązanie techniczne było ułomne i nie zapewniło kompleksowego odprowadzenia wód.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wójta Gminy M. Zasądzono zwrot kosztów postępowania od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz skarżącego M. P.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.), Sędziowie sędzia NSA Zofia Flasińska, asesor WSA Marian Wolanin, Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...] w przedmiocie naruszenia stosunków wodnych na gruncie 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wójta Gminy M. z dnia [...] listopada 2004 r.; 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz skarżącego M. P. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją Wójta Gminy M. z dnia [...] listopada 2004 r., wydaną na podstawie art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (Dz.U. Nr 115, poz. 1229, z późn. zm.) nakazano: 1. p H. D., p. A. D., p. M. D., p, Z. D., współwłaścicielom działki o nr ew. [...], położonej we wsi M., Gmina M., wykonanie na przedmiotowej działce rurociągu o średnicy 30 cm, który odprowadzi nadmiar wód opadowych z najniższego punktu działki do istniejącej nie eksploatowanej studni zlokalizowanej na granicy działek nr [...] i [...] – w terminie do dnia [...] grudnia 2004 r., 2. pp. J. i M. P., właścicielom działki o nr ew. [...], położonej we wsi M., Gmina M., odkopanie istniejącej studni zlokalizowanej na granicy działek nr [...] i [...] na głębokość 3 m z utwardzeniem dna, aby nie przedostawały się z niej zanieczyszczone wody powierzchniowe do wód gruntowych - w terminie do dnia [...] grudnia 2004 r. W uzasadnieniu decyzji przypomniano, że w dniu [...] września 2004 r. została wydana przez Wójta Gminy M. decyzja administracyjna w sprawie naruszenia stosunków wodnych na działce nr [...], w której nakazano pp. J. i M. P., właścicielom działki o nr ew. [...], położonej we wsi M., przywrócenie stanu wody na gruncie, umożliwiając odpływ nadmiaru wód opadowych z działki nr [...] przez działkę nr [...] – w terminie do dnia [...] listopada 2004 r. Od powołanej decyzji skarżący złożyli odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., które uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W związku z powyższym została wykonana ekspertyza techniczna odprowadzenia wód powierzchniowych z działki nr [...] we wsi M., a następnie w dniu [...] listopada 2004 r. została przeprowadzona rozprawa, w wyniku której stwierdzono, że na działce nr [...], w najniższym jej punkcie w wyniku opadów zbiera się woda, która z braku możliwości odpływu zalewa budynek inwentarski czyniąc szkody. Rozwiązanie tej sprawy nakazano w decyzji. Inne rozwiązanie to odprowadzenie wody powierzchniowej rurociągiem o przekroju 30 cm do drogi [...] nr [...] w latach 2005-2006, podczas modernizacji tej drogi, zakładanej w okresie późniejszym. Rozwiązanie zaproponowane w decyzji jest w obecnym czasie najbardziej stosowne. Odwołanie od powyższej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. złożyły obie zainteresowane strony. P. M. P. uznał, że decyzja jest niesłuszna, krzywdząca i naruszająca jego prawo własności do przedmiotowej studni. Jego zdaniem, kwestia odpływu wód opadowych z działki nr [...] powinna być rozwiązana w inny sposób. Odwołanie p. H. i M. D. było po części reakcją na odwołanie p. M. P., któremu odwołujący się zarzucili podniesienie poziomu stanowiącej jego własność działki o ok. 0,5 m , po części zaś odwołujący się zwrócili w nim uwagę, że zaproponowane w decyzji rozwiązanie nie załatwi ich problemu, gdyż nie gwarantuje dalszego odpływu wód opadowych, możliwego tylko przez działkę nr [...]. Odwołujący się podnieśli, że również na rozprawie nie rozważono kwestii dalszego odprowadzenia wód opadowych z terenu ich działki, poza wskazaną studzienkę zbiorczą. Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] lutego 2005 r., Nr [...], uchylono zaskarżoną decyzję Wójta Gminy M. w części dotyczącej ustalonego terminu wykonania nałożonych nią obowiązków wyznaczając nowy termin – do dnia [...] kwietnia 2005 r. utrzymując w mocy pozostałą część decyzji. W uzasadnieniu, po przedstawieniu stanu sprawy Kolegium w S. stwierdziło, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności ekspertyzy technicznej odprowadzenia wód powierzchniowych z działki nr [...] w M. jednoznacznie wynika, że na działkach nr [...] i [...] nastąpiła zmiana stosunków wodnych. Na działce nr [...] są zlokalizowane budynki mieszkalne, inwentarskie, stodoły oraz szopy o łącznej pow. użytkowej 533 m2. Przed wybudowaniem tych budynków w latach 1963-1980 spływ wód powierzchniowych z działki nr [...] odbywał się bez zakłóceń poprzez działkę nr [...], a dalej po granicy działek nr [...] i [...] w kierunku ul. [...]. Sytuacja zmieniła się diametralnie kiedy w najniższym punkcie działki nr [...], przy granicy z działkami nr [...] i [...] został wybudowany budynek inwentarski (obora). Miedzy szczytem tego budynku a budynkiem na sąsiedniej działce nr [...] pozostała wolna przestrzeń. Realizacja wspomnianej obory spowodowała, że na drodze swobodnego odpływu wód powierzchniowych z działki nr [...] powstała przeszkoda uniemożliwiająca naturalny spływ wód. W związku z tym wody powierzchniowe z działki nr [...] spływają częściowo do wolnej przestrzeni między budynkami, której zbyt mała szerokość (ok. 0,3 m) nie pozwala na ich swobodny przepływ, i podtapiają budynek inwentarski. Zakłócenia stosunków wodnych spowodowane wybudowaniem budynku inwentarskiego w najniższym punkcie działki nr [...] uniemożliwiło dotychczasowy swobodny opływ wód powierzchniowych, mimo to wody te opływając budynek po obydwu stronach szczytów miały zapewniony, choć utrudniony odpływ w kierunku ulicy [...]. W 1991 r. sytuacja uległa zmianie w wyniku wybudowania przez właścicielkę działki nr [...], p. K. W., betonowego cokołu ogrodzenia na granicy działek nr nr [...] i [...]. Po zawarciu ugody między stronami w dniu [...] grudnia 1991 r. odpływ wód został umożliwiony przez wywiercenie otworu o średnicy 30 cm w cokole ogrodzenia. W związku z zabudową działki nr [...] na podstawie uzyskanych pozwoleń przez nowych właścicieli, pp. J. i M. P., tj. budowę budynku mieszkalnego (w 1996 r.) i gospodarczego (w 2002 r.) teren działki nr [...] został podwyższony średnio o ok. 0,5 m, uniemożliwiając tym samym odpływ wód z działki nr [...], w związku z czym zostały zakłócone istniejące od kilku lat stosunki wodne. Podczas rozprawy wodno-prawnej w dniu [...] listopada 2004 r. strony nie uzgodniły dobrowolnej ugody na przepuszczenie wody z działki nr [...] przez działkę nr [...]. Rzeczoznawca w opracowanej ekspertyzie wskazał dwie koncepcje rozwiązań technicznych zakłócenia stosunków wodnych. Pierwsza polegałaby na wykonaniu studzienki o średnicy 0,8 m dla przyjęcia wód powierzchniowych w miejscu dawnego odpływu wód na rogu działki nr [...], tuż przy południowym szczycie obory. Od tej studzienki należałoby odprowadzić wodę rurociągiem z rur PCV o średnicy 20 cm i długości 11 m, po starej trasie spływu wody do działki nr [...], wypuszczając ją na powierzchnię tej działki. Realizując to rozwiązanie nie zmienia się żadnych warunków odprowadzenia wody z działki nr [...], a różnica polega tylko na zmianie dawnego spływu powierzchniowego – obecnie zlikwidowanego – na odpływ rurociągiem. Druga koncepcja zakłada odprowadzenie wód deszczowych z działki nr [...] do studzienki ściekowej projektowanej w ramach modernizacji drogi [...] nr [...] w M. Jednakże rozwiązanie to jest możliwe do realizacji w latach 2005-2006 i nie koliduje w ocenie rzeczoznawcy z właścicielami sąsiednich działek odnośnie odprowadzenia wody z działki nr [...] poprzez ich grunty. Podczas rozprawy w dniu [...] listopada 2004 r., na którą nie stawili się m.in. pp. J. i M. P., obecni, tj. przede wszystkim pp. D., wskazali na możliwość wykorzystania do odprowadzenia wód powierzchniowych starej nieczynnej studni zlokalizowanej na granicy działek nr [...] i [...], o głębokości ok. 10 m, po jej spłyceniu. Odprowadzenie wody z w/w studni można będzie w przyszłości podłączyć do projektowanej studzienki w drodze [...]. W ocenie Kolegium zebrany w sprawie materiał dowodowy w sposób nie budzący wątpliwości potwierdza fakt zakłócenia na działce nr [...] stosunków wodnych, spowodowany działaniem pp. H. i M. D., jak i pp. J. i M. P. W związku z tym na organie pierwszej instancji spoczywał obowiązek wydania decyzji w oparciu o art. 29 ust. 3 ustawy – Prawo wodne. Jakkolwiek rozwiązanie wskazane w zaskarżonej decyzji nie jest tożsame z koncepcją przedstawioną przez rzeczoznawcę w jego ekspertyzie technicznej, to zostało ono zaproponowane na rozprawie z udziałem stron i rzeczoznawcy, który w swoim piśmie z dnia [...] stycznia 2005 r. wskazał, że działania techniczne zaproponowane przez organ pierwszej instancji pozwolą zapobiec naruszaniu stosunków wodnych na nieruchomości nr [...]. W tym stanie faktycznym i prawnym Kolegium uznało, ze zarzuty zawarte w obu odwołaniach nie zasługują na uwzględnienie. Skargi na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyły obie strony, przy czym skarga H. i M. D. została postanowieniem Sądu z dnia 22 lipca 2005 r., sygn. akt IV SA/Wa 242/05, odrzucona z powodu nie uiszczenia wpisu od skargi w terminie zakreślonym do dokonania tej czynności. Natomiast p. M. P. w swojej skardze zarzucił, iż zaskarżona decyzja narusza art. 21 ust. 1 Konstytucji RP, dotyczący ochrony prawa własności oraz podtrzymał i rozwinął argumenty użyte w odwołaniu, a dotyczące jego praw do przedmiotowej studni oraz istotnego przyczynienia się (przez budowę obory) pp. D. do uniemożliwienia spływu wód z działki nr [...], a także sprzeciwił się wykorzystaniu jego studni jako studzienki ściekowej i przepuszczeniu wód powierzchniowych z działki nr [...] przez własną działkę (nr [...]). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie. Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] lutego 2005 r., którą, poza terminem wykonania, utrzymano w mocy decyzję Wójta Gminy M. nakazującą właścicielom dwóch sąsiednich działek (nr nr [...] i [...] we wsi M.) podjęcie czynności mających na celu odprowadzenie wód powierzchniowych z jednej, niżej położonej działki (nr [...]). Stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości i został wyjaśniony z wystarczającą starannością. Nie ulega więc wątpliwości, że na działce nr [...] we wsi M. miało miejsce zakłócenie stosunków wodnych, spowodowane działaniami właścicieli (współwłaścicieli) obu działek. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy przywołano przepis art. 29 ust. 3 ustawy – Prawo wodne. Ustęp 1 tego przepisu ustanawia generalny zakaz, w myśl którego właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może: 1) zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł – ze szkodą dla gruntów sąsiednich, 2) odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie. Zgodnie z ust. 2 na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Natomiast zgodnie z ust. 3 tegoż przepisu jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. W literaturze przedmiotu podkreśla się, przeciwstawiając regulację zawartą w art. 50 poprzednio obowiązującego Prawa wodnego z 1974 r., że powołany wyżej przepis wykracza poza działania będące następstwem zwykłego korzystania z wody. Obecnie nie powinno być żadnych wątpliwości, że dotyczy on wszelkich zmian – wszelkich działań powodujących zmianę stanu wody na gruncie lub zmianę kierunku jej odpływu – a więc również i tych spowodowanych wzniesieniem zabudowań czy ogrodzeń.("Nowe prawo wodne", pod red. I. Kozy, Wyd. ZCO, Zielona Góra 2002, str. 29). W zawiadomieniu o rozprawie w sprawie zakłócania stosunków wodnych na działce nr [...] trafnie przywołano w podstawie prawnej art. 89 K.p.a. oraz art. 30 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (Dz.U. Nr 115, poz. 1229, z późn. zm.). Powołanie tego ostatniego przepisu wskazywało, że organ - Wójt Gminy M. zmierzał do załatwienia sprawy w drodze ugody, o której mowa w tym przepisie, zgodnie z którym właściciele gruntów mogą, w drodze pisemnej ugody, ustalić zmiany stanu wody na gruntach, jeżeli zmiany te nie wpłyną szkodliwie na inne nieruchomości lub na gospodarkę wodną; ugoda taka wymaga zatwierdzenia w drodze decyzji – w rozpatrywanym przypadku wójta, wydanej na wniosek umawiających się właścicieli gruntów. Przepisy art. 30 umożliwiają zastosowanie odstępstwa od zakazów określonych przytoczonym wyżej art. 29 ust. 1 ustawy – Prawo wodne. Jest to jednak możliwe pod warunkiem wspólnej, zgodnej woli zainteresowanych właścicieli gruntów. W rozpatrywanej sprawie do zgody takiej nie doszło. a więc Wójt Gminy M. powinien był rozstrzygnąć sprawę na podstawie art. 29 ustawy – Prawo wodne. Podstawa prawna decyzji organu pierwszej instancji była zatem prawidłowa. Istotne wątpliwości budzi natomiast sposób wykorzystania w procesie orzekania zleconej przez organ ekspertyzy technicznej rzeczoznawcy (zgodnie z art. 84 § 1 K.p.a. – opinii biegłego). Gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne. organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii (art. 84 § 1 K.p.a.). W Komentarzu do kodeksu postępowania administracyjnego (B. Adamiak, J. Borkowski, C. H. Beck, wyd. 3, Warszawa 2000, str. 364) stwierdza się, iż użyte w powołanym przepisie słowo "może" oznacza pozostawienie organowi swobody w korzystaniu z tego środka dowodowego. Granice korzystania z tej swobody są wyznaczone przez zasadę prawdy obiektywnej, bo z niej wynika obowiązek organu podjęcia wszelkich czynności mających na celu ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego sprawy administracyjnej. W sprawach zatem o zawiłym stanie faktycznym, które można wyjaśnić dopiero wtedy, gdy dysponuje się specjalnymi wiadomościami, organ orzekający jest obowiązany wykorzystać ten środek dowodowy. Jednocześnie w Komentarzu podkreśla się, że biegły nie jest powołany do ustalenia stanu faktycznego, lecz naświetlenia i wyjaśnienia okoliczności wskazanych przez organ administracji publicznej z punktu widzenia posiadanych przez niego wiadomości specjalnych. W rozpatrywanej sprawie przedmiot i zakres opinii biegłego został ustalony właściwie – była to wykonana przez biegłego-uprawnionego rzeczoznawcę ds. budownictwa wodnego i melioracji ekspertyza techniczna odprowadzenia wód powierzchniowych z działki nr [...] w miejscowości M. Biegły zaproponował dwie przedstawione wyżej koncepcje rozwiązań technicznych w tym zakresie, wyraźnie zresztą wskazując, która z tych koncepcji jest możliwa do wykonania na podstawie decyzji Wójta Gminy M. (I). W wyniku rozprawy ustalono trzecią koncepcję rozwiązania technicznego sprawy, stanowiącą modyfikację zalecanego przez biegłego rozwiązania technicznego sprawy, w istocie nie do przyjęcia przez żadną ze stron. Mianowicie zamiast nowej studzienki ściekowej, która w koncepcji I biegłego miała być zlokalizowana w miejscu dawnego przepływu wody na rogu działki nr [...], tuż przy południowym szczycie obory, zaproponowano wykorzystanie starej studni, położonej na granicy działek nr [...] i [...], stanowiącej własność (współwłasność majątkowa małżeńska) właściciela działki nr [...], p. M. P. Jednocześnie w decyzji organu pierwszej instancji zrezygnowano z budowy rurociągu o średnicy 20 cm i długości 11 m, który miał być poprowadzony przez działkę nr [...], po starej trasie spływu wody do działki nr [...], na której powierzchnię te wody miały być wypuszczone. Wybrano zatem rozwiązanie, które jest ułomne (częściowe) z technicznego punktu widzenia i zarazem prowadzi do zaostrzenia i tak nie najlepszych relacji sąsiedzkich i prawnych między sąsiadami, właścicielami (współwłaścicielami) działek nr [...] i [...]. Według zaskarżonej decyzji Wójta Gminy M. woda z działki nr [...] ma być bowiem odprowadzana nie do nowej studzienki ściekowej zlokalizowanej w całości na działce nr [...], a więc działce zalewanej przez wody opadowe, a do studzienki już istniejącej, stworzonej ze starej studni, położonej na granicy działek nr [...] i [...], stanowiącej własność p M. P., któremu jednocześnie nakazano spłycenie tej studni i utwardzenie jej dna. Nakazowi temu nie towarzyszyła żadna propozycja sposobu odprowadzenia wód mających gromadzić się w tej studni. Na rozprawie w dniu [...] listopada 2004 r. wyrażono jedynie nadzieję, że odprowadzenie wody z w/w studni będzie można w przyszłości podłączyć do projektowanej studzienki w drodze wojewódzkiej. Nie wskazano jednak kto, kiedy i w jaki sposób (po jakiej trasie) dokona tego podłączenia. Tak więc zamiast efektywnego sposobu odprowadzenia wód opadowych, zaproponowanego w rozwiązaniu I zawartym w sporządzonej ekspertyzie technicznej, i możliwego do wykonania na podstawie decyzji Wójta M., zaproponowano jedynie sposób gromadzenia wód opadowych z działki nr [...] w starej studni istniejącej na granicy działek nr [...] i [...], bez propozycji dalszego sposobu ich odprowadzenia (spływu). Jest oczywiste, że studnia ta, odpowiednio wypłycona i mająca utwardzone dno, wkrótce zostałaby wypełniona i przestałaby pełnić funkcję odbiornika wód opadowych z działki nr [...], sprawiając zarazem kłopoty właścicielowi działki nr [...], która to działka nie jest na razie zalewana przez wody opadowe. Przyjęte rozwiązanie nie wymaga natomiast szczególnych prac i nakładów przez właścicieli zalewanej działki nr [...], których zwalnia z realizacji studzienki zbiorczej na własnym gruncie. W rezultacie odwołanie od zawierającej takie ustalenia decyzji organu pierwszej instancji złożyły obie strony; obie strony złożyły również skargę na utrzymującą tę decyzję orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. Samo Kolegium miało zresztą wątpliwości do rozwiązania przyjętego w zaskarżonej decyzji Wójta Gminy M. i skierowało w tej sprawie zapytanie do biegłego, wyraźnie stwierdzając, że organ pierwszej instancji nie uwzględnił koncepcji I zaproponowanej przez biegłego. Biegły stwierdził, że obowiązki nałożone w decyzji Wójta na strony "stanowią realizację części koncepcji odprowadzenia wody z działki nr [...]", a "z istniejącej studni zlokalizowanej na granicy działek nr [...] i nr [...] woda powinna być odprowadzona poza granice ww działek..." Jak z tego wynika, sam biegły uznał rozwiązanie przyjęte w decyzji Wójta M. z dnia [...] listopada 2004 r., utrzymanej w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., za rozwiązanie częściowe, wymagające uzupełnienia przez zaproponowanie sposobu odprowadzenia gromadzonych wód poza granice działek nr [...] i [...]. Sposobu tego ani w decyzji Wójta Gminy M., ani w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. nie przedstawiono. Czyli – w praktyce pominięto wnioski wynikające z ekspertyzy technicznej rzeczoznawcy (biegłego). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczącym charakteru opinii biegłego podkreśla się przede wszystkim niewiążący charakter takiej opinii dla organu administracji. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 marca 2002 r., sygn. akt I SA 1978/00, stwierdza się wprost, że opinia biegłego nie wiąże organu administracji, który jest obowiązany poddać ją swej ocenie jak każdy dowód, gdyż to organ – nie zaś biegły – prowadzi postępowanie (LEX nr 81669). Jednocześnie zwraca się uwagę, że obowiązek oceny opinii biegłego wyłącza siłą rzeczy możliwość zignorowania tej opinii. Tak więc "jeżeli organ dopuścił dowód z opinii biegłego, potrzebując wiadomości specjalnych, to w swoim rozstrzygnięciu nie może je zignorować, wyrażając w treści uzasadnienia w sposób lapidarny "zdecydowany sprzeciw w stosunku do treści opinii."(Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 października 1999 r., sygn. akt I SA 313/99, LEX nr 54522) W rozpatrywanej sprawie organ nie posunął się aż tak daleko, ale w istocie tak zmienił zaproponowane rozwiązanie, że praktycznie pozbawił je wartości użytkowej. Zgodnie z art. 104 § 2 K.p.a. decyzja rozstrzyga sprawę co do jej istoty w całości lub części albo w inny sposób kończy sprawę w danej instancji. W rozpatrywanej sprawie nie było potrzeby wydawania decyzji częściowej, nie było też możliwości zakończenia sprawy w inny sposób. Decyzja Wójta Gminy M. powinna - i jak wykazała ekspertyza rzeczoznawcy mogła – zakończyć sprawę w pierwszej instancji, poprzez nakazanie właścicielom działek nr [...] i [...] podjęcia odpowiednich działań i wykonania odpowiednich urządzeń, które powinny doprowadzić do stałego odprowadzania nadmiaru wód opadowych z działki nr [...] na teren, przez który te wody spływały przed zabudową obydwu działek. Decyzja taka powinna jednak załatwić sprawę odpływu wód w całości, zgodnie z rozwiązaniem zalecanym w ekspertyzie rzeczoznawcy, nie zaś skupiać się na wątpliwych rozwiązaniach częściowych, przyjętych na rozprawie i niezgodnych z zaleceniami rzeczoznawcy. Na tle przedstawionych ustaleń i opinii stwierdzić należy, że organ wydający zaskarżoną decyzję naruszył zasadę prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 7 K.p.a., głównie co do przeprowadzenia, oceny i wykorzystania dowodów, w tym przede wszystkim opinii biegłego-rzeczoznawcy, jak również przepisy regulujące tę sferę postępowania, a w szczególności art. 75, 77, 80 i 84 § 1, a także art. 104 § 2 K.p.a. – w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Ustalając w sposób niewłaściwy obowiązki właścicieli (współwłaścicieli) działek nr [...] i [...] organy obu instancji naruszyły zaś przepisy art.29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (Dz.U. Nr 115, poz. 1229, z późn. zm.). W przedstawionym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku. Na podstawie art. 152 powołanej ustawy orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło