IV SA/Wa 2471/17

PostanowienieWSA w Warszawie2018-01-16

Skład orzekający: Monika Stępkowska – Bigiej

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) może zostać uwzględniony, jeśli strona nie uzupełniła wniosku zgodnie z wezwaniem sądu, mimo iż posiada znaczący majątek (nieruchomość rolna, ciągnik)?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) nie może zostać uwzględniony, jeśli strona, mimo wezwania sądu do uzupełnienia wniosku i przedłożenia dokumentów potwierdzających jej trudną sytuację majątkową, nie współpracuje z sądem i nie wykazuje spełnienia przesłanek określonych w art. 246 § 1 pkt 2 PPSA. Brak współpracy strony obciąża ją negatywnymi skutkami w postaci oddalenia wniosku.
Stan faktyczny
M. C. złożył skargę na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa i wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, powołując się na niskie dochody i przewlekłą chorobę. Mimo posiadania nieruchomości rolnej i ciągnika, zadeklarował niskie dochody z gospodarstwa. Sąd wezwał go do uzupełnienia wniosku o szereg dokumentów dotyczących jego stanu majątkowego i wydatków. Strona nie uzupełniła wniosku w wyznaczonym terminie.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Monika Stępkowska – Bigiej po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. C. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. M. C. w odpowiedzi na wezwania do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 500 zł, złożył wniosek o przyznanie mu prawa pomocy. We wniosku sporządzonym na urzędowym formularzu PPF wskazał, że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych. Podał, że nie może ponieść kosztów sądowych z uwagi na niskie dochody. Wskazał, że jest przewlekle chory, w związku z czym znaczną część dochodów przeznacza na leczenie i zakup leków. Skarżący jest osobą samotną, jest właścicielem nieruchomości rolnej o pow. 9,86 ha. Posiada ciągnik (rok produkcji 2013) o wartości ok. 50 000 zł. Zadeklarował, że z prowadzenia gospodarstwa rolnego uzyskuje dochód w wysokości ok., 600 zł netto. W rubryce dotyczącej wydatków wpisał:" Kredyt 58 100,00 zł, rata kwartalna średnio 1 700,00 zł". Zarządzeniem z dnia 27 listopada 2017 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia wniosku poprzez: - nadesłanie wyciągów z posiadanych przez niego wszelkich rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych oraz lokat terminowych z okresu ostatnich sześciu miesięcy – z historią operacji i bilansem, - podanie wysokości (kwotowo) wszelkich wydatków ponoszonych na utrzymanie konieczne, przeciętnie w miesiącu oraz w miarę możliwości – udokumentowanie tych wydatków; - złożenie zaświadczenia z urzędu gminy o wielkości posiadanego gospodarstwa rolnego, - złożenie zaświadczenia z właściwego biura Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wskazującego, czy i ewentualnie w jakiej wysokości skarżący otrzymał płatności bezpośrednie lub jakąkolwiek inną pomoc finansową z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w 2015 i 2016 r.; - złożenie kopii umowy kredytowej, na którą powołuje się we wniosku wraz z harmonogramem spłat rat tej pożyczki, oraz udokumentowanie faktu spłacania rat kredytu. Zakreślono skarżącemu 7-dniowy termin na wykonanie wezwania. Wezwanie zostało doręczone w dniu 15 grudnia 2017 r. Termin do jego wykonania upłynął w dniu 22 grudnia 2017 r. Skarżący dotychczas nie uzupełnił wniosku. Biorąc pod uwagę opisane powyżej okoliczności sprawy, należy wskazać, że przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369) dalej "p.p.s.a",. następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania siebie i rodziny. Od referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania żądanej pomocy. Użyte w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, że jej dochody i sytuacja życiowa nie pozwalają na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Referendarz sądowy, korzystając z uprawnień, zakreślonych przez art. 255 p.p.s.a., może - jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości - wezwać stronę do złożenia w zakreślonym terminie, dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Jednakże na tym możliwości referendarza sądowego w zakresie badania stanu majątkowego, rodzinnego i możliwości płatniczych strony się kończą i bez współpracy ze strony osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy, ustalenie czy rzeczywiście nie może ona ponieść kosztów związanych ze sprawą, nie jest możliwe. Zatem w zakresie ustalenia, czy w danej sprawie zachodzą przesłanki do udzielenia prawa pomocy osoba wnioskująca winna współpracować z sądem administracyjnym, jeżeli nie poprzez wskazanie wszelkich okoliczności istotnych dla oceny jej stanu majątkowego, to przynajmniej realizując wszelkie wezwania sądu o uzupełnienie brakujących danych i dokumentów. W wypadku braku pełnej współpracy wnioskodawcy, skutki niewykazania okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia o prawie pomocy będą obciążać właśnie jego. Jak podkreśla się w orzecznictwie, strona powinna podejmować takie czynności, które przekonałyby sąd o zasadności przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co przez stronę zostanie wykazane (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 30 lipca 2009 roku, sygn. akt I FZ 171/09, Lex Omega nr 552205). W świetle powyższych uwag, należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie skarżący nie wykazał, że spełnia przesłanki uprawniające do przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wnioskodawca został wezwany do uzupełnienia wniosku poprzez przedłożenie dodatkowych dokumentów i zaświadczeń, jednakże, mimo upływu wyznaczonego terminu, nie nadesłał żądanych dokumentów. Jak podkreśla się w orzecznictwie, skoro strona uchyliła się od przedstawienia wskazanej przez Sąd dokumentacji, do dostarczenia której została zobowiązana na podstawie art. 255 p.p.s.a., powinna liczyć się z tym, że Sąd nie będzie miał wystarczających podstaw do uznania jej oświadczeń i twierdzeń za uprawdopodobnione, a tym samym uzasadniające przyznanie prawa pomocy (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 kwietnia 2012 roku, sygn. akt II FZ 170/12, Lex Omega nr 1137689). Niedopełnienie, nawet w części, obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach z dnia 28 marca 2012 roku, sygn. akt I OZ 189/12, Lex Omega nr 1145153 oraz z dnia 16 marca 2012 roku, sygn. akt I OZ 156/12, Lex Omega nr 1136748). W tym stanie rzeczy wobec nieuzupełnienia przez skarżącego wniosku o przyznanie prawa pomocy, brak jest podstaw do jego uwzględnienia. Mając na uwadze powyższe okoliczności, orzeczono jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło