IV SA/Wa 2462/05
WyrokWSA w Warszawie2006-11-30
Skład orzekający: Krystyna Napiórkowska, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Aneta Opyrchał
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu lokalizacji drogi ekspresowej, wydana na podstawie ustawy z dnia 10.04.2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych, narusza prawo poprzez nieuwzględnienie opinii organów gminy, negatywny wpływ na środowisko i nieruchomości, a także naruszenie procedury administracyjnej (terminy, kompletność wniosku)?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargi, uznając, że zaskarżona decyzja Ministra Infrastruktury o ustaleniu lokalizacji drogi ekspresowej nie naruszyła prawa w sposób skutkujący koniecznością jej uchylenia. Organy prawidłowo zastosowały przepisy ustawy z dnia 10.04.2003 r., uwzględniając specyfikę postępowania w sprawach dróg krajowych, w tym wyłączenie stosowania przepisów o planowaniu przestrzennym i ochronie gruntów rolnych i leśnych. Zarzuty dotyczące procedury, wpływu na środowisko i interesy osób trzecich zostały uznane za niezasadne lub nieistotne dla wyniku sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg na decyzję Ministra Infrastruktury utrzymującą w mocy decyzję Wojewody ustalającą lokalizację drogi ekspresowej. Skarżący podnosili zarzuty dotyczące dewastacji środowiska, negatywnego wpływu na nieruchomości, naruszenia prawa własności, nieuwzględnienia opinii organów gminy, a także naruszeń proceduralnych, w tym przekroczenia terminów i niekompletności wniosku. Minister Infrastruktury utrzymał decyzję Wojewody, uznając zarzuty za niezasadne, a Sąd Administracyjny oddalił skargi, podzielając stanowisko organu odwoławczego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), asesor WSA Aneta Opyrchał, Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2006 r. sprawy ze skarg M. B. oraz M. M., A. B., W. M., A. L., S. W., J. K. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia (...) października 2005 r. nr (...) w przedmiocie ustalenia lokalizacji drogi ekspresowej - oddala skargi -
Zaskarżoną do Sądu Administracyjnego decyzją z dnia (...).10.2005 r. Minister Infrastruktury utrzymał w mocy decyzję Wojewody (...) z dnia (...).08.2005 r., ustalającą lokalizację drogi ekspresowej (...) na terenie gminy K., na odcinku od granicy z gminą J. do włączenia do istniejącej drogi krajowej Nr (...) w obrębie geodezyjnym T., na długości (...) km oraz zatwierdzającą projekt podziału nieruchomości, przedstawiony na 8 mapach, stanowiący załącznik nr 3 decyzji.
Ową decyzję ustalającą lokalizację drogi ekspresowej (...) na wskazanym odcinku Wojewoda (...) doręczył wnioskodawcy -Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad w W., a pozostałych zainteresowanych zawiadomił poprzez wywieszenie obwieszczenia we właściwym urzędzie gminy oraz publikację obwieszczenia w prasie lokalnej.
Odwołania od podjętej decyzji lokalizacyjnej wnieśli : L. D., A. L., J. K., E. M., Z. M., S. W., P. Z., T. I., A. L., A. B., M. B., L. P., W. M. oraz pełnomocnik M. M.
Odwołujący się podnieśli przede wszystkim, iż przyjęty przebieg drogi krajowej uszczupli zasoby przyrodnicze gminy, nieodwracalnie dewastując jej najpiękniejszy fragment - lasy. Nadto wskazali na znaczne uciążliwości związane z jej przebiegiem oddziałujące na należące do nich nieruchomości podnosząc, iż taki stan rzeczy prowadzi do naruszenia konstytucyjnie zagwarantowanej ochrony prawa własności oraz świadczy o niedostatecznej ochronie w tej decyzji praw osób trzecich. Zarzucili Wojewodzie nieuwzględnienie negatywnej opinii Rady gminy i Wójta Gminy K. oraz opinii Komisji Rolnictwa i Ochrony Środowiska Rady Powiatu w L. z 2001 r. w sprawie oddziaływania przebiegu drogi na środowisko. Stwierdzili także, iż winna ona przebiegać inną trasą, zaproponowaną w projekcie społecznym, z ominięciem rezerwatu leśnego. Wówczas jej usytuowanie byłoby zbieżne z przebiegiem przewidzianym w planie zagospodarowania przestrzennego gminy, który utracił już moc obowiązującą. Wybrany do realizacji wariant przebiegu drogi uznali za najdroższy i przebiegający zbyt blisko L., co czyni to usytuowanie nieperspektywicznym. Podniesiono także, iż w okresie planowania tej inwestycji nie prowadzono konsultacji społecznych oraz zlekceważono uchwałę Rady gminy z dnia (...).10.2004 r. przyjmującą inną lokalizacje tej trasy oraz głosy 1500 osób sprzeciwiających się zaproponowanemu przez GDDKiA przebiegowi przedmiotowej drogi. Pełnomocnik odwołującego się M. M. - przewodniczącego
Komitetu Protestacyjnego zarzucił nadto Wojewodzie wydanie owej decyzji lokalizacyjnej z przekroczeniem 3 miesięcznego terminu wynikającego z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 10.04.2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz. U. z 2003 r., nr 80, poz. 721 ze zm.), zwanej dalej ustawą z dnia 10.04.2003 r., z jednoczesnym zaniechaniem wymogów wynikających z art. 36 Kpa, przez co odwołującego pozbawiono możliwości skorzystania z art. 37 Kpa. Zarzucił także naruszenie art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 10.04.2003 r. przez wydanie decyzji po upływie 13, a nie 14 dni od wystąpienia do Wójta o wydanie opinii o wniosku inwestora, kiedy to dopiero milczenie wójta można uznać za brak zastrzeżeń do wniosku. W ocenie pełnomocnika doszło także do naruszenia art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 10.04.2003 r. poprzez niedołączenie przez inwestora do wniosku z dnia 25.05.2005 r. wymaganej, aktualnej opinii wójta i zaniechanie przez organ wezwania inwestora do usunięcia tego braku. Zdaniem pełnomocnika M. M. w postępowaniu tym wykorzystana została nadto dokumentacja zgromadzona w postępowaniu o udzielenie wskazań lokalizacyjnych, mimo iż zaniechano umorzenia tego postępowania (art. 42 ust. 2 cyt. ustawy). Postępowanie to zostało bowiem wszczęte w jego przekonaniu przed wejściem w życie ustawy z dnia 10.04.2003 r., skoro wstępne czynności (ustalenie wariantów przebiegu lokalizacji inwestycji) dokonano w 2001 r.
Po rozpoznaniu wniesionych odwołań Minister Infrastruktury utrzymał w mocy decyzję Wojewody (...) z dnia (...).08.2005 r., ustalającą lokalizację drogi ekspresowej (...) na terenie gminy K.
Organ odwoławczy uznał za niezasadny zarzut polegający na niewykorzystaniu rezerwy pod tę drogę, ustalonej w uprzednio obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego gminy, powołując się na przepis art. 10 ustawy z dnia 10.04.2003 r., wyłączający stosowanie przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym w sprawach dotyczących lokalizacji dróg krajowych. Odnosząc się do uciążliwości jakie realizacja inwestycji spowoduje dla mieszkańców sąsiednich nieruchomości, Minister wskazał na pkt 16 raportu, gdzie zaznaczono konieczność objęcia indywidualną ochroną budynków w zabudowie rozproszonej, a budowy ekranów akustycznych przy zabudowie zwartej, w miejscach, gdzie przekroczone zostaną dopuszczalne poziomy hałasu. Nadto zauważył, iż ze sporządzonego, uzupełnionego raportu oddziaływania na środowisko tej inwestycji wynika, że negatywne oddziaływanie zamierzonej inwestycji na powietrze atmosferyczne ograniczy się praktycznie do pasa drogowego. Organ odwoławczy zapisy uzupełnionego raportu oddziaływania na środowisko zamierzonej inwestycji przyjął za obiektywne i miarodajne. Za niewiążące dla organu prowadzącego postępowanie w sprawie tej lokalizacji uznał tak negatywną opinię Wójta gminy K., jak i opinię Komisji Rolnictwa i Ochrony Środowiska Rady Powiatu w L. z 2001 r. w sprawie oddziaływania przebiegu drogi na środowisko. Nie zgodził się także z zarzutem zaniechania wezwania wnioskodawcy do uzupełnienia wniosku. Stwierdził, iż wezwanie takie miało miejsce, przedłożony raport nie spełniał bowiem wymogów załącznika nr 1 do ustawy z dnia 10.04.2003 r. Poprawiony raport wpłynął do Urzędu Wojewódzkiego w dniu 15.07.2005 r. Podobnie oceniając kwestię kompletności załączników dołączonych do wniosku Wojewoda wezwał inwestora do uzupełnienia tych braków wniosku.
Minister Infrastruktury przyznał, iż istotnie o 5 dni przekroczony został 3 miesięczny terminu wynikający z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 10.04.2003 r. Uchybienie to jednakże nie miało istotnego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Odnośnie kwestii zaopiniowania uzupełnionego raportu oddziaływania na środowisko przez Wójta gminy K. stwierdził, iż dochowany został termin 14 dniowy wyczekiwania na jego stanowisko i decyzji lokalizacyjnej nie podjęto przed upływem tego terminu. O opinię wystąpiono w dniu 28.07.2005 r., a odpowiedź na nie wpłynęła do GDDKiA dopiero w dniu 16.08.2005 r. Natomiast do wniosku z dnia 25.05.2005 r. o ustalenie lokalizacji drogi ekspresowej (...) na przedmiotowym odcinku, wbrew twierdzeniom odwołujących się, załączono pismo z 4.05.2005 r., w którym Wójt gminy K. odniósł się do tego zamierzenia inwestycyjnego. Minister wyraził także przekonanie, iż postępowanie lokalizacyjne w myśl art. 61 § 3 Kpa wszczyna doręczenie żądania inwestora organowi administracji publicznej. Nie można więc uznać, że ustalenie wariantów przebiegu lokalizacji tej drogi w 2001 r., stanowiło czynność wszczynającą to postępowanie, mającą miejsce przed wejściem w życie ustawy z dnia 10.04.2003 r. Zdaniem organu odwoławczego nie można także podzielić przekonania skarżących, iż zaskarżona decyzja w sposób niedostateczny wskazuje wymagania dotyczące ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich. Nabywanie gruntów pod planowaną inwestycję jest bowiem następnym etapem przygotowania inwestycji, a przeprowadzenie go należy, zgodnie z art. 13 ustawy z dnia 10. 04.2003 r. do Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad. Z kolei realizacja zaleceń wskazanych w raporcie będzie miała miejsce, jak podkreślił organ odwoławczy, w trakcie przygotowywania dokumentacji projektowej do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę dla tej inwestycji. Decyzja lokalizacyjna nie wywiera też bezpośredniego skutku w postaci pozbawienia własności okolicznych mieszkańców, stąd nie narusza art. 21 Konstytucji RP. Za bezzasadny uznał Minister podniesiony przez A. L. zarzut przebiegu drogi powiatowej nr (...) w odległości 6 m od krawędzi jego budynku, bowiem z analizy projektu wynika, że przebieg tej drogi nie będzie zmieniany w ramach inwestycji realizacji drogi (...) na tym odcinku.
Odnosząc się z kolei do wariantu przebiegu drogi krajowej przez gminę K. Minister stwierdził, że kwestia wariantu wybranego do realizacji przez inwestora nie podlega ocenie organów orzekających, nie mogą one badać także kosztów realizacji określonego wariantu przebiegu trasy. Projekt inwestycji poddany był szerokiej konsultacji społecznej i na każdym etapie opiniowała go gmina K. reprezentowana przez jej wójta. Miały także miejsce posiedzenia wyjazdowe Komisji Oceny Przedsięwzięć Inwestycyjnych przy Generalnym Dyrektorze Dróg Publicznych, w których brali udział przedstawiciele i radni tej gminy. Na ostatnich w dniach 22.07.2004 r. i 14.01.2005 r. oprócz Wójta gminy obecny był również M. M. -przedstawiciel Komitetu Protestacyjnego.
Nadto organ odwoławczy wyjaśnił, że obwieszczenie o wydaniu owej decyzji lokalizacyjnej wywieszono na tablicy ogłoszeń w Urzędzie Gminy K. w dniu (...).09.2005 r. na okres 14 dni oraz opublikowane zostało w gazecie "Dziennik Wschodni" w dniu (...).09.2005 r. Zauważył także, iż brak było podstaw do powtarzania procedury formalnoprawnej w zakresie wszczęcia postępowania lokalizacyjnego, bowiem obwieszczenie opublikowano w dniu (...).07.2005 r., a raport uzupełniony zgodnie ze wskazaniami inwestor przekazał przy piśmie otrzymanym przez Urząd Wojewódzki w dniu 15.07.2005 r. Nie czyniono nadto zainteresowanym trudności w zapoznaniu się z wnioskiem inwestora, udostępniano akta i przyjmowano uwagi nie tylko w miesiącu lipcu, ale i w sierpniu 2005 r.
Skargi na rozstrzygnięcie Ministra Infrastruktury wnieśli M. B., A. L. oraz pełnomocnik M. M., A. B., W. M., A. L., S. W. oraz J. K.
Na rozprawie przed Sądem Administracyjnym skarżący A. L. oświadczył, iż popiera skargę złożoną także w jego imieniu przez pełnomocnika, ale uzupełnioną o zarzuty podniesione w jego indywidualnej skardze.
M. B. w swej skardze raz jeszcze, podobnie jak w odwołaniu zaznaczyła, iż zlokalizowanie tej inwestycji zbyt blisko miasta L. jest nieperspektywiczne. Powołała się na podnoszony przez nią w odwołaniu negatywny wpływ tej drogi na środowisko i sąsiednie nieruchomości oraz zniszczenie lasów, jakie spowoduje jej realizacja wg przyjętego wariantu, zamiast wariantu wynikającego z uprzednio obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy. Uznała także, iż o wszczęciu tego postępowania lokalizacyjnego i możliwości wniesienia protestów winna być poinformowana indywidualnie, jest bowiem właścicielką działek objętych inwestycją. Podkreśliła również, iż przyjęty przebieg przedmiotowej drogi poprzez Gminę K. sprzeczny jest z uchwałą Rady Gminy K. z dnia (...).10.2004 r. nr (...).
A. L. w swej skardze indywidualnej podniósł, iż w jego przekonaniu nie odpowiada faktom stwierdzenie Ministra Infrastruktury, że przebieg drogi powiatowej nr (...) nie będzie zmieniany w ramach inwestycji realizacji drogi (...) na odcinku gminy K. Analiza projektu inwestycji oraz odpowiedź GDDKiA z dnia 23.09.2005 r. wskazuje bowiem, że zmiana przebiegu tej drogi nastąpi. W efekcie zajęte zostanie 13 m z jego działki o nr (...), a droga powiatowa nr (...) będzie przebiegała w odległości 6 m od krawędzi jego budynku mieszkalnego. Wniósł o przesunięcie jej przebiegu na odległość 20 m od tego budynku, której to możliwości nie wykluczył inwestor, ale niczego, jak podkreślił skarżący, w tym kierunku dotychczas nie zrobił.
