IV SA/Wa 2436/12

WyrokWSA w Warszawie2013-09-19

Skład orzekający: Marta Laskowska-Pietrzak, Leszek Kobylski, Iwona Szymanowicz-Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo orzekł o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli osoba ta opuściła lokal, ale posiada do niego klucze i okazjonalnie go odwiedza, a jej centrum życiowe nie jest jednoznacznie zlokalizowane poza tym lokalem?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo orzekł o wymeldowaniu, jeśli spełnione zostały kumulatywnie dwie przesłanki: opuszczenie miejsca pobytu stałego oraz niedopełnienie obowiązku wymeldowania. Samo posiadanie kluczy do lokalu lub okazjonalne jego odwiedzanie nie stanowi o przebywaniu w nim w rozumieniu miejsca pobytu stałego, które wymaga fizycznej obecności i koncentracji podstawowych funkcji życiowych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi P. N. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta W. o wymeldowaniu P. N. z pobytu stałego. Organ odwoławczy ustalił, że P. N. opuścił lokal, w którym był zameldowany, i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Ustalenia oparto na zeznaniach świadków, informacji policji oraz wyroku rozwodowego, które wskazywały na brak stałego zamieszkiwania P. N. w lokalu od grudnia 2010 r. P. N. zarzucił organom naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o ewidencji ludności, twierdząc, że lokal nadal stanowi centrum jego życia i zaspokaja jego potrzeby mieszkaniowe, mimo pracy za granicą.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak (spr.), Sędziowie sędzia WSA Leszek Kobylski, sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2013 r. sprawy ze skargi P. N. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego - oddala skargę - Decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania P. N. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2012 r. orzekającą o wymeldowaniu P. N. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał na następujące ustalenia faktyczne i prawne: Postępowanie administracyjne wszczęto na wniosek L. N. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Prezydent W. decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. orzekł o odmowie wymeldowania P. N. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Na skutek odwołania wniesionego przez L. N. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Po przeprowadzeniu postępowania uzupełniającego Prezydent W. decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. orzekł o wymeldowaniu P. N. z przedmiotowego lokalu. Wydane rozstrzygnięcie uzasadnił tym, że został spełniony warunek konieczny do wymeldowania, określony w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. nr 139 poz. 993 z późn. zm.), tj. P. N. opuścił przedmiotowy lokal i nie dopełnił obowiązku wymeldowania. Rozpatrując odwołanie P. N., Wojewoda [...] wskazał, że podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy o ewidencji ludności. Zgodnie z treścią art. 15 ust. 2 powyższej ustawy organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Organ drugiej instancji wskazał, że w orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że o opuszczeniu miejsca stałego pobytu w rozumieniu art. 15 ust. 2 powyższej ustawy można mówić wówczas, gdy osoba, której postępowanie dotyczy, fizycznie nie przebywa w lokalu, w którym uprzednio miała zorganizowane centrum życiowe oraz gdy nieprzebywanie w tym lokalu jest wynikiem woli, zamiaru tej osoby (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 maja 2001 r., sygn. akt. V SA 1496/00). Miejsce stałego pobytu danej osoby zaś to miejsce, w którym osoba stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami, przyjmuje i nadaje korespondencję. Miejscem stałego pobytu jest jednocześnie miejsce, w pobliżu, którego lub w możliwie jak najmniejszym oddaleniu, od którego zameldowany stara się koncentrować miejsce pracy, miejsce robienia zakupów i korzystania z usług, opieki medycznej itd. O istnieniu przesłanki opuszczenia miejsca pobytu stałego można mówić wtedy, gdy całokształt zachowań zainteresowanej osoby będzie wskazywał, że lokal, w którym była na stałe zameldowana, przestał być miejscem koncentracji jej interesów życiowych. W omawianej sprawie organ pierwszej instancji uznał, że przesłanka opuszczenia lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. przez P. N. została spełniona, co ustalono w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy. Najemcami lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. są L. N. i P. N. L. N. wyjaśniła, że jej były mąż – P. N. ostatni raz nocował w przedmiotowym lokalu [...] grudnia 2010 r. Posiada klucze do lokalu, ale odwiedza go sporadycznie. Z kolei P. N. oraz jego pełnomocnik A. N. oświadczyli, że zamieszkuje on w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W., choć utrudnia mu to konflikt z byłą żoną. W celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego organ pierwszej instancji przeprowadził rozprawę administracyjną, w której uczestniczyli: L. N., A. N. - pełnomocnik P. N. oraz świadkowie: B. J., M. G., E. S., M. S. i K. R. A. N. oświadczył, że jego syn – P. N. mieszka w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. rzadko, ze względu na swoją pracę (jeździ tirem za granicę). W czasie wolnym przebywa w przedmiotowym lokalu. Lokal składa się z dwóch pokoi, mniejszy zajmuje córka stron, a w większym jest narożnik, z którego korzysta L. N. i od 19 kwietnia 2012 r. rozkładana kanapa, na której śpi P. N. W maju 2012 r. wymieniony nocował 3 razy. Wnioskodawczyni wskazała również, że posiada on klucze do lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. i może z niego swobodnie korzystać. Potwierdziła, że były mąż przyniósł do lokalu kanapę, ale na niej nie nocował ani razu. Meble znajdujące się w przedmiotowym mieszkaniu stanowią wspólną własność byłych małżonków. Poza tym w miejscu pobytu stałego P. N. pozostawił ubrania zimowe. Przesłuchany w charakterze świadka K. R. (ul. [...]) zeznał, że widuje P. N. na podwórku. Mieszka on w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. od około 6 miesięcy. K. R. dowiedział się o zamieszkiwaniu P. N. w tym lokalu od niego. M. S. (ul. [...]) potwierdziła, że P. N. mieszka z M. O., jej córką oraz jej byłym mężem i jego konkubiną w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. B. J. (ul. [...]), której lokal graniczy przez ścianę z lokalem nr [...] przy ul. [...] w W. wyjaśniła, że nie widuje P. N. W lokalu tym były głośne awantury, a od około roku ustały, przez ścianę nie słychać głosów męskich, tylko żeńskie. Również E. S. (ul. [...]) zeznała, że od około roku nie widziała P. N. Wojewoda [...] podniósł, że w uzasadnieniu wyroku rozwodowego z dnia [...] sierpnia 2011 r., sygn. akt [...] Sąd Okręgowy w W., [...] Wydział Cywilny wskazał, że P. N. od października 2010 r. jest związany z inną kobietą i w dniu [...] grudnia 2010 r. wyprowadził się z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Wydział Prewencji Komendy Rejonowej Policji [...] pismem z dnia 28 maja 2012 r. poinformował, że w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. przebywa L. N. wraz z córką K. Mimo wielokrotnych kontroli w lokalu nie zastano P. N. Również w rozmowach z sąsiadami potwierdzono, że wymieniony nie mieszka w przedmiotowym lokalu od około 6 miesięcy. Organ drugiej instancji podkreślił, że przesłuchano również w charakterze świadków: M. G. i J. R. M. G. potwierdziła, że pozostaje w związku z P. N., ale nie mieszka on z nią w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. P. N. jedynie odwiedza świadka. Wymieniona mieszka z byłym mężem i córką. Z kolei J. R. (ul. [...]) zeznał, że widuje P. N. na podwórku, na klatce schodowej, spotykają się też w mieszkaniu świadka. Mając na uwadze zgromadzony materiał dowodowy Wojewoda [...] uznał, że w rozpatrywanej sprawie zaszła przesłanka niezbędna do wydania decyzji o wymeldowaniu z pobytu stałego, określona w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności. P. N. nie mieszka w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Zgromadzone w sprawie dowody pozwalają na stwierdzenie, że przedmiotowy lokal nie jest miejscem pobytu stałego wymienionego, w którym skoncentrowane byłyby jego sprawy rodzinne, osobiste i majątkowe. Wskazują na to również - zdaniem organu - wyjaśnienia pełnomocnika P. N. – A. N., który wyjaśnił, że jego syn mieszka w przedmiotowym lokalu rzadko, np. w maju 2012 r. nocował tylko 3 razy. Organ podkreślił, że nie spełnia kryteriów zamieszkiwania na pobyt stały jedynie posiadanie kluczy do lokalu, czy też okazjonalne jego odwiedzanie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 maja 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 437/08). W ocenie Wojewody [...] zebrane dowody nawzajem się uzupełniają i nie pozostawiają wątpliwości, że P. N. opuścił lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności. Reasumując organ przyjął, że w niniejszej sprawie nastąpiło świadome, dobrowolne i trwałe opuszczenie przez P. N. dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, a pozostawienie zameldowania stanowiłoby w takiej sytuacji jedynie fikcję meldunkową. Skargę na decyzję Wojewody [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie P. N. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji Prezydenta W., zaskarżonej decyzji zarzucił rażącą obrazę: 1. art. 7 kpa mającą wpływ na wynik sprawy, co objawiło się niewszechstronnym i fragmentarycznym zbadaniem okoliczności faktyczno - prawnych sprawy, w tym pominięcie okoliczności, że P. N. faktycznie przebywa w miejscu swego zameldowania, jak również zaspokajania weń swoje potrzeby mieszkaniowe, przy czym wobec charakteru swojej pracy jako kierowca skarżący nie jest osobą, która codziennie korzysta z rzeczonego lokalu, choć lokal jest jego centrum życiowym i w nim zamierza zaspokajać swoje potrzeby mieszkaniowe; 2. art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych przez jego niewłaściwą subsumpcję mające wpływ na wynik sprawy, a objawiająca się wadliwym ustaleniem, że uczestnik postępowania P. N. opuścił przedmiotowy lokal, posiada z nim więzy i zamierza faktycznie spełniać w nim swoje potrzeby mieszkaniowe, zaś dotychczasowe zachowanie P. N., w tym w szczególności opieka nad mieszkaniem w którym był zameldowany, gromadzenie sprzętów codziennego użytku oraz utrzymywanie w nim porządku i miejsca dla własnego odpoczynku każe uznać, że P. N. spełniał w nim swoje potrzeby mieszkaniowe i traktował je jako miejsce do życia oraz miejsce do zamieszkania; 3. nieprawidłową ocenę dowodów i błąd w ustaleniach faktycznych służących za podstawę orzeczenia, co objawiało się ustaleniem, że skoro P. N. jest widziany w okolicy podwórka mieszkania przy ul. [...] w W. to okoliczność ta stanowi wyraz przywiązania do tego miejsca, wiąże skarżący z nim przyszłość i planuje stworzenie w nim swojego centrum życiowego oraz zamierza w rzeczonym lokalu realizować swoje potrzeby mieszkaniowe, choć jest to mieszkanie jego obecnej partnerki, która mieszka w nim wraz z córką oraz swoim byłym mężem i jego aktualną partnerką, co już samo w sobie wydaje się nieporozumieniem, zaś zeznania świadków którzy potwierdzają taki stan rzeczy należy uznać za niewiarygodne. W uzasadnieniu skargi skarżący opisał szczegółowo stan sprawy, rozwijając wskazane zarzuty. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga złożona w niniejszej sprawie nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. (t.j. Dz. U. z 2001 Nr 87 poz. 960 ze zm.) o ewidencji ludności i dowodach osobistych - na wniosek strony lub z urzędu organ gminy wydaje decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. A zatem dla wydania decyzji o wymeldowaniu muszą być spełnione kumulatywnie dwie przesłanki: - opuszczenie miejsca pobytu stałego oraz - nie dopełnienie obowiązku wymeldowania się. Z powyższego wynika, iż wymeldowanie dokonywane jest w przypadku, gdy dana osoba opuści dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie dopełni obowiązku wymeldowania się. Samo bowiem zameldowanie stanowi rejestrację stanu faktycznego w zakresie stałego lub czasowego pobytu określonej osoby w danym miejscu. Dla zameldowania istotne jest tylko to, czy dana osoba przebywa w określonym miejscu. W żaden natomiast sposób rejestrowanie tego stanu (zameldowanie lub wymeldowanie), nie jest zależne od przysługiwania danej osobie tytułu prawnego do lokalu (nieruchomości), w którym ta osoba przebywa, lub który opuściła. Należy więc podkreślić, iż zameldowanie w lokalu, jako czynność materialno-techniczna, nie rodzi prawa do mieszkania, a jedynie potwierdza istnienie i rodzaj pobytu pod danym adresem. Celem wymeldowania jest zatem także jedynie potwierdzenie, iż dana osoba nie przebywa już w dotychczasowym miejscu pobytu, niezależnie od tego, czy osobie tej przysługuje jakikolwiek tytuł prawny do lokalu, w którym dotychczas przebywała. Organy administracji orzekające w niniejszej sprawie prawidłowo ustaliły, że przesłanki te zostały spełnione. Prawidłowo i bezsprzecznie z regułami postępowania, ustalony stan faktyczny sprawy wyczerpuje normę art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. (t.j. Dz. U. z 2001 Nr 87 poz. 960 ze zm.) o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W toku postępowania nie zostały naruszone art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa. Przepisy te zobowiązują organy administracji do zebrania w sposób pełny i wyczerpujący materiału dowodowego, rozpatrzenia tego materiału oraz dania temu wyrazu w uzasadnieniu decyzji administracyjnej. Analiza akt sprawy oraz treści uzasadnienia decyzji administracyjnej, zdaniem Sądu, pozwala stwierdzić, że wymogi wynikające z wymienionych wyżej przepisów zostały spełnione. Sytuację prawną skarżącego należy rozważyć na tle dokonanych ustaleń faktycznych. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte na skutek wniosku L. N. Podstawą wniosku wskazaną również podczas pierwszego przesłuchania była okoliczność, że P. N. nie mieszka w przedmiotowym lokalu od grudnia 2010 r. i wyprowadził się do lokalu [...] przy ul. [...] w W. Organy obu instancji przeprowadziły szczegółowe postępowanie dowodowe. Przede wszystkim przesłuchano kilku świadków, którzy potwierdzili, że P. N. nie przebywa w przedmiotowym lokalu (świadkowie: K. R., M. S., E. S., B. J.). Ponadto organ zwrócił się do Komendy Rejonowej Policji w W., która w piśmie z dnia 28 maja 2012 r. wskazała, że mimo wielokrotnych kontroli w lokalu nie zastano P. N. Słusznie organ posiłkował się w niniejszej sprawie stanem faktycznym ustalonym w sprawie rozwodowej prowadzonej przed Sądem Okręgowym w W. ([...]). Z uzasadnienia wyroku wynika, że P. N. od października 2010 r. jest związany z inną kobietą i w dniu [...] grudnia 2010 r. wyprowadził się z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Zgromadzone w sprawie dowody pozwalają na stwierdzenie, że przedmiotowy lokal nie jest miejscem pobytu stałego P. N., w którym skoncentrowane byłyby jego sprawy rodzinne, osobiste i majątkowe. W konsekwencji powyższego Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę -nie podzielił zarzutów skargi, nie dopatrzył się również tego rodzaju naruszeń prawa materialnego lub procesowego, które miałyby wpływ na treść rozstrzygnięcia i prowadziły do uchylenia zaskarżonej decyzji. W tej sytuacji skargę należało oddalić. Mając powyższe okoliczności na względzie - na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.Nr 153 poz. 1270)

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło