IV SA/Wa 2445/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Stępkowska - Bigiej po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków lokalizacji inwestycji celu publicznego postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. J. K. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2012 r. w przedmiocie ustalenia warunków lokalizacji inwestycji celu publicznego. Zarządzeniem z dnia 6 listopada 2012 r. (doręczonym w dniu 13 listopada 2012 r.) skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 500 zł. W dniu 16 listopada 2012 r. skarżący złożył pismo, w którym zwrócił się do Sądu o zwolnienie go z obowiązku uiszczenia wpisu. Dołączył do wniosku m. in. kserokopię wyroku Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] grudnia 2009 r., na mocy którego zasądzono na jego rzecz kwotę 33.213,91 zł oraz kwotę 2.400 tytułem zwrotu kosztów procesu. Podniósł, że wyrok ten nie jest prawomocny. Oświadczył także, że z jednym z dłużników dokonał ugody – dłużnik ten spłacił swoją część długu i "teraz jego prawnik zażądał przez komornika zapłatę za zastępstwo procesowe". Następnie, w dniu 30 listopada 2013 r. złożył wniosek na urzędowym formularzu PPF, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał m. in., że otrzymuje rentę, ma na utrzymaniu studiującego syna. Jako osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym wskazał żonę i pełnoletniego syna. Podał, że jest właścicielem domu o pow. 150 m2. Pismem z dnia 10 stycznia 2013 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku poprzez nadesłanie: a) wyciągów z posiadanych przez niego, jego żonę M. K. oraz syna W. K. rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych oraz lokat terminowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, b) dokumentów wskazujących wysokość dochodów (renty, o której mowa w uzasadnieniu wniosku), c) informacji czy żona M. K. uzyskuje dochody, jeżeli tak to w jakiej wysokości i z jakiego tytułu, d) informacji czy syn W. K. uzyskuje dochody, jeżeli tak to w jakiej wysokości i z jakiego tytułu, e) oświadczenia w sprawie wysokości opłat ponoszonych na utrzymanie (w tym utrzymanie mieszkania, wyżywienie itp.), przeciętnie w miesiącu, f) odpisów zeznań podatkowych za ostatnie dwa lata kalendarzowe. Przy piśmie z dnia 28 stycznia 2013 r. skarżący przesłał wyciągi z rachunku bankowego żony, zaświadczenie o dochodach z tytułu pobieranej renty strukturalnej ( w wysokości 2.077,87 zł), zeznania o wysokości dochodów osiągniętych przez żonę w latach 2010 i 2011 r. Oświadczył także, że syn jest studentem studiów dziennych i nie uzyskuje dochodów. W piśmie Sądu z dnia 7 lutego 2013 r. skarżący ponownie został wezwany do uzupełnienia wniosku i wyjaśnienia wątpliwości – w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania - poprzez: 1) udzielenie informacji jaką część długu i kiedy spłacił jego dłużnik, o czym mowa w piśmie z dnia 16 listopada 2011 r. 2) podanie wysokości nadpłaty podatku dochodowego i zwrotu VAT, o czym mowa w piśmie komornika sądowego z dnia [...] listopada 2012 r. o zajęciu wierzytelności, 3) udzielenie informacji (i udokumentowanie), czy jego żona uzyskuje aktualnie dochody, jeżeli tak to w jakiej wysokości (w rubryce nr 10 formularza PPF skarżący nie podał dochodów żony, z nadesłanych natomiast kopii zeznań podatkowych z roku 2010 i 2011 oraz z powszechnie dostępnych informacji uzyskanych z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej - https://prod.ceidg.gov.pl wynika, że żona prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą), 4) złożenie oświadczenia, czy żona M. K. posiada rzeczywiście tylko jeden rachunek bankowy, którego wyciągi nadesłano przy piśnie z dnia 28 stycznia 2013 r. – jeżeli posiada inne konta rachunki bankowe – należy nadesłać ich wyciągi z ostatnich trzech miesięcy, 5) nadesłania wyciągów z posiadanych przez skarżącego wszystkich rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych oraz lokat terminowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, ewentualnie do złożenia oświadczenia o nieposiadaniu rachunków bankowych, 6) udzielenie informacji czy aktualnie skarżący i jego żona uzyskują dochody z tytułu najmu lub dzierżawy, jeżeli tak to w jakiej miesięcznej wysokości oraz co jest przedmiotem najmu lub dzierżawy – należy nadesłać kopie umów ( z kopii zeznania podatkowego M. K. wynika, że w 2011 roku osiągnęła dochód z tego tytułu w wysokości 13 200 zł, zaś J. K. w wysokości 15000 zł), 7) wykazanie wszelkich posiadanych przez skarżącego i jego żonę nieruchomości (w rubryce nr 6 formularza PPF skarżący wskazał jedynie dom o pow. 150 m2, natomiast z akt administracyjnych wynika, że jest współwłaścicielem działki nr [...] i nr [...] w B., ul. [...]), 8) oświadczenia w sprawie wysokości opłat ponoszonych na utrzymanie (przeciętnie w miesiącu). Wezwanie to zostało doręczone skarżącemu w dniu 13 lutego 2013 r. Termin do jego wykonania upłynął w dniu 27 lutego 2013 r. Skarżący nie nadesłał żądanych informacji w powyższym terminie, natomiast jak wynika z wydruku z rejestru opłat sądowych, dołączonego do akt sprawy, w dniu 25 lutego 2013 r. skarżący uiścił wpis od skargi w wysokości 500 zł. Rozpoznając wniosek zważono co następuje: Przede wszystkim zaznaczyć należy, że prawo pomocy, zarówno w zakresie całkowitym, jaki i częściowym, jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest bowiem formą dofinansowania strony postępowania z budżetu Państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt I OZ 1099/11). Ponadto, w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Wnioskodawca ubiegający się o przyznanie prawa pomocy musi wykazać, tj. należycie udokumentować swoją sytuację materialną, gdyż to na podstawie przekazanych przez niego informacji Sąd dokonuje merytorycznej oceny wniosku pod kątem wystąpienia przesłanek przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. np. postanowienia NSA z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt II GZ 409/10 i z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. akt IIFZ833/11). Stosownie bowiem do art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270), zwanej dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego dla siebie i rodziny. Zatem rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe potraktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na występującym z wnioskiem spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę wykazane. W rozpatrywanej sprawie stwierdzić należy, że omówiony warunek przyznania prawa pomocy, tj. wykazanie że skarżący spełnia przesłanki uprawniające do zwolnienia od kosztów sądowych, nie został przez niego spełniony. Skarżący domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Oznacza to, że zobowiązany jest do wykazania, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Podstawą pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o prawo pomocy może być wyłącznie rzeczywisty, zatem i aktualny stan majątkowy i możliwości płatnicze strony ubiegającej się o przyznanie tego prawa. Z informacji i dokumentów złożonych przez skarżącego oraz dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz żoną i studiującym synem. Jest właścicielem domu po pow. 150 m 2 i współwłaścicielem działki nr [...] i nr [...] w B., ul. [...]. Uzyskuje dochód w wysokości 2.077,87 zł z tytułu renty strukturalnej. Z zeznania podatkowego za rok 2011 r. żony skarżącego wynika, że prowadzi ona pozarolniczą działalność gospodarczą. Z tytułu najmu lub dzierżawy w 2011 roku żona skarżącego osiągnęła dochód w wysokości 13.200 zł, zaś skarżący w wysokości 15.000 zł. Wobec przedstawienia opisanych wyżej danych, zasadnym było w ocenie referendarza sądowego wezwanie do wyjaśnienia wątpliwości i nadesłania kolejnych oświadczeń i dokumentów. Dlatego też w piśmie Sądu z dnia 7 lutego 2013 r. skarżący został wezwany do nadesłania m.in. informacji w sprawie dochodów żony, dochodów z tytułu najmu lub dzierżawy, nadesłania wyciągu z rachunków bankowych lub oświadczenia o nieposiadaniu rachunków bankowych, określenia miesięcznych wydatków. Skarżący nie odpowiedział na ww. wezwanie i nie uzupełnił wniosku o żądane informacje. Tym samym nie wykazał, że jego sytuacja materialna uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, bowiem z przedstawionych informacji i dokumentów nie wynika, aby poniesienie kosztów sądowych naraziło skarżącego i jego rodzinę na uszczerbek utrzymania koniecznego. Ponadto, jak wynika z akt sprawy skarżący uiścił wpis od skargi w wysokości 500 zł, zatem nie można stwierdzić, aby odmowa przyznania prawa pomocy pozbawiła go prawa do sądu, bowiem po uiszczeniu wpisu nie ma przeszkód do nadania sprawie dalszego biegu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.