IV SA/Wa 2456/16

PostanowienieWSA w Warszawie2017-02-06

Skład orzekający: Karolina Kisielewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, aby uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata)?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym został odrzucony, ponieważ skarżący nie wykazał należycie, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Posiadany przez niego dochód i majątek, a także sposób zarządzania nim (nieodpłatna dzierżawa gospodarstw rolnych), nie uzasadniają przyznania prawa pomocy w sytuacji, gdy koszty sądowe należy traktować jako bieżący wydatek, a prawo pomocy jest odstępstwem od zasady ponoszenia kosztów przez strony.
Stan faktyczny
Skarżący W. G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Skarżący wraz z żoną i synem pobierają emerytury i rentę, posiadają dom i dwa gospodarstwa rolne oddane w bezpłatną dzierżawę. Wnioskodawca wskazał na wysokie koszty utrzymania domu, leczenia i nauki syna.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Karolina Kisielewicz po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi G. G. i W. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko postanawia: - odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy. W. G., w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz oświadczenia i dokumentów złożonych przez skarżącego na wezwanie referendarza sądowego wynika, że wnioskodawca gospodarstwo domowe prowadzi wraz z żoną i pełnoletnim synem. Skarżący i jego żona pobierają emerytury rolnicze (odpowiednio: 1.149,62 zł. i 902,07 zł. miesięcznie), syn - rentę rodzinną w wysokości 1.100 zł. miesięcznie. W. G. jest właścicielem domu o pow. 200 m2 oraz dwóch gospodarstw rolnych (w [...] - o pow. 7,83 ha oraz w [...] o pow. 2,60 ha), które oddał w bezpłatną dzierżawę. Skarżący oświadczył, że koszty utrzymania domu (opał, media) wynoszą 800 zł. miesięcznie, koszty leczenia 400 zł., zaś wydatki związane z nauką syna 800 zł. miesięcznie. Wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy jest nieuzasadniony, ponieważ skarżący nie wykazał należycie, że nie jest w stanie ponieść jakikolwiek kosztów postępowania w sprawie. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), dalej jako p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, która ma gwarantować możliwość realizacji prawa do sądu, wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP stanowi odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony. W związku z tym, że w przypadku przyznania prawa pomocy koszty postępowania sądowego pokrywane są z budżetu państwa, korzystanie z tej instytucji powinno mieć miejsce jedynie w przypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca rzeczywiście nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania, a przez to nie może zrealizować przysługującego mu prawa do sądu. Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że skarżący wraz z rodziną mają zabezpieczone potrzeby mieszkaniowe i posiadają stałe źródło dochodu. Wysokość tego dochodu oraz posiadany majątek nie pozwala na uznanie, że bez powodowania zagrożenia w zaspokojeniu podstawowych potrzeb życiowych skarżący nie będą w stanie wygospodarować niezbędne środki finansowe na poniesienie kosztów sądowych (na obecnym etapie postępowania sądowego wpisu od skargi w kwocie 200 zł.). Należy przede wszystkim podkreślić, że skarżący oddał w nieodpłatną dzierżawę dwa gospodarstwa rolne i w ten sposób pozbawił się dochodu, który mógł posłużyć na pokrycie kosztów sądowych. Po drugie - wnioskodawca nie przedłożył dokumentów z których wynikałoby że co miesiąc wydaje na naukę syna 800 zł. po trzecie - nie nadesłał wyciągów z posiadanych rachunków bankowych. Należy podkreślić, że koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami (postanowienie NSA z dnia 24 listopada 2011 r., sygn. akt II OZ 1125/11, publ. https://cbois.nsa.gov.pl/). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym, jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zatem prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł dochodów i bez majątku. Z powyższych względów referendarz sądowy orzekł jak w sentencji na podstawie ar. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło