IV SA/Wa 2442/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie sędzia WSA Łukasz Krzycki, sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2015 r. sprawy ze skargi T. K. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z dnia 24 października 2014 r., Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 w związku z art. 61a § 1 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.), zwanym dalej - K.p.a., po rozpatrzeniu zażalenia T. K., utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] września 2014 r. odmawiające wszczęcia postępowania w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego: D. L. z lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...]. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ podał, że w dniu [...] lipca 2014 r. T. K. wystąpił do Prezydenta [...] z wnioskiem o wymeldowanie z pobytu stałego z lokalu położonego nr [...] przy ul. [...] w [...] – D. L. Jako powód wymeldowania wskazał "złe zachowanie" D. L. W następstwie złożonego pisma organ I instancji zwrócił się do wnioskodawcy o uzupełnienie wniosku poprzez dołączenie dokumentu potwierdzającego tytuł prawny do wskazanego lokalu. W odpowiedzi na powyższe pismo T. K. nie przedstawił żądanych dokumentów. W piśmie z dnia 16 lipca 2014 r. oświadczył, że właścicielką omawianego lokalu była jego nieżyjąca córka J. S. Wskazał, że postępowanie spadkowe nie zostało zakończone i jest w toku. Mając powyższe na uwadze organ I instancji postanowieniem z dnia [...] września 2014 r., działając na podstawie art. 61 a oraz art. 28 K.p.a. odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie wymeldowania D. L. z pobytu stałego z przedmiotowego lokalu. Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się T. K. i w dniu [...] września 2014 r. złożył zażalenie do Wojewody [...]. Organ odwoławczy utrzymując w mocy postanowienie organu I instancji wskazał, że zgodnie z art. 61 K.p.a. postępowanie wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. O wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie jednej ze stron należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie. Zaznaczył, że zgodnie bowiem z art. 28 K.p.a. stroną postępowania administracyjnego jest podmiot, którego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W przypadku ustalenia, że wnioskodawca nie posiada przymiotu strony, organ administracji publicznej na podstawie art. 61 a § 1 K.p.a. wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W rozpoznawanej sprawie odmowa wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie wymeldowania D. L. nastąpiła, ponieważ wnioskodawca - wnosząc o wszczęcie postępowania - nie wykazał, że postępowanie to dotyczyłoby jego interesu prawnego. Wojewoda zaznaczył, że interes prawny, którego istnienie warunkuje przyznanie osobie przymiotu strony w określonej sprawie, musi bezpośrednio dotyczyć sfery prawnej podmiotu. Brak bezpośredniości wpływu sprawy na sferę prawną osoby nie pozwala na uznanie jej za stronę. Interes prawny powinien wynikać wprost z przepisów prawa materialnego, pozostających w bezpośrednim związku z podstawą prawną zaskarżonego orzeczenia organu. Organ odwoławczy wskazał, że z analizy akt sprawy wynika, że zgodnie z księgą wieczystą nr [...] właścicielką lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] jest nieżyjąca córka T. K. – J. S., zatem wobec twierdzenia wnioskodawcy, że postępowanie spadkowe po zmarłej jest w toku, to uznać należy, że na dzień wydawania powyższego postanowienia T. K. nie posiadał tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu. Na powyższe postanowienie T. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu skargi podniósł, że D. L. został zameldowany na jego prośbę i wówczas również nie legitymował się tytułem prawym do przedmiotowego lokalu, ponieważ trwa postępowanie spadkowe. Skarżący wniósł o wydanie decyzji o wymeldowaniu D. L. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i jednocześnie wskazał na brak podstaw do zmiany zajętego stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Oceniając zaskarżone postanowienie według kryterium zgodności z prawem - stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), w zw. z art. 3 § 2 i art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. - Sąd nie znalazł dostatecznych podstaw prawnych do wyeliminowania kwestionowanego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie Wojewody [...] utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta [...] odmawiające wszczęcia postępowania z wniosku skarżącego w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego D. L. z lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...]. Argumentem organów obu instancji uzasadniającym wydanie tych rozstrzygnięć było uznanie, że wnioskodawca nie wykazał, iż posiada przymiot strony. W ocenie organów ustalenie, że żądanie zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną w sprawie powoduje, że postępowanie nie może być wszczęte z jego wniosku - co przesądza o wydaniu postanowienia o odmowie jego wszczęcia. W ocenie Sądu stanowisko organów jest zasadne. Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 ze zm.) organ gminy wydaje na wniosek właściciela lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Takie brzmienie tego przepisu oznacza, że o tym, czy postępowanie w sprawie wymeldowania ma być prowadzone z urzędu, czy też na wniosek strony powinien przesądzić organ meldunkowy. W przypadku uznania, że wniosek (podanie, zawiadomienie) z żądaniem wszczęcia postępowania w sprawie o wymeldowanie pochodzi od podmiotu mającego przymiot strony postępowania (a więc od właściciela lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu) organ meldunkowy powinien wszcząć postępowanie na żądanie tego podmiotu. Zgodnie bowiem z art. 61 § 1 K.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Stosowanie zaś do art. 61 § 3 K.p.a. datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. W orzecznictwie sądowym i doktrynie podkreśla się, że co do zasady tylko wniosek pochodzący od strony skutecznie wszczyna postępowanie i to niezależnie od woli organu (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 15 grudnia 2010r., sygn. akt II SA/Sz 919/10, LEX 754991). Z kolei za wszczęcie postępowania z urzędu uważa się pierwszą czynność organu podjętą w danej sprawie. O wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie jednej ze stron należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie (art. 61§ 1 K.p.a.). W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy organy prawidłowo ustaliły, iż skarżący nie legitymuje się tytułem prawnym do przedmiotowego lokalu, a w związku z tym nie przysługuje mu przymiot strony w rozumieniu art. 28 K.p.a. Powyższe ustalenia uzasadniały wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania z wniosku skarżącego. Okoliczność braku po stronie skarżącego tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu nie jest kwestionowana. W piśmie z dnia 16 lipca 2014 r. sam skarżący oświadczył, że właścicielką omawianego lokalu była jego nieżyjąca córka J. S. Wskazał, że postępowanie spadkowe nie zostało zakończone i jest w toku. Również z ustaleń organu wynika, że zgodnie z księga wieczystą nr [...] właścicielką lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] jest nieżyjąca córka T. K. – J. S. W ocenie Sądu, powyższe ustalenia udokumentowane w aktach sprawy uprawniały organy orzekające, po analizie wniosku skarżącego z dnia 16 lipca 2014 r., do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania o wymeldowanie z pobytu stałego D. L. z lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...]. Skoro w myśl art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych organ gminy wydaje decyzję w sprawie wymeldowania na wniosek właściciela lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu lub z urzędu, to nie może budzić wątpliwości, iż ustalenie przez organ, że podmiot składający taki wniosek nie legitymuje się tytułem prawnym do lokalu nie może doprowadzić do skutecznego wszczęcia postępowania przez organ meldunkowy. Jak to już bowiem wskazano powyżej tylko wniosek pochodzący od strony mającej interes prawny może skutecznie wszcząć postępowanie w przedmiocie wymeldowania. Wobec tego, że podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.