Pełnomocnik A. L. i pozostałych skarżących zarzucił organowi odwoławczemu przewlekłość postępowania, poprzez przekroczenie ustawowo zakreślonego terminu 14 dni na wydanie rozstrzygnięcia. W przekonaniu pełnomocnika Minister nie odniósł się do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniach. Nadto pełnomocnik powtórzył zarzuty zawarte w odwołaniu, które wniósł w imieniu M. M. Zarzucił mianowicie Wojewodzie wydanie owej decyzji lokalizacyjnej z przekroczeniem 3 miesięcznego terminu wynikającego z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 10.04.2003 r., przy zaniechaniu wymogów wynikających z art. 36 Kpa, przez co strony pozbawiono możliwości skorzystania z art. 37 Kpa. Zarzucił także naruszenie art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 10.04.2003 r. przez wydanie decyzji po upływie 13, a nie 14 dni od wystąpienia do Wójta o wydanie opinii o wniosku inwestora, kiedy to dopiero milczenie wójta można uznać za brak zastrzeżeń do wniosku. W jego ocenie doszło także do naruszenia art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 10.04.2003 r. poprzez niedołączenie przez inwestora do wniosku z dnia 25.05.2005 r. wymaganej, aktualnej opinii wójta oraz nieuwzględnienie tego uchybienia przy wydawaniu decyzji. Zdaniem pełnomocnika skarżących naruszono także art. 42 ust. 2 cyt. ustawy. W postępowaniu tym wykorzystana została bowiem dokumentacja zgromadzona w postępowaniu o udzielenie wskazań lokalizacyjnych, mimo iż zaniechano umorzenia tego postępowania. Postępowanie to zostało w jego ocenie wszczęte przed wejściem w życie ustawy z dnia 10.04.2003 r., skoro wstępne czynności (ustalenie wariantów przebiegu lokalizacji inwestycji) dokonano w 2001 r. Pełnomocnik skarżących zarzucił także organowi odwoławczemu zastosowanie swobodnej i dowolnej wykładni prawa, poprzez zamienne stosowanie przepisów Kpa i ustawy z dnia 10.04.2003 r. Pełnomocnik ponownie zaznaczył, że opinia wójta załączona do wniosku przez inwestora jest nieprawidłowa i nie może stanowić poprawnego załącznika tego wniosku. Nie odnosi się ona bowiem do materiału opiniotwórczego zgromadzonego w niniejszej sprawie. Pierwotnie sporządzona opinia opierała się na krańcowo innych podstawach. Stąd wniosek ten w myśl art. 64 ust. 2 Kpa powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania.
W odpowiedzi na skargi Minister Infrastruktury wniósł o ich oddalenie i przyznał, iż przekroczony został 14 dniowy termin na rozpoznanie odwołań. Sprawa jednakże jest szczególnie skomplikowana, a wpłynęło w niej 13 odwołań. Wbrew twierdzeniom skarżących w zaskarżonej decyzji rozpatrzono wszystkie zarzuty podniesione w odwołaniach, uzasadniając przyczyny ich nieuwzględnienia, zgodnie z wymogami płynącymi z art. 107 § 3 Kpa.
Odnosząc się do zarzutu indywidualnie wniesionego przez A. L. organ odwoławczy podkreślił, że należąca do niego działka o nr ew. (...), obręb M., położona w sąsiedztwie drogi powiatowej nr (...) leży poza liniami rozgraniczającymi inwestycji, które wytyczyła decyzja Wojewody (...) z dnia (...).08.2005 r. oraz, że działka ta nie podlega podziałowi, o którym orzekła przedmiotowa decyzja.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skargi nie mogą zostać uwzględnione.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przy czym w myśl art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Badając zatem legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy Sąd doszedł do przekonania, że wniesione skargi nie są zasadne, bowiem zaskarżona decyzja Ministra Infrastruktury nie naruszyła prawa w sposób skutkujący koniecznością jej uchylenia.
Na wstępie należy zaznaczyć, iż organy w niniejszej sprawie orzekały już po zmianie przepisów w zakresie uzgodnień dotyczących wpływu inwestycji na środowisko. Z dniem 28.07.2005 r. weszła w życie ustawa z dnia 18.05.2005 r. o zmianie ustawy - Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 113, poz. 954), która przyjęła, iż przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko, do których należą inwestycje drogowe tej miary, mogą być realizowane wyłącznie po uzyskaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Przepis przejściowy tej ustawy - art. 19 ust. 1 przewidział jednak możliwość odstępstwa od tej zasady w odniesieni do postępowań wszczętych, a niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie tej ustawy, na wniosek uprawnionego podmiotu. Wówczas zastosowanie znajdują dotychczasowe przepisy.
Wniosek inwestora o ustalenie warunków lokalizacji przedmiotowej drogi wpłynął przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 18.05.2005 r., w tym stanie rzeczy GDDKiA skorzystała z przewidzianego przez ustawodawcę odstępstwa i złożyła wniosek w trybie art. 19 w dniu 2.08.2005 r. Z tego względu zarówno Wojewoda (...) jak i Minister Środowiska dokonywali oceny decyzji lokalizacyjnej w zakresie jej oddziaływania na środowisko w oparciu przepisy dotychczasowe, w tym raport oddziaływania zamierzonej inwestycji na środowisko, sporządzony wg załącznika nr 1 do ustawy z dnia 10.04.2003 r. Raport wg załącznika nr 1 cyt. ustawy, obowiązującego w dniu złożenia przez inwestora wniosku o realizację tego zamierzenia musiał zatem zawierać opis wariantu polegającego na niepodejmowaniu przedsięwzięcia oraz wariantów przebiegu przedsięwzięcia drogowego wraz z uzasadnieniem ich wyboru. W tym też zakresie raport ów został uzupełniony.
Obecni na rozprawie przed Sądem Administracyjnym skarżący podnieśli, iż było kilka wariantów przebiegu zamierzonej drogi krajowej przez gminę K, co potwierdza ów poprawiony raport oddziaływania zamierzonej inwestycji na środowisko. Zarzucili, że organ odwoławczy nie odniósł się do pozostałych wariantów, w tym wariantu zaakceptowanego uchwałą nr XVIII/132/04 z dnia 7.10.2004 r. Rady Gminy K. Wariant ten, jak zaznaczono, został przedłożony Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w W., Wojewodzie (...) oraz Oddziałowi Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w L.
Z uwagi na brak w aktach sprawy dokumentów dotyczących tego wariantu oraz niewyjaśnienie okoliczności, w jakich zaniechano dalszych prac nad wariantem zaproponowanym przez Komitet Protestacyjny, a także fakt odwołania się do tego projektu przebiegu drogi ekspresowej oraz uchwały nr (...)z dnia (...).10.2004 r. Rady Gminy K. przez skarżącą M. B. - rozprawa została odroczona w celu uzupełnienia akt sprawy o konieczne w tym zakresie dokumenty.
Z nadesłanych tak przez pełnomocnika skarżących, jak i Ministra Budownictwa materiałów wynika, że wariantów poddanych ocenie i opracowaniu przez GDDKiA było wiele. Poza przyjętym w decyzji lokalizacyjnej wariantem przebiegającym bliżej ówczesnych granic miasta L., pozytywnie zaopiniowanym początkowo przez Wójta Gminy K. istniał wariant pośredni "alternatywa A" oraz najbardziej wydłużony, odsunięty w kierunku zachodnim "wariant gminny". W wyniku uzgodnień opracowano wariant V i VI trasy, przesuwając lokalizację węzła "K." ok. 1 km na południowy zachód. Potem pojawiły się kolejne koncepcje. Wreszcie na wyjazdowym posiedzeniu Komisji Oceny Przedsięwzięć Inwestycyjnych z dnia 22.07.2004 r. M. M. -przedstawiciel Komitetu Protestacyjnego mieszkańców gminy K. zaprezentował wariant przebiegu drogi opracowany przez Komitet, przedkładając projekt graficzny. Jego projekt w porównaniu z pozostałymi wariantami przewidywał znaczne przesunięcie trasy na zachód i południe, wydłużając ją znacznie na przestrzeni gminy, w porównaniu do wariantu przyjętego w zaskarżonej decyzji. Projekt ten przekazano do zaopiniowania Staroście L. Po uzyskaniu stanowiska Starosty GDDKiA otrzymała z Urzędu Gminy K. uchwałę nr (...) z dnia (...).10.2004 r. Rady Gminy K., dotyczącą przebiegu trasy wg załączonej mapy, którą jak podkreślono w § 1 tej uchwały przedstawiono na posiedzeniu Komisji Oceny Przedsięwzięć Inwestycyjnych z dnia 22.07.2004 r., z ewentualnymi korektami zmierzającymi do wyeliminowania potencjalnych kolizji. Uchwałę tę mającą charakter intencyjny, a nie normatywny, co potwierdził WSA w Lublinie w postanowieniu z dnia 14.06.2005 r., sygn. akt III SA/Lu 192/05 podjęto, jak wynika z protokołu nadzwyczajnego posiedzenia Rady Gminy K., przy dużym zaangażowaniu przewodniczącego Komitetu Protestacyjnego –M. M. Po analizie załączonej do uchwały mapy GDDKiA ze zdziwieniem stwierdziła, iż przyjęty wariant odbiega od projektu przebiegu drogi ekspresowej (...) na terenie gminy K., zaproponowanego przez Komitet, przyjętego do dalszych uzgodnień i będącego przedmiotem uzgodnień Starosty. Załączony projekt graficzny do owej uchwały nie odpowiadał zatem przedłożonemu przez Komitet Protestacyjny na posiedzeniu KOPI w dniu 22.07.2004 r. Należy przy tym nadmienić, że jak wynika ze zgromadzonych dokumentów, na posiedzeniu KOPI w dniu 14.01.2005 r. ani Wójt Gminy K., ani M. M. - przedstawiciel Komitetu Protestacyjnego nie poinformowali, że prezentowany obok podstawowego wariantu przebiegu trasy przez gminę wariant Komitetu Protestacyjnego nie jest wariantem, który został przegłosowany w dniu 7.10.2004 r. na posiedzeniu Rady Gminy K. To posunięcie Komitetu Protestacyjnego podważyło jego wiarygodność, a nadto stworzyło sytuację, w której wójt tej gminy związany treścią uchwały nie mógł już uzgadniać projektu przebiegu tej trasy zaproponowanego wcześniej przez Komitet Protestacyjny (na posiedzeniu KOPI w dniu 22.07.2004 r.), przyjętego i skierowanego do uzgodnienia przez Starostę. Kwestia trasy przebiegu tej inwestycji znacznie podzieliła nadto społeczność gminy K., w przeciwieństwie do gmin sąsiednich. Długie wyczekiwanie na akceptację, któregoś z wariantów i stan niepewności co do trasy jej przebiegu przez gminę wpływały na powstawanie nowych inwestycji budowlanych, także na obszarze proponowanej trasy przebiegu tak przez Komitet Protestacyjny, jak i przyjętej w uchwale Rady Gminy z dnia (...).10.2004 r. Przebiegowi tej inwestycji wskazanemu w intencyjnej uchwale z dnia (...).10.2004 r. sprzeciwił się z kolei zdecydowanie Między wiejski Komitet Protestacyjny twierdząc, iż zarówno wariant forsowany początkowo przez Komitet Protestacyjny, jak i przyjęty uchwała z dnia (...).10.2004 r. przygotowano wbrew woli większości mieszkańców (przeciwko zebrano 1624 podpisy). Pismo tej treści Międzywiejski Komitet Protestacyjny skierował w dniu 22.08.2004 r. do GDDKiA w W.
W tym stanie rzeczy nie można stawiać zarzutu inwestorowi, iż po przeprowadzeniu długotrwałych konsultacji społecznych, mając na uwadze taki obrót sprawy zdecydował się na zaniechanie dalszych konsultacji i przygotował wniosek o ustalenie lokalizacji.
Okolicznością która nakazywałaby rozważenie innego wariantu przebiegu drogi ekspresowej (...) na terenie gminy K., byłoby wytyczenie tej trasy z naruszeniem obowiązujących przepisów prawa.
Minister Infrastruktury w swym rozstrzygnięciu podkreślił, że to Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad samodzielnie dokonuje wyboru najbardziej korzystnych rozwiązań lokalizacyjnych i techniczno- wykonawczych inwestycji. Ani organ prowadzący postępowanie w I instancji , ani organ odwoławczy nie są uprawnione do oceny kosztów realizacji zamierzonej inwestycji, ani też do wskazywania inwestorowi trasy inwestycji. Stwierdzenie to jest zasadne, a rozważenie innego wariantu przebiegu trasy stałoby się konieczne, jeśli z jakichś przyczyn realizacja projektu wskazanego przez inwestora napotykałaby przeszkody prawne. Tak się jednak nie stało.
W uzupełnionym raporcie oddziaływania na środowisko tej inwestycji stwierdzono, że las w K. leży poza obszarami objętymi ochroną przyrody, a w strefie oddziaływania planowanej obwodnicy nie stwierdzono miejsc kwalifikujących się jako obszary chronione w ramach programu Natura 2000. Przebieg planowanego odcinka obwodnicy przechodzącego przez las inwestor zlokalizował, jak zaznaczył, w miejscu najmniej uciążliwym dla kompleksu leśnego. Nadto raport wskazywał, że w lesie K. nie stwierdzono istnienia siedlisk gatunków chronionych.
Należy podkreślić, iż las K., przez który ma przebiegać obwodnica, zgodnie z przyjętym przez inwestora wariantem zaakceptowanym przez Wojewodę (...), położony był w odległości do 10 km od granic administracyjnych miasta L., które liczyło ponad 50 tys. mieszkańców, podczas obowiązywania przepisów ustawy z dnia 26.03.1982 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Przepis art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 26.03.1982 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. nr 11, poz. 79 ze zm.) zaliczał takie właśnie grunty leśne do lasów ochronnych. Kolejna ustawa z dnia 28.09.1991 r. o lasach (Dz. U. z 2005 r., nr 45, poz. 435), która weszła w życie z dniem 1.01.1992 r. zmieniła ów art. 11 w ten sposób, iż o zasadach zaliczania lasów do lasów ochronnych miały decydować przepisy o lasach. Taka sama regulacja znalazła, się w ustawie z dnia 3.02.1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2004 r., nr 121, poz. 1266 ze zm.). Jednocześnie art. 77 ustawy o lasach stanowiący przepis przejściowy stwierdzał, iż lasy zaliczone do lasów ochronnych na podstawie przepisów o ochronie gruntów rolnych i leśnych, stają się lasami ochronnymi w rozumieniu ustawy z dnia 28.09.1991 r. o lasach. Co niewątpliwie dotyczyło lasu K. Jeśli chodzi o kwestię ewentualnej realizacji inwestycji budowlanych w lasach ochronnych normuje ją art. 9 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 3.02.1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych.
W niniejszej sprawie nie została wydana decyzja Ministra do spraw ochrony środowiskowej lub właściwego terytorialnie Wojewody (w zależności od rodzaju własności lasu) o pozbawieniu go charakteru lasu ochronnego. W lasach ochronnych dopuszczone jest jedynie wznoszenie budynków i budowli służących m. in. obronności lub bezpieczeństwu Państwa. Zamierzona inwestycja niewątpliwie stanowi budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r., nr 207, poz. 2016 ze zm.). Autostrada ta jednakże, jak podkreślił w swym wniosku inwestor znajduje się w wykazie dróg o znaczeniu obronnym, stanowiącym akt wykonawczy wydany na podstawie art. 4a ustawy z dnia 21.03.1985 r. o drogach publicznych (D. U. z 2004 r., nr 204, poz. 2086 ze zm.). Gdyby jednak tak nawet nie było, to zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 10.04.2003 r. do gruntów rolnych i leśnych objętych decyzjami o ustaleniu lokalizacji drogi nie stosuje się przepisów o ochronie gruntów rolnych i leśnych.
Podobnie w sprawie tej nie ma znaczenia fakt, iż w planie zagospodarowania przestrzennego Gminy K., który już wyekspirował teren przewidziany pod tę inwestycję znajdował się w innym miejscu niż to przewidziano w decyzji lokalizacyjnej. Art. 10 ustawy z dnia 10.04.2003 r. stanowi bowiem, że w sprawach dotyczących lokalizacji dróg przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym nie stosuje się.
Mimo zatem, iż inwestycja ta ma przecinać las K., obowiązujące przepisy, w wypadku lokalizowania drogi, nie uniemożliwiają tego typu inwestycji na terenach leśnych. Należy nadto zauważyć, iż las ten nie pozostaje w zarządzie Lasów Państwowych.
Wobec wskazanych okoliczności stwierdzić należy, iż nie było przeszkód prawnych do przeprowadzenia zamierzonej inwestycji wzdłuż wskazanej przez inwestora trasy, stąd brak było podstaw do sugerowania inwestorowi przyjęcia innej trasy przebiegu tej drogi przez Gminę K.
Nietrafna jest także argumentacja skarżących podniesiona na rozprawie, iż obecnie Gmina K. należy do aglomeracji miasta L., stan ten bowiem nastąpił już po wydaniu kontrolowanej decyzji, Sąd natomiast kontroluje jej legalność na dzień wydania.
Przechodząc do kwestii proceduralnych, a więc zachowania wymogów prawem wskazanych przy podejmowaniu owej decyzji lokalizacyjnej stwierdzić należy przede wszystkim, iż wbrew przekonaniu skarżącej M. B. nietrafny jest jej zarzut, iż decyzja lokalizacyjna winna być jej doręczona. Art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 10.04.2003 r. wyraźnie bowiem stanowi, iż pozostałe strony zawiadamiane są o wydaniu decyzji lokalizacyjnej drogi w drodze obwieszczeń w urzędach gmin oraz w prasie lokalnej, poza wnioskodawcą, którego zawiadamia się o jej wydaniu. Na marginesie stwierdzić jedynie należy, iż tryb ten nie przeszkodził w żadnym razie we wnoszeniu odwołań, których wpłynęło 13 , w tym odwołanie skarżącej. Pozostałe zarzuty podniesione w obu skargach również nie zasługiwały na uwzględnienie. Minister Infrastruktury, wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżących, odniósł się bardzo szczegółowo do zarzutów podniesionych przez pełnomocnika skarżących, uprzednio sformułowanych w odwołaniu wniesionym w imieniu M. M., a zaprezentowana przez Ministra argumentacja jest trafna. Skład orzekający w pełni ją podziela. Na podkreślenie zasługuje, że zgłoszony zarzut, iż wójt gminy K. zaopiniował wniosek inwestora w oparciu o nieuzupełniony raport oddziaływania na środowisko zamierzonej inwestycji, co przemawiało zdaniem pełnomocnika skarżących, za koniecznością pozostawienia tego wniosku bez rozpoznania nie jest trafny. Należy bowiem podkreślić, że stanowisko Wójta z dnia 4.05.2005 r. w sprawie tej inwestycji było negatywne i sugerowało
konieczność odrzucenia wniosku oraz przekazania go do poprawienia. Treść tej opinii nie wiązała jednakże Wojewody. Zatem uznać należy, iż wymóg z art. 3 ustawy z dnia 10.04.2003 r. został spełniony. Inwestor bowiem poza tą opinią wójta do wniosku załączył także opinie zarządu województwa oraz zarządu powiatu. Obwieszczenie o wydaniu owej decyzji lokalizacyjnej wywieszono na tablicy ogłoszeń w Urzędzie Gminy K. w dniu (...).09.2005 r. na okres 14 dni oraz opublikowane zostało w gazecie "Dziennik Wschodni" w dniu (...).09.2005 r. Brak było podstaw do powtarzania procedury formalnoprawnej w zakresie wszczęcia postępowania lokalizacyjnego. Fakt, iż obwieszczenie opublikowano w dniu 12.07.2005 r., a raport uzupełniony zgodnie ze wskazaniami inwestor przekazał przy piśmie otrzymanym przez Urząd Wojewódzki w dniu 15.07.2005 r. nie stanowi uchybienia mającego istotny wpływ na wynik sprawy, skoro nie czyniono zainteresowanym trudności w zapoznaniu się z wnioskiem inwestora, udostępniano akta i przyjmowano uwagi nie tylko w miesiącu lipcu, ale i w sierpniu 2005 r. Nadto nawiązując do kwestii zaopiniowania uzupełnionego raportu oddziaływania na środowisko przez Wójta gminy K. organ odwoławczy zasadnie przyjął, iż dochowany został termin 14 dniowy wyczekiwania na jego stanowisko i decyzji lokalizacyjnej nie podjęto przed upływem tego terminu. O opinię wystąpiono w dniu 28.07.2005 r., a odpowiedź na nie wpłynęła do GDDKiA dopiero w dniu 16.08.2005 r.
Niezasadny jest także zarzut sformułowany przez pełnomocnika skarżących, iż organ odwoławczy zastosował swobodną i dowolną wykładnię prawa, poprzez zamienne stosowanie przepisów Kpa i ustawy z dnia 10.04.2003 r. Zarzut ten nie został rozwinięty i uzasadniony. Dlatego stwierdzić można jedynie, iż ustawa z dnia 10.04.2003 r. nie zawiera szczegółowych unormowań we wszystkich kwestiach proceduralnych i tam gdzie takich unormowań szczególnych ustawodawca nie pomieścił, stanowiących lex specialis, zastosowanie znajdują przepisy Kpa. Co do zarzutów przekroczenia tak 3 miesięcznego terminu z art. 2 ust. 2 cyt. ustawy, jak i 14 dniowego z jej art. 9 ust. 2 stwierdzić należy, iż mają one charakter instrukcyjny. W niniejszej sprawie doszło do ich kilkudniowych, niewielkich przekroczeń tych terminów. Fakt ten nie stanowi jednakże takiego naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Nadto nie można uznać zasadności zarzutu skarżącego A. L., dotyczącego należącej do niego działki o nr ew. (...), obręb M., na którą wskazał w swej indywidualnie wniesionej skardze, o której zarzut poszerzył skargę wniesioną także w jego imieniu przez pełnomocnika. Działka ta położona jest bowiem w sąsiedztwie drogi powiatowej nr 22732 i leży poza liniami rozgraniczającymi inwestycji, które ustaliła decyzja Wojewody (...) z dnia (...).08.2005 r. Działka ta także nie podlegała podziałowi, o którym orzekła wskazana decyzja Wojewody (...). Zarzut tyczący przebiegu drogi dojazdowej do drogi powiatowej nr (...) mógłby być rozważany w razie kontroli decyzji przewidującej modernizację drogi powiatowej nr (...). Natomiast w niniejszym postępowaniu skarżący mógłby jedynie kwestionować ewentualne, negatywne oddziaływanie przedmiotowej inwestycji (drogi ekspresowej (...)) na jego nieruchomość, jeśli takie miałoby miejsce i prowadziło do przekroczenia dopuszczalnych normy. Zaistnienie takiego faktu zobowiązywałoby dopiero Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad do rozważenia wykupienia jej w całości lub części, stosownie do postanowień art. 13 ustawy z dnia 10.04.2003 r.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skarg uznać należy za słuszne stanowisko Ministra, iż postępowanie lokalizacyjne w myśl art. 61 § 3 Kpa, wszczyna doręczenie żądania inwestora organowi administracji publicznej. Nie można więc przyjąć, że ustalenie wariantów przebiegu lokalizacji tej drogi w 2001 r., stanowiło czynność wszczynającą to postępowanie, mającą miejsce przed wejściem w życie ustawy z dnia 10.04.2003 r. Zaskarżona decyzja także w sposób dostateczny wskazała wymagania dotyczące ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich. Nabywanie gruntów pod planowaną inwestycję stanowi następny etap przygotowania inwestycji, a przeprowadzenie go należy, zgodnie z art. 13 ustawy z dnia 10. 04.2003 r. do Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, o czym uprzednio wspomniano.
Realizacja zaleceń wskazanych w raporcie będzie miała natomiast miejsce w trakcie przygotowywania dokumentacji projektowej do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę dla tej inwestycji. Decyzja lokalizacyjna niewątpliwie nie wywiera bezpośredniego skutku w postaci pozbawienia własności okolicznych mieszkańców ich gruntów. Grunty te by mogły być pod nią przeznaczone muszą zostać wykupione od właścicieli.
Z przytoczonych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło