IV SA/Wa 245/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie sędzia WSA Łukasz Krzycki, sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak (spr.), Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi M. H. na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz skarżącego M. H. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2013 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców na podstawie art. 134 kpa stwierdził uchybienie terminu do wniesienia przez M. K., pełnomocnika obywatela [...] A. H. odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2013 r. orzekającej o odmowie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, że w dniu 13 kwietnia 2012 r. [...] A. H. wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium RP na podstawie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zalegalizowaniu pobytu niektórych cudzoziemców na terytorium RP i ustawy o cudzoziemcach (Dz.U. z 2011 r., Nr 191, poz. 1133). Decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. Wojewoda [...] odmówił udzielenia cudzoziemcowi wnioskowanego zezwolenia. Rozpatrując odwołanie wniesione przez pełnomocnika cudzoziemca, decyzją z dnia [...] maja 2013 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2013 r., stwierdzając, że strona nie przedstawiła dokumentów potwierdzających nieprzerwany pobyt na terytorium RP, co najmniej od 20 grudnia 2007 r. oraz pomimo prawidłowo doręczonych wezwań nie stawiła się na przesłuchanie w wyznaczonych terminach. Od powyższego rozstrzygnięcia pełnomocnik cudzoziemca r.pr. M. K. złożył odwołanie do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców stwierdzając uchybienie terminu do wniesienia odwołania wskazał, że stosownie do postanowień art. 129 § 2 kpa odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie. Natomiast stosownie do treści art. 134 kpa, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia m.in. uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Organ odwoławczy wskazał, że zaskarżona decyzja została wysłana za pośrednictwem poczty w dniu [...] października 2013 r. na adres pełnomocnika cudzoziemca, tj. ul. [...]. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że przesyłka została prawidłowo doręczona w dniu [...] października 2013 r. Zgodnie z pouczeniem zawartym w przedmiotowej decyzji, prawo wniesienia odwołania przysługiwało stronie w ciągu 14 dni od dnia doręczenia w/w decyzji. Termin do wniesienia odwołania od w/w decyzji upłynął w dniu [...] października 2013 r., natomiast przedmiotowe odwołanie zostało złożone w dniu [...] października 2013 r., a więc po upływie terminu przewidzianego do dokonania tej czynności. Ponadto pełnomocnik cudzoziemca nie wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wskazał ponadto, że zgodnie z art. 11 b ustawy o cudzoziemcach, strona ustanawiając pełnomocników, wyznacza jednego z nich jako właściwego do spraw doręczeń i powiadamia o tym organ prowadzący postepowanie w sprawie. Natomiast zgodnie z art. 40 § 2 kpa jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Jeżeli ustanowiono kilku pełnomocników, doręcza się pisma tylko jednemu pełnomocnikowi. Strona może wskazać takiego pełnomocnika. Wskazanie adresu do doręczeń jest uprawnieniem należącym do strony postępowania, a nie do pełnomocnika. W niniejszej sprawie zostało przedstawione pełnomocnictwo dla K. N. o następującej treści "Ja niżej podpisany [...] A. H. upoważniam Panią K. N. do reprezentowania mnie przed organami administracji publicznej, a w szczególności do składania oraz do odbioru dokumentów w tym decyzji administracyjnych oraz innych dokumentów w [...] Urzędzie Wojewódzkim oraz przed Szefem Urzędu do Spraw Cudzoziemców, nanoszenie stosownych poprawek na dokumentach, składania oświadczeń woli w moim imieniu i wyjaśnień związanych z moim pobytem na terytorium RP". Podano na nim następujący adres do korespondencji: ul. [...]. Powyższe pełnomocnictwo zostało podpisane przez cudzoziemca. Zdaniem organu odwoławczego M. K. pełnomocnik cudzoziemca uchybił terminowi do złożenia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2013 r., gdyż termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu [...] października 2013 r., natomiast odwołanie zostało wniesione w dniu [...] października 2013 r. Skargę na powyższe postanowienie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie profesjonalny pełnomocnik [...] A. H., radca prawny M. K. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. przez: 1. naruszenie art. 6 kpa poprzez niedopełnienie obowiązków spoczywających na organie, które miało istotny wpływ na wynik sprawy i nie podjęcie żadnych działań zmierzających do wyjaśnienia sprawy; 2. naruszenie art. 7 kpa poprzez niezbadanie wszystkich niezbędnych okoliczności oraz dokładnego wyjaśnienia w celu ustalenia prawidłowego stanu faktycznego; 3. naruszenie art. 9 kpa poprzez naruszenie zasady należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków; 4. naruszenie art. 10 kpa poprzez brak obiektywizmu w ocenie ważnego interesu odwołującego oraz interesu publicznego poprzez dowolną interpretację; 5. art. 12 kpa - organ nie podjął wszystkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy; 6. art. 50 kpa poprzez wadliwe wezwanie strony skutkujące wydaniem decyzji odmownej; 7. art. 77 § 1 kpa poprzez niezbadanie w sposób wyczerpujący zgromadzonego materiału dowodowego; 8. art. 80 kpa poprzez niepowiadomienie pełnomocnika strony o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, wypowiedziała się co do niego oraz ewentualnego dołączenia dodatkowych dokumentów mających na celu wykazanie, że strona spełnia przesłanki do udzielenia jej zezwolenia; 9. art. 86 kpa poprzez wadliwe zawiadomienie strony skutkujące wydaniem decyzji odmownej; 10. art. 129 kpa poprzez niezbadanie kiedy rozpoczął się bieg terminu do wniesienia środka odwoławczego zakreślonego w/w przepisem; 11. art. 145 § 1 kpa poprzez niezbadanie dowodów na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne i nie branie udziału w postępowaniu strony bez własnej winy. Dodatkowo pełnomocnik skarżącego zarzucił zaskarżanej decyzji naruszenie przepisów art. 53 i 53b ustawy o cudzoziemcach. Wskazując na powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz decyzji Wojewody [...] z [...] listopada 2012 r. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest postanowienie Szefa Urzędu Do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] listopada 2013 r. o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2013 r. orzekającej o odmowie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Przeprowadzona przez Sąd kontrola aktu administracyjnego wykazała, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do jego wyeliminowania z obrotu prawnego. Istotą sporu jest kwestia stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sytuacji, gdy organ pierwszej instancji nieprawidłowo doręczył decyzję ustanowionemu profesjonalnemu pełnomocnikowi strony. W myśl art. 134 kpa organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Kontrola dopuszczalności odwołania, w tym zachowania terminu określonego w art. 129 § 2 kpa jest pierwszą czynnością jaką organ odwoławczy podejmuje po otrzymaniu odwołania. Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 129 § 2 kpa odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Przepis art. 40 § 2 zd. 1 kpa stanowi z kolei, że jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ukształtował się pogląd, że wskazany powyższej przepis został ustalony w interesie stron postępowania i nie może być interpretowany i wykorzystywany na ich niekorzyść. W niniejszej sprawie w imieniu strony działało dwóch pełnomocników K. N. oraz profesjonalny pełnomocnik r.pr. M. K., któremu pełnomocnictwo zostało udzielone w dniu 20 maja 2013 r. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że doszło do naruszenia wskazanej powyżej regulacji poprzez nieprawidłowe doręczenie decyzji organu pierwszej instancji jednemu z pełnomocników, mimo że strona była reprezentowana była również przez profesjonalnego pełnomocnika. Podkreślić należy, że korespondencję dotyczącą np. wyznaczenia nowego terminu załatwienia sprawy organ oraz informację o możliwości osobistego odebrania decyzji, organ pierwszej instancji doręczył obu pełnomocnikom. Natomiast już samą decyzję z dnia [...] września 2013 r. organ doręczył tylko jednemu z pełnomocników. Wskazać należy przede wszystkim, że w aktach administracyjnych znajduje się oświadczenie r.pr. M. K. (któremu organ faktycznie nie doręczył decyzji) datowane na dzień [...] października 2013 r., że zapoznał się on w siedzibie organu z treścią decyzji. Zdaniem Sądu dzień [...] października 2013 r. należy uznać za dzień doręczenia decyzji profesjonalnemu pełnomocnikowi strony. W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik złożył, zachowując 14-dniowy termin od daty zapoznania się z treścią decyzji w dniu [...] października 2014 r., odwołanie od decyzji oraz wypowiadał się na temat jej wadliwości. Podał szczegółowe zarzuty i je uzasadnił. Podkreślić należy, iż niewłaściwe doręczenie decyzji w niniejszej sprawie nastąpiło na skutek błędnego działania organu pierwszej instancji, który nie doręczył przedmiotowej decyzji pełnomocnikowi strony. W piśmie z dnia 16 sierpnia 2013 r. skierowanym do r.pr. M. K. organ pierwszej instancji wskazał kiedy wyda decyzję oraz poinformował, że z jej treścią można zapoznać . Strona postępowania nie powinna być więc obciążona skutkami błędnego działania organu, a już w szczególności w sytuacji, gdy w sposób prawidłowy zastosowała się do zawartego w decyzji pouczenia co do odwołania. Zdaniem Sądu, pominięcie powyższych okoliczności przez organ odwoławczy i stwierdzenie w oparciu o art. 134 kpa o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania stanowiło naruszenie przepisów nakładających na organy obowiązek należytego i wyczerpującego udzielania stronom informacji, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków oraz pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej (art. 8 i 9 kpa). Odnosząc się do zawartych w skardze zarzutów dotyczących merytorycznego rozstrzygnięcia Wojewody [...] o odmowie udzielania zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium RP, to wskazać należy za Naczelnym Sądem Administracyjnym, że rozpoznając skargę na postanowienie wydane w trybie art. 134 kpa sąd wojewódzki nie może badać legalności rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji (wyrok NSA z dnia 1 sierpnia 2012 r., II GSK 1005/11, Lex 1223944). Z tych wszystkich względów, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym orzekł jak w sentencji.