IV SA/Wa 2461/12
PostanowienieWSA w Warszawie2013-07-09
Skład orzekający: Joanna Dziedzic-Bukowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pełnomocnik z urzędu ma prawo do wynagrodzenia za zastępstwo prawne w pierwszej instancji, jeśli nie podjął żadnych czynności procesowych w imieniu strony?Ratio decidendi
Wynagrodzenie za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną z urzędu przysługuje tylko wtedy, gdy pełnomocnik rzeczywiście udzielił pomocy prawnej, co wymaga podjęcia czynności procesowych. W przypadku braku takich czynności w pierwszej instancji, wniosek o wynagrodzenie za zastępstwo prawne w tej instancji nie jest uzasadniony.Stan faktyczny
Radca prawny L. B. został ustanowiony pełnomocnikiem z urzędu dla A. S. w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie oraz w skardze kasacyjnej przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Pełnomocnik złożył skargę kasacyjną w drugiej instancji, za co przyznano mu wynagrodzenie. Wniosek o wynagrodzenie za zastępstwo prawne w pierwszej instancji został odrzucony, ponieważ pełnomocnik nie podjął żadnych czynności procesowych w tej instancji.Rozstrzygnięcie
Przyznano radcy prawnemu L. B. wynagrodzenie w kwocie 180 zł oraz 41,40 zł VAT za pomoc prawną udzieloną w drugiej instancji. Odmówiono przyznania wynagrodzenia za zastępstwo prawne w pierwszej instancji.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Joanna Dziedzic-Bukowska po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego L. B. o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem pierwszej i drugiej instancji w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Szefa Służby Cywilnej z dnia [...] października 2001 r. nr [...], sygn. [...] w przedmiocie konkursu na stanowisko [...] postanawia: 1) przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego L. B. kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych oraz kwotę 41,40 (czterdzieści jeden 40/100) złotych stanowiącą 23% podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w drugiej instancji, 2) odmówić przyznania wynagrodzenia za zastępstwo prawne w pierwszej instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 27 stycznia 2012 r. (VII SA/Wa 84/12) odrzucił skargę A. S. na wskazaną w sentencji decyzję Szefa Służby Cywilnej.
Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 8 marca 2012 r. przyznano stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.
Dnia 19 kwietnia 2012 r. Okręgowa Izba Radców Prawnych w W. wyznaczyła dla skarżącego pełnomocnika z urzędu – r.pr. L. B.
Następnie pismem z dnia 1 czerwca 2012 r. pełnomocnik z urzędu sporządził skargę kasacyjną od powyższego postanowienia Sądu, która została uwzględniona postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2012 r., sygn. akt I OSK 2316/12, uchylającym zaskarżone postanowienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekając ponownie w tej sprawie, postanowieniem z dnia 6 lutego 2013 r. odrzucił skargę A. S. na decyzję Szefa Służby Cywilnej z dnia [...] października 2001 r. oraz przyznał wyznaczonemu w sprawie pełnomocnikowi wynagrodzenie w łącznej kwocie 221,40 zł tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w drugiej instancji.
Pismem z dnia 12 marca 2013 r. pełnomocnik skarżącego wniósł sporządzoną przez siebie skargę kasacyjną od postanowienia z dnia 6 lutego 2013 r.
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 22 maja 2013 r., sygn. akt I OSK 887/13 oddalił tę skargę kasacyjną.
W dniu 3 czerwca 2013 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek r.pr. L. B. o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, która nie została opłacona w całości, ani w części, tj:
1) wynagrodzenia z tytułu reprezentowania skarżącego w postępowaniu przed sadem pierwszej instancji (po uchyleniu przez sąd drugiej instancji postanowienia z dnia 27 stycznia 2012 r..) w kwocie 240 zł. + VAT,
2) wynagrodzenia z tytułu sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia z dnia 6 lutego 2013 r. w kwocie 120 zł+ VAT.
Stwierdzono, co następuje:
Wniosek radcy prawnego L. B. zasługuje na częściowe uwzględnienie.
W myśl art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Stawki wynagrodzenia i zasady ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu przez radcę prawnego uregulowane zostały w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).
Zgodnie z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) powołanego rozporządzenia, stawka minimalna wynosi w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w sprawie, w której przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna bądź decyzja lub postanowienie Urzędu Patentowego - 240 zł. Stosownie zaś do § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b) w drugiej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej stawka minimalna wynosi 50% wskazanej wyżej kwoty, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam radca prawny w drugiej instancji - 75% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł.
W niniejszej sprawie, w ramach pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu przed sądem drugiej instancji pełnomocnik skarżącego sporządził i wniósł skargę kasacyjną od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lutego 2013 r. Mając na uwadze, że ustanowienie wyznaczonego pełnomocnika nastąpiło po pierwotnym odrzuceniu przedmiotowej skargi za te czynność procesową pełnomocnik powinien zatem otrzymać wynagrodzenie w wysokości 180 zł (sto osiemdziesiąt) złotych oraz kwotę 41,40 (czterdzieści jeden 40/100) złotych stanowiącą 23% podatku od towarów i usług.
Natomiast wniosek pełnomocnika skarżącego o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne udzielone skarżącemu w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, prowadzonym na skutek uchylenia tego postanowienia przez NSA, nie jest uzasadniony.
Podkreślenia wymaga, że wynagrodzenie pełnomocnika wyznaczonego przez właściwy organ samorządu zawodowego przysługuje za nieopłaconą pomoc prawną. Dla pozytywnego rozstrzygnięcia o wniosku pełnomocnika, po pierwsze zatem pomoc ta musi zostać rzeczywiście udzielona, a po drugie musi pozostawać nieopłacona. Za każdym więc razem, gdy rozpoznaniu podlega wniosek wyznaczonego pełnomocnika o przyznanie kosztów zastępstwa prawnego wykonanego na zasadzie prawa pomocy, konieczne jest w pierwszej kolejności ustalenie, czy pełnomocnik ten w istocie udzielił pomocy prawnej. Tylko w przypadku pozytywnej odpowiedzi na tak postawione pytanie, dopuszczalne jest obciążenie Skarbu Państwa wypłatą wynagrodzenia na rzecz pełnomocnika.
Powyższe stanowisko jest utrwalone w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w którym wskazuje się również na powinność wykazania przez pełnomocnika, że pomoc prawna przybrała realny wymiar (zob. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2004 r. sygn. akt OZ 720/04. ONSAiWSA 2005 nr 5, poz. 93; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 kwietnia 2012 r. sygn. akt II OZ 212/12. Niepublikowane. Dostępne: www.nsa.gov.pl, LEX nr 1138258; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 października 2007 r. sygn. akt II FZ 515/07. Niepublikowane. Dostępne: www.nsa.gov.pl, LEX nr 1011762).
We wniosku z dnia 24 maja 2013 r. pełnomocnik nie określił jakiego rodzaju pomocy prawnej udzieliła skarżącemu. W oparciu o akta sprawy stwierdzić zaś należy, że po przekazaniu sprawy do rozpoznania przez sąd pierwszej instancji wyznaczony pełnomocnik nie podjął w imieniu strony żadnych czynności procesowych; nie złożył w jego imieniu żadnego pisma procesowego.
Z powyższego wynika, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji wyznaczony pełnomocnik nie podjął czynności, które można by uznać za faktyczne udzielenie skarżącemu pomocy prawnej.
Z przedstawionych względów, na podstawie art. 250 i art. 258 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło