IV SA/Wa 246/16
WyrokWSA w Warszawie2016-11-16
Skład orzekający: Aneta Dąbrowska, Leszek Kobylski, Renata Nawrot
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy substancja będąca mieszaniną odpadów z procesów rafinacji ropy naftowej (kwaśne smoły) wymieszana z tlenkiem wapnia i miałem węglowym, która została przywieziona z zagranicy bez wymaganego zgłoszenia, może być uznana za odpad niebezpieczny, a jej odbiorca podlega karze pieniężnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Trafnie organ administracji ocenił, że sprowadzona substancja, mimo że była mieszanką odpadu z materiałami służącymi uszlachetnieniu paliwa lub ograniczeniu szkodliwości odpadu, stanowiła odpad niebezpieczny. Klasyfikacja ta jest zasadna, ponieważ nawet po obróbce fizycznej lub chemicznej, która nie zakończyła procesu odzysku w rozumieniu przepisów, substancja nadal wykazywała właściwości odpadu niebezpiecznego. Odbiorca odpadów, wskazany w dokumentach przewozowych i przechowujący substancję na wynajętych terenach, słusznie wypełnił kryteria odbiorcy odpadów, a nałożona kara pieniężna była adekwatna do ilości i charakteru nielegalnie przywiezionych odpadów.Stan faktyczny
Spółka Biuro [...] Sp. z o.o. została ukarana karą pieniężną w wysokości 300 000 zł za nielegalny przywóz do Polski 30 994,12 Mg odpadów w postaci kwaśnych smół z przeróbki ropy naftowej, zmieszanych z wapnem i węglem, bez wymaganego zgłoszenia. Organ uznał, że substancja ta stanowi odpad niebezpieczny, mimo twierdzeń spółki o jej przydatności jako paliwa energetycznego na terenie Czech. Spółka wniosła skargę do WSA w Warszawie, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania oraz kwestionując kwalifikację substancji jako odpadu, a także wysokość nałożonej kary.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędziowie sędzia WSA Leszek Kobylski (spr.),, sędzia WSA Renata Nawrot, Protokolant sekr. sąd. Karolina Heman, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2016 r. sprawy ze skargi Biuro [...] Sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę
Zaskarżoną decyzją Główny Inspektor Ochrony Środowiska (dalej określany także jako: "GIOŚ"), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej "K.p.a.", utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] maja 2015 r. znak [...], [...] którą nałożono na [...] Sp. z o.o., zwaną dalej "Spółką", karę pieniężną w wysokości 300 000 zł., jako odbiorcę 30 994,12 Mg odpadów w postaci kwaśnych smół z przeróbki ropy naftowej, zmieszanych z wapnem i węglem, przywiezionych nielegalnie z [...] bez dokonania wymaganego zgłoszenia.
Uzasadniając orzeczenie, po zreferowaniu przebiegu sprawy, organ odwoławczy przywołał jej następujące faktyczne i formalne uwarunkowania:
- kara pieniężna została nałożona na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz.U. Nr 124, poz. 859 ze zm.), na Spółkę, jako odbiorcę odpadów,
- powyższe zostało stwierdzone po przeprowadzonej przez [...] WIOŚ kontroli w lutym 2011r. w przebiegu której ustalono, że kontrolowana spółka była odbiorcą substancji przywiezionej z [...] występującej pod nazwą [...]
- kontrolowana Spółka był odbiorcą substancji o nazwie [...], przywiezionej z [...] w ilości 30 994,12 Mg.; w toku postępowania dokonano analizy szeregu dokumentów przedstawionych przez Spółkę, m.in. karty bezpieczeństwa [...] z dn. [...].10.2008r. z dn. [...].02.2009r., certyfikatu [...] z dn. [...].04.2009r., a także pisma Dyrekcji Urzędu Celnego [...] w sprawie klasyfikacji stawek towarów z dn. [...].07.2011r. Powyższe dokumenty strona przedstawiła w celu zaświadczenia, że ww. substancja [...] jest produktem wytwarzanym zgodnie z certyfikowaną technologia odzysku.
W toku postępowania dokonano analizy dokumentów; normy zakładowej [...] (wydanej [...] września 2008 r. przez Spółkę [...] s.r.o), karty bezpieczeństwa [...]. (wydanej również przez tą spółkę), normę wewnątrzzakładową – Wyrób [...] nr [...] ustanowioną przez [...] s.r.o.; dokumenty te Spółka przedstawiła w celu zaświadczenia, że substancja [...]. jest zgodna z [...] normami i dopuszczona do obrotu na rynku [...] jako paliwo,
- organ zapoznał się także z umowami najmu gruntów zawartych przez Spółkę z Hutą Metali Nieżelaznych "[...]" S.A w [...], [...], oraz umową najmu z PHU [...] na najem nieruchomości położonych w [...]
- organ I instancji w dn. [...].11.2011r. przeprowadził także rozprawę administracyjną, w której uczestniczył Prezes Zarządu Spółki, który oświadczył, że na podstawie ww. dokumentów uznano, że substancja [...] jest paliwem energetycznym spełniającym wymagane normy na rynku czeskim
- kwaśne smoły, pochodzą z procesów rafinacji ropy naftowej, który miał miejsce podczas procesu produkcji paliw w rafinerii [...], znajdującej się w pobliżu [...]; nie były produktem - celem procesu produkcyjnego, lecz substancją powstałą w trakcie produkcji paliwa, dla której dotychczasowy właściciel (firma [...]) nie znalazła dalszego zastosowania; pozbywała się kwaśnych smół poprzez ich składowanie w składowiskach odpadów niebezpiecznych - tzw. lagunach; kwaśne smoły stanowiły więc pozostałości z procesów przemysłowych i wypełniały definicję odpadu, określoną art. 3 ust. 1 - znajdującej w sprawie zastosowanie, z uwagi na termin zdarzenia (przywóz odpadów) - ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz.U. z 2007 r. Nr 39, poz. 251 ze zm.),
- w świetle nowych przepisów - ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2013 r. poz. 21) - substancja o nazwie [...], również wypełnia definicję odpadu - określoną w art. 3 ust 1 pkt 6,
- po zakończeniu działalności firmy [...], w trakcie rekultywacji terenów, na których znajdowały się wspomniane wyżej laguny, pozbywano się znajdujących się w nich odpadów w postaci kwaśnych smół przekazując je innym podmiotom w celu dokonania operacji odzysku; firma [...] s.r.o, która stała się posiadaczem kwaśnych smół, wydobytych ze składowisk odpadów (lagun), dokonała jedynie mechanicznego wymieszania kwaśnych smół z tlenkiem wapnia i miałem węglowym; operacji tej nie można określić jednak jako produkcji paliwa, którego wynikiem jest produkt o nazwie [...]; czynności wykonywane przez [...] s.r.o stanowiły tylko operację odzysku przejściowego R12 - wymianę odpadów w celu poddania któremukolwiek z działań oznaczonych symbolem R1 – R11; [...] s.r.o przygotowywała zatem odpady do dokonania ostatecznego ich odzysku poprzez spalenie w celu uzyskania energii; tak przygotowane odpady nabyła od niej firma [...] a.s, która odsprzedała je następnie odbiorcy w Polsce – tj. skarżącej Spółce,
- przywołano wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (sprawa C-114/01), w którym stwierdzono, że jeżeli dalsze wykorzystanie odpadu wymaga dodatkowego procesu odzyskiwania, stanowi to dowód, że materiał jest odpadem do momentu zakończenia procesu - poddania go ostatecznemu odzyskowi (w danym przypadku - spaleniu w instalacji w celu uzyskania energii),
- substancje ropopochodne – tu kwaśne smoły, zawierają węglowodory posiadające właściwości toksyczne, rakotwórcze lub ekotoksyczne, szkodliwe zarówno dla ludzi jak i środowiska, wymienione w załączniku nr 4 do ustawy o odpadach z 2001 roku, jako właściwości, które powodują, że odpady są niebezpieczne; zastosowanie tlenku wapnia mogło doprowadzić do obniżenia zagrożenia ze strony tylko jednej ze wskazanych właściwości - mianowicie kwaśnego charakteru odpadów; nie wyeliminowało natomiast węglowodorów, powodujących, że mieszanina kwaśnych smół, zmieszanych z tlenkiem wapnia i miałem węglowym, nadal stanowiła odpad niebezpieczny o charakterystyce kwalifikującej ją do kodu 05 01 07* z Europejskiego Katalogu Odpadów oraz A 3190 z załącznika IV do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1013/2006 z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz.Urz. UE L nr 190, str. 1), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1013/2006",
- odnosząc się do argumentu odwołania, że mieszanina [...] została dopuszczona do obrotu na terenie [...] jako paliwo energetyczne, organ zauważył: właściwym organem w Polsce, w sprawach transgranicznego przemieszczania odpadów, jest Główny Inspektor Ochrony Środowiska, wyznaczony na podstawie art. 53 rozporządzenia nr 1013/2006; w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o sygn. akt IV SA/Wa 81/08 (dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych), "na polskim terytorium, mając na uwadze skutki suwerenności państwowej, wyłącznie krajowe prawodawstwo określa kryteria kwalifikacji przedmiotów (jak też substancji), jako podlegających konkretnemu reżimowi prawnemu w prawodawstwie wewnętrznym. Wyznacznikiem takim jest w polskim prawodawstwie m.in. zakwalifikowanie określonego przedmiotu jako odpadu, według kryteriów wskazanych w ustawie o odpadach"; wewnętrzne uregulowania, obowiązujące na terenie [...], nie obowiązują na terenie Polski; zgodnie z art. 28 rozporządzenia nr 1013/2006, jeżeli właściwe organy wysyłki i miejsca przeznaczenia nie mogą dojść do porozumienia w zakresie zaklasyfikowania przedmiotu przemieszczenia jako odpadów lub nie, traktuje się go tak, jakby stanowił odpady; wobec tego klasyfikacja substancji [...] na terenie [...], jako paliwa energetycznego, nie zmienia faktu, że jej wysyłka do Polski, musi odbywać się zgodnie z przepisami transgranicznego przemieszczania odpadów, jeżeli właściwe organy w Polsce klasyfikują ją jako odpad,
- wobec przytoczonych wyżej okoliczności, właściwe było zaklasyfikowanie przedmiotowej mieszaniny kwaśnych smół, tlenku wapnia i miału węglowego, jako odpadu niebezpiecznego pod kodem A 3190 z załącznika IV do rozporządzenia nr 1013/2006 oraz pod kodem 05 01 07* z Europejskiego Katalogu Odpadów; przywóz do Polski tego odpadu wymagał zgłoszenia i uzyskania zezwolenia właściwych władz; w związku tym zarzuty Spółki, dotyczące naruszenia art. 32 ust 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów oraz art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach z 2001 roku są niezasadne,
- co do zarzutu Spółki, że organ I. instancji, nie dysponował próbkami, badaniami ani jakimikolwiek innymi dowodami na poparcie tezy, jakoby zakupione towary stanowiły odpady oraz tego, że wszelkie istotne okoliczności o charakterze faktycznym nie zostały wyjaśnione, a zgromadzony materiał dowodowy nie może stanowić podstawy do wydania decyzji, w której organ uznał, że doszło do przemieszczenia odpadów, stwierdzono: organ I. instancji, w trakcie postępowania administracyjnego, przeanalizował stan faktyczny oraz wszystkie dokumenty zgromadzone w sprawie, w tym dostarczone przez Spółkę; wszczął postępowanie administracyjne w celu wyjaśnienia wszystkich okoliczności przywozu substancji [...] z [...] do Polski; podczas rozprawy administracyjnej przesłuchał przedstawicieli spółki; w celu właściwej oceny całokształtu materiału dowodowego oraz stanu faktycznego organ I. instancji nie musiał dysponować próbkami i badaniami substancji określanej jako [...]; wystarczającą wiedzę umożliwiającą właściwą ocenę stanu faktycznego uzyskano bowiem na podstawie analizy dokumentów dostarczonych przez Stronę oraz przesłuchania przedstawicieli spółki; próbki i badania substancji [...], określałyby tylko parametry odpadu, natomiast nie mogłyby stanowić podstawy do rozstrzygnięcia, że substancja [...] jest produktem, a nie odpadem,
- organ GIOŚ stwierdził, że przeprowadzone postepowanie pozwoliło w sposób wiarygodny i rzetelny udowodnić, że Spółka wbrew jej twierdzeniom, wypełnia kryteria definicji odbiorcy odpadów określone w art.2 pkt.14 ww. rozporządzenia nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów oraz w art.2 ust.1 pkt.4 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. Organ słusznie zauważył, że Spółka jest wskazana w dokumentach przewozowych CMR jako odbiorca transportów substancji [...].
- organ, ustalając wysokość kary pieniężnej zgodnie z art. 34 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, był zobowiązany wziąć pod uwagę ilość, rodzaj i charakter odpadów, w tym możliwość zagrożeń dla ludzi i środowiska; biorąc pod uwagę ilość i charakter nielegalnie przywiezionych odpadów, wysokość kary jest adekwatna do popełnionego czynu. Na maksymalną wysokość wymierzonej kary pieniężnej 300 000 zł, wpłynęła bardzo duża ilość ww. odpadów niebezpiecznych tj. 30 994,12 Mg, co dawało podstawę do przyjęcia, że wymierzenie kary pieniężnej w tej kwocie będzie karą adekwatna do popełnionego czynu.
Pismem z dnia 22 grudnia 2015r. Spółka wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję.
Zaskarżonej decyzji Spółka zarzuciła:
1/ Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
- art.32 ust.2 i art.34 ustawy z dn. 29 czerwca 2007r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów
2/ Naruszenie przepisów postępowania poprzez brak wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego zebranego w sprawie i braku ustalenia wszystkich okoliczności faktycznych na których powinno być oparte rozstrzygnięcie, co miało istotny wpływ na wynik postepowania
W oparciu o powyższe zarzuty Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy, zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącej, ewentualnie o miarkowanie kary pieniężnej wymierzonej przez organy.
W szerokim uzasadnieniu skargi podkreślano, że mieszanka paliowa [...], opatrzona stosownymi atestami, była przydatna gospodarczo. Według prawodawstwa [...] mieszanka stanowi dopuszczone do obrotu paliwo. Takie właściwości przedmiotowego produktu zostały potwierdzone kartami charakterystyki i innymi niezbędnymi dokumentami dopuszczającymi go do obrotu. Organ nie może zatem podważać słuszności takiego zakwalifikowania produktu i w sposób dowolny oceniać jego dokumentacji.
Ponadto skarżąca podniosła, że organ nie przeprowadził wnikliwego i wszechstronnego postępowania w celu ustalenia rzeczywistych cech produktu [...]. Badaniom laboratoryjnym poddane zostały wyłącznie próbki materiału oraz gleby znajdującej się w jego otoczeniu. W sprawozdaniu z tych badań nie wykazano jednak, że produkt ten jest odpadem.
Ponadto skarżąca wskazała, że nie wypełnia kryteriów odbiorcy odpadów. Twierdzi, że odpowiedzialnym za wysyłkę substancji [...] i uzyskanie stosownego zezwolenia był obywatel [...] J. P., a substancją w jego imieniu dysponował D. R., który był faktycznym odbiorcą i dysponentem odpadów, natomiast skarżąca spółka użyczyła tylko swoje tereny w celu składowania ww. substancji.
Wreszcie skarżąca podniosła, że nałożenie kary pieniężnej w maksymalnej wysokości jest niesłuszne i wynika z potraktowania przez organ w sposób wybiórczy przesłanek do wymierzenia kary pieniężnej określony w art.34 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. Spółka wskazała, że naruszyła przepisy ww. ustawy po raz pierwszy, co powinno zostać uwzględnione przy nakładaniu kary.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57 a, który jednak na gruncie niniejszej sprawy nie znajduje zastosowania.
Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględnia skargę tylko wówczas, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (1a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (1b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (1c), a także wówczas, gdy stwierdza nieważność decyzji (postanowienia) z przyczyn określanych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach bądź z tych przyczyn stwierdza wydanie decyzji (postanowienia) z naruszeniem Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Badając sprawę według powyższego kryterium, należy uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Prawidłowo, wbrew zarzutom skargi, organ administracji ocenił, że sprowadzona substancja, określana mianem mieszanki paliwowej [...], jest w istocie odpadem. Trafnie w uzasadnieniu decyzji przywołano istotne uwarunkowania prawne i faktyczne w sprawie (fakty: przywiezienia substancja w określonej ilości, jej pochodzenie, procesy jakim była poddana przed sprzedażą spółce), z których wywiedziono prawidłowe wnioski. Ponowne przytaczanie argumentacji organu byłoby bezzasadne z uwagi na jej wcześniejsze szczegółowe zreferowanie. Sąd przyjmuje ją za własną.
Odnoszą się do zarzutów skargi w tym zakresie godzi się jedynie dodać, co następuje.
Trafnie zauważa organ administracji, że przydatność określonej substancji (mieszaniny) dla konkretnych celów gospodarczych (także potwierdzona stosownymi atestami) samoistnie nie podważa zasadności jej kwalifikowania, jako odpadu, w rozumieniu art. 3 ust. 3 ustawy o odpadach z 2001 roku, mającej w sprawie zastosowanie z uwagi na termin zdarzenia (nielegalnego sprowadzenia odpadów). W tej sytuacji, bez znaczenia, z perspektywy kwalifikacji mieszanki paliwowej [...], jako odpadu pozostają, sygnalizowane w skardze, kwestie dopuszczenia danej substancji, jako paliwa na terenie [...], czy też uzyskanie dla niej określonych atestów, potwierdzających spełnianie wymagań, gdy chodzi o produkty danego rodzaju.
Strona skarżąca nie kwestionuje, co ustaliły organy administracji, że dla wytworzenia paliwa o nazwie [...] wykorzystano m.in. kwaśne smoły z przeróbki ropy naftowej, które - bez wątpienia - stanowiły odpady (w sprawie nie było to kwestionowane). Spór sprowadza się w istocie do tego, czy poddanie tego odpadu obróbce fizycznej polegającej na jego wymieszaniu w stosownych proporcjach z innymi substancjami (tlenkiem wapnia, miałem węglowym) bądź chemicznej (procesy w następstwie reakcji z tlenkiem wapnia) może być uznane za poddanie go pełnemu procesowi odzysku, w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 9 ustawy o odpadach z 2001 roku. Definitywne zakończenie tego rodzaju procesu musiałoby skutkować uznaniem, że powstały po operacji produkt finalny nie jest już odpadem.
W myśl obowiązujących na dzień przemieszczenia substancji pod nazwą [...] regulacji, sytuacja taka nie mogła mieć miejsca, gdy chodzi o obróbkę odpadów przeznaczonych finalnie do spalenia. Wynika to z następujących uwarunkowań formalnych.
W myśl art. 3 ust. 1 pkt 9 ustawy o odpadach z 2001 roku odzysk to wykorzystanie odpadów (w całości lub części) lub działania prowadzące do odzyskania z odpadów substancji materiałów lub energii i ich wykorzystania. W rozpoznawanej sprawie samo pomieszanie z innymi substancjami, w celu późniejszego spalenia, nie mogło prowadzić do odzyskania substancji czy materiałów ani energii; nie stanowiło też finalnego wykorzystania odpadu, który w istocie miał być spalony (do tego służyło wytworzenie mieszanki paliwowej). Jednoczenie odpad, przed samym zmieszaniem, nie został poddany żadnemu procesowi, który zmieniłby jego charakter. Zakończenie odzysku mogło nastąpić, jak wskazano, dopiero na etapie faktycznego wykorzystania - poprzez uzyskanie energii ze spalenia. Sytuację, gdy odpady podawane są określonej obróbce, lecz nie tracą swojego charakteru, przewidywał wprost prawodawca wskazując, że wytwórcą odpadów może być również ten, kto przeprowadza wstępne przetwarzanie, mieszanie i inne działania powodujące zmianę charakteru lub składu odpadów – tak art. 3 ust. 1 pkt 22 ustawy o odpadach z 2001 roku. Jednocześnie ustawa, w załączniku nr 5, wyróżnia:
- grupę operacji odzysku, które można kwalifikować, jako "nazwane" - operacje R-1 do 11 oraz
- "inne operacje" odzysku (R 14).
Przy tym operacje wstępne, służące poddaniu odzyskowi w operacjach nazwanych, zostały z definicji określone mianem "wymiany odpadów" (operacja R 12). Przesądza to, że - z woli prawodawcy - generalnie operacje prowadzące do poddania pewnym procesom, w tym spalania, są traktowane, jako niekończące odzysku (wówczas dopiero powstałby produkt materialny, niebędący odpadem czy energia), lecz stanowią o zmianach charakteru odpadu (zastosowanie pojęcia "wymiany odpadów").
Analogiczne stanowisko było prezentowane w dotychczasowym orzecznictwie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (patrz orzeczenie przywołane przez organ administracji).
Wobec wskazanych uwarunkowań, trafnie skonstatował organ, że sprowadzona substancja stanowiła odpad, pomimo, że była ona mieszanką odpadu z materiałami służącymi uszlachetnieniu paliwa, czy ograniczeniu szkodliwości odpadu (dodanie tlenku wapnia).
Bezzasadne są w tym kontekście wywody skargi, jakoby prawidłowo nie wyjaśniono, czy sprowadzona mieszanka paliwowa stanowiła odpad, także w kontekście ograniczonego przebadania stosownych próbek, co miałoby umożliwić dopiero ocenę, jakie były faktycznie właściwości substancji. Kwestia ta nie ma znaczenia przesądzającego, gdy chodzi o jej kwalifikację jako generalnie odpadu,. Trzeba mieć na uwadze, że szereg typowych produktów (w których wykorzystano substancje niebezpieczne bądź będących takimi substancjami) może oddziaływać na środowisko znacznie bardziej agresywnie niż np. typowe odpady papieru (makulatura).
Ponadto oględziny pobranych substancji o nazwie [...] przeprowadzone przez organ I instancji wykazały, że wskutek zachodzących na jej powierzchni procesów wietrzenia w porach suchych, nawilżania podczas opadów atmosferycznych, w wyniku nasłonecznienia, występowania wiatru, na powierzchni odpadów tworzą się wykwity szaro-białej substancji. Świadczy to o niestabilności chemicznej substancji [...]. Wynik ww. badań oznaczają, jak wywiódł organ, że o ile wytwórcom substancji [...] udało się dokonać neutralizacji zawartego w ww. kwaśnych smołach kwasu siarkowego poprzez domieszanie wapna, o czym świadczy zmiana odczynu kwasowego na zasadowy, o tyle nie udało się dokonać neutralizacji niebezpiecznej substancji ropopochodnej o czym świadczą wyniki przeprowadzonych badań pobranych próbek, które wykazały obecność niebezpiecznych węglowodorów.
Reasumując należy uznać, że wobec wskazanych wyżej uwarunkowań nie są zasadne zarzuty skargi, co do braku właściwego wyjaśnienia, czy sprowadzona substancja o nazwie [...] stanowi odpad ( naruszenie przepisów postępowania) oraz błędnego zastosowania przepisów prawa materialnego definiujących pojęcie odpadu.
Odnosząc się do zarzutu skargi, że skarżąca nie wypełnia kryteriów definicji odbiorcy odpadów – Sąd podziela poglądy organów, że jest to zarzut niezasadny.
Ustalenia przeprowadzonego postępowania wykazały, że skarżąca jest wskazana w dokumentach przewozowych CMR jako odbiorca transportów substancji [...], w przebiegu postępowania nie była w stanie wskazać ani jednego kontrahenta, któremu zamierzała przekazać substancję przywiezioną z [...], natomiast faktem jest, że odebrała ww. odpady i przechowywała je na specjalnie w tym celu wynajętych terenach w [...], [...] i [...].
Zasadnie zatem organy przyjęły, że skarżąca wypełnia kryteria odbiorcy odpadów zdefiniowane w art.2 ust.1 pkt.4 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów oraz określone w art.2 pkt.14 rozporządzenia nr 1013/2006 o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów.
Należy także zgodzić się z argumentacją organów, że skarżąca wypełnia definicję posiadacza odpadów określoną w art.3 ust.3 pkt.13 ustawy z dn. 27 kwietnia 2001r. o odpadach oraz art.3 ust.1 pkt.19 ustawy z dnia 14 grudnia 2012r. o odpadach.
Jako niezasadne Sąd uznał zarzuty skargi dotyczące naruszenia art.34 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów w zakresie wysokości wymierzonej kary pieniężnej w kwocie 300 000 zł.
Skarżone orzeczenie w sposób jasny i precyzyjny wskazuje bowiem elementy, które stanowiły podstawę określenia wymierzonej kary. Z uzasadnienia skarżonej decyzji wprost wynika, że organ przy określaniu wysokości kary uwzględnił:
- iż kwaśne smóły (substancja ropopochodna) zawierają węglowodory posiadające właściwości toksyczne, rakotwórcze lub ekotoksyczne, szkodliwe zarówno dla ludzi jak i dla środowiska, które zostały wymienione w załączniku nr 4 do ustawy o odpadach z 2001 r. jako właściwości odpadów, powodujących że odpad jest odpadem niebezpiecznym;
- iż zastosowanie tlenku wapnia mogło doprowadzić do obniżenia zagrożenia ze strony "kwaśnego" charakteru odpadu, natomiast nie mogło wyeliminować węglowodorów a zatem podstaw do uznania go za odpad niebezpieczny.
- dużą masę przywiezionych nielegalnie odpadów na teren Polski.
Tak więc organ uwzględnił przy ustalaniu kary zarówno ilość, rodzaj i charakter, jak również możliwość zagrożenia dla ludzi i środowiska, a zatem wymagane przez przepis art. 34 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów elementy. Sąd się zgadza uznając iż organ w sposób należyty rozważył i wyważył wszystkie elementy wpływające na wysokość nałożonej kary. W ocenie Sądu nie ma przy tym znaczenia, czy odbiorca odpadów przywiezionych nielegalnie działał w sposób umyślny, czy tez nieumyślny. Ustalenie, że dany podmiot jest odbiorcą odpadów nakłada na organy obowiązek nałożenia kary pieniężnej w trybie art.32 ust.1 ww. ustawy. W stanie objętym zakresem regulacji art.32 ust.1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów kara stosowana jest w razie obiektywnego zaistnienia zdarzenia w postaci odbioru odpadów przywiezionych nielegalnie, a wina nie jest przesłanką zaistnienia odpowiedzialności administracyjnej (vide wyrok NSA z dn.19.09.2014r. sygn. akt II OSK 612/13 www. cbois. gov.pl).
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło