IV SA/Wa 2476/07
WyrokWSA w Warszawie2008-09-12
Skład orzekający: Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Łukasz Krzycki, Agnieszka Łąpieś-Rosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze, rozpatrując odwołanie od decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia, miało obowiązek uwzględnić zmiany stanu prawnego wynikające z nowelizacji rozporządzenia w sprawie rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, które weszły w życie po wydaniu decyzji organu pierwszej instancji, a przed wydaniem decyzji odwoławczej?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, rozpatrując sprawę w drugiej instancji, ma obowiązek merytorycznego rozstrzygnięcia i uwzględnienia zmian stanu prawnego, które zaszły po wydaniu decyzji organu pierwszej instancji, a przed wydaniem decyzji odwoławczej. W przypadku nowelizacji przepisów dotyczących kwalifikacji przedsięwzięć wymagających raportu o oddziaływaniu na środowisko, organ odwoławczy musi zbadać, czy planowane przedsięwzięcie spełnia nowe kryteria, co ma decydujące znaczenie dla dalszego postępowania.Stan faktyczny
Stowarzyszenie "Z." zaskarżyło decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta W. ustalającą środowiskowe uwarunkowania dla budowy stacji telefonii komórkowej. Skarżące Stowarzyszenie podniosło zarzuty naruszenia przepisów K.p.a. oraz Prawa ochrony środowiska, w tym dotyczące analizy wpływu inwestycji na sąsiednie posesje i pominięcia dowodów. Stowarzyszenie wniosło o przeprowadzenie przez Sąd postępowania wyjaśniającego. W odpowiedzi SKO wniosło o oddalenie skargi.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie Sędzia WSA Łukasz Krzycki, asesor WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.), Protokolant Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2008 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia "Z." z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego Stowarzyszenia "Z." z siedzibą w W. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia (...) września 2007r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. działając na podstawie art. 127 § 2 k.p.a. w zw. z art. 17 pkt 1 k.p.a., art. 39 ust. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, póz. 1591, z późn. zm.) oraz art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r., Nr 79, póz. 856, z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez organizację "Z." od decyzji Prezydenta W. nr (...) z dnia (...) marca 2007r. ustalającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia, polegającego na budowie stacji telefonii komórkowej "O." nr (...) zlokalizowanej na dachu budynku mieszkalnego przy ul. (...), dz. ew. nr (...) obręb (...) w dzielnicy M. W., którego inwestorem jest P. sp. z o. o. orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzję na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. W uzasadnieniu decyzji Kolegium stwierdziło, iż analiza treści zaskarżonej decyzji oraz akt postępowania poprzedzającego jej wydanie, ze szczególnym uwzględnieniem sporządzonego przez biegłego raportu o oddziaływaniu na środowisko planowanego przedsięwzięcia, oraz przytoczonych powyżej przepisów nie daje podstaw do uznania, iż w toku postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją naruszone zostały przytoczone powyżej regulacje, a co za tym idzie - by w sprawie niniejszej zaistniała przesłanka do odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. Kolegium podniosło, iż organ pierwszej instancji oparł swe rozstrzygnięcie o obowiązujące przepisy, w tym o rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymywania tych poziomów (Dz. U. Nr 192, póz. 1883) i w tym zakresie raport o oddziaływaniu na środowisko przedmiotowego przedsięwzięcia spełnia wymagania zakreślone przez przepisy ustawy, w szczególności przez jej art. 52 ust. 1. W ocenie organu raport zawiera opis analizowanych wariantów przedsięwzięcia, wraz z krótkim uzasadnieniem wyboru owych wariantów zaś od woli inwestora należy decyzja, który wariant przedsięwzięcia - z pośród dopuszczalnych
obowiązującym prawem - zostanie ostatecznie zrealizowany.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu Kolegium stwierdziło iż nie jest zadaniem organów administracji publicznej właściwych w sprawach ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia rozstrzygnięcie, czy planowane przedsięwzięcie wywrze lub może wywrzeć na tyle negatywny wpływ na życie lub zdrowie ludzi, że do jego realizacji nie można za wszelką cenę (w tym również za cenę naruszenia obowiązującego prawa) dopuścić. Kolegium stanęło na stanowisku, że zadanie organów administracji w tej - i w innych podobnych tego rodzaju sprawach -ograniczyć się może (a nawet wręcz powinno) do oceny, czy realizacja danej inwestycji jest możliwa na gruncie obowiązującego prawa, a nadto czy wszystkie procedury poprzedzające wydanie decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia zostały zachowane i czy zostały przeprowadzone zgodnie z prawem. Zdaniem Kolegium, w sytuacji, gdy obowiązujące przepisy prawa nie zakazują-co do zasady - realizacji inwestycji budowlanych polegających na budowie stacji bazowych telefonii komórkowych, cyfrowych itp., uznając, że przy spełnieniu określonych owymi przepisami warunków budowa takich inwestycji jest możliwa, powoływanie się w niniejszej sprawie na okoliczności nie znajdujące odzwierciedlenia w owych przepisach jest nietrafione i bezcelowe. Efektem działania organu administracji, który wydałby rozstrzygnięcie na podstawie owych okoliczności, a wbrew obowiązującemu prawu, wiążącemu go na każdym etapie postępowania, byłoby wydanie decyzji nieważnej z mocy prawa. Kolegium podniosło, iż ocena wpływu planowanego przedsięwzięcia na zdrowie ludzi przedstawiona w raporcie o oddziaływaniu na środowisko przedmiotowego przedsięwzięcia została przeprowadzona w sposób rzetelny i zgodnie z obowiązującymi w tej mierze przepisami, Kolegium nie znalazło zatem konieczności ponownego "zbadania i dokładnego przeanalizowanie potencjalnego wpływu promieniowania anten na takie osoby w tym konkretnym przypadku", o co wnosiła strona odwołująca się.
Pismem z dnia 9 listopada 2007r. organizacja "Z." z siedzibą w W. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu skargi Stowarzyszenie podniosło, iż w trakcie postępowania wyjaśniającego należało przeanalizować kwestię "wejścia" obszaru ponadnormatywnego na sąsiednie posesje (art. 144 ustawy Prawo ochrony środowiska). Obawy związane
z ewentualnym naruszeniem art. 144 powołanej ustawy nie są bezpodstawne, gdyż wynikają one z danych podanych w decyzji Prezydenta W. nr (...). Ponadto zdaniem skarżącego Stowarzyszenia zaskarżona decyzja narusza postanowienia art. 6, 7, 8, 77 oraz 107 § 3 kpa , albowiem Kolegium odrzuciło wnioski, opinie i dokumenty bez dokonania właściwej analizy zgłoszonych przez Stowarzyszenie zarzutów w odwołaniu. Zdaniem skarżącego Stowarzyszenia załączone do ich pism opinie i dokumenty stanowią dowód dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż -wnioski z nich płynące podważają zasadniczo raport oddziaływania na środowisko, który to raport jest przecież podstawą wydania decyzji. W związku z powyższym Stowarzyszenie wniosło o przeprowadzenie przez Sąd wnikliwego postępowania wyjaśniającego, z podaniem przyczyn, dla których odmówiło się wiarygodności przedstawionym dowodom. Zdaniem Stowarzyszenia procedura administracyjna pozostaje również w głębokiej sprzeczności z art.6 Konwencji z Aarhus, ze względu na niemal całkowite pominięcie wniosków i zapytań zgłaszanych przez Stowarzyszenie.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Ponadto pismem z dnia 8 września 2008r. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu wniosło Ogólnopolskie Stowarzyszenie P. z siedzibą w R. Zaskarżonej decyzji Stowarzyszenie zarzuciło
1. naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, w
szczególności:
* art. 6 poprzez jego niezastosowanie,
* art. 7 - poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych,
* art. 10 w związku z art. 81 - poprzez jego niezastosowanie,
- art. 77 - poprzez nie zebranie i nie rozpatrzenie całego materiału
dowodowego;
art. 80 - poprzez uznanie okoliczności sprawy za udowodnione, bez wszechstronnego rozważenia całego materiału dowodowego, art. 107 § 3 - poprzez pominiecie uzasadnienia faktycznego decyzji.
2. naruszenie przepisów ustawy Prawo ochrony środowisko, w szczególności:
* art. 11 - poprzez jego wywołanie,
* art. 46 ust 4 pkt. 2 w związku z art. 48 oraz 57 poprzez ich naruszenie z uwagi na
pominięcie uzgodnienia z organem inspekcji sanitarnej.
Na rozprawie w dniu 12 września 2008r.Sąd postanowił dopuścić Ogólnopolskie Stowarzyszenie P. z siedzibą w R.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. z 2002r. Nr 153 poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, działając na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2002r. Nr 153 poz. 1270 ze zm., dalej zwane p.p.s.a.).
Oceniając zaskarżoną decyzję w oparciu o powołane kryterium orzekający w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, iż skarga zasługuje na uwzględnienie jednakże z innych powodów niż wskazane w skardze.
Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) września 2007r. utrzymująca w mocy decyzję wydaną w pierwszej instancji przez Prezydenta W. w dniu (...) marca 2007r, którą to decyzją organ ustalił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia, polegającego na budowie stacji telefonii komórkowej "O." nr (...) zlokalizowanej na dachu budynku mieszkalnego przy ul. (...) , dz. ew. nr (...) obręb (...) w dzielnicy M. W.
W orzecznictwie sądowym utrwalony jest pogląd, że organ odwoławczy jest obowiązany uwzględniać zmiany stanu prawnego i faktycznego, jakie zaszły w sprawie po wydaniu zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji (por. wyrok NSA z dnia 7 lipca 1988 r., IV SA 451/88, Gospodarka - Administracja Państwowa 1988 r. nr 22, s. 43; niepublikowany wyrok NSA z dnia 9 sierpnia 1988 r., SA/Ka 378/88; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 maja 2002 r., III RN 59/01, OSNAPiUS 2003, nr 3, poz. 56 Kompetencje orzecznicze organu odwoławczego nie sprowadzają się bowiem jedynie do kontroli zasadności zarzutów podniesionych w stosunku do decyzji organu pierwszej instancji. Zgodnie z poglądem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 21 grudnia 1999 r., IV SA 2079/97 (LEX nr 48737), organ administracyjny pierwszej instancji stosuje przepisy prawa materialnego, obowiązujące w dniu wydania przezeń decyzji; organ odwoławczy powinien z kolei ocenić sprawę według przepisów prawa materialnego obowiązujących w dniu wydania przez ten organ decyzji odwoławczej. Oznacza to, że jeśli przepisy prawa materialnego ulegną zmianie w czasie między wydaniem decyzji w pierwszej instancji a rozpatrzeniem odwołania, organ odwoławczy - zachowując tożsamość sprawy - obowiązany jest uwzględnić nowy stan prawny, chyba że z nowych przepisów wynika coś innego. Organ odwoławczy orzeka bowiem w sposób merytoryczny (apelacyjny).
Cechą postępowania odwoławczego w ujęciu art. 138 k.p.a. jest zatem to, że nie ogranicza się ono do kontroli decyzji organu pierwszej instancji, lecz wymaga od organu odwoławczego ponownego rozstrzygnięcia sprawy. Wymieniony przepis nakłada bowiem na organ administracji obowiązek merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 11 czerwca 1999 r., IV SA 2498/98, LEX nr 48645).
W rozpoznawanej sprawie oznacza to, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wydając w dniu (...) września 2007r. decyzję obowiązane było uwzględnić zmiany stanu prawnego wynikające z nowelizacji rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 roku w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. z 2004 roku, Nr 257, poz. 2573 z późn. zm.). Rozporządzenie
zmienione zostało z dniem 31 sierpnia 2007r. na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 sierpnia 2007 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko ( Dz. U. Nr 158 poz.1105).
Zgodnie z treścią § 2 ust. 1 pkt 7 wymienionego wyżej rozporządzenia (po nowelizacji) raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wymagają instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne, z wyłączeniem radiolinii, emitujące pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03 MHz do 300.000 MHz, w których równoważna moc promieniowana izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny wynosi:
a) nie mniej niż 2.000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się
w odległości nie większej niż 100 m od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki
promieniowania tej anteny,
b) nie mniej niż 5.000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się
w odległości nie większej niż 150 m od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki
promieniowania tej anteny,
c) nie mniej niż 10.000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się
w odległości nie większej niż 200 m od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki
promieniowania tej anteny,
d) nie mniej niż 20.000 W.
Jednocześnie stosownie do treści § 3 ust. 1 pkt 8 lit. c wymienionego wyżej rozporządzenia (po nowelizacji) sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko mogą wymagać instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne, niewymienione w § 2 ust. 1 pkt 7, z wyłączeniem radiolinii, emitujące pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03 MHz do 300.000 MHz, w których równoważna moc promieniowana izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny wynosi:
a) nie mniej niż 15 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 5 m od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
b) nie mniej niż 100 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się
w odległości nie większej niż 20 m od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki
promieniowania tej anteny,
c) nie mniej niż 500 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się
w odległości nie większej niż 40 m od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki
promieniowania tej anteny,
d) nie mniej niż 1.000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się
w odległości nie większej niż 70 m od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki
promieniowania tej anteny,
e) nie mniej niż 2.000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się
w odległości nie większej niż 150 m i nie mniejszej niż 100 m od środka elektrycznego,
wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
f) nie mniej niż 5.000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się
w odległości nie większej niż 200 m i nie mniejszej niż 150 m od środka elektrycznego,
wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
g) nie mniej niż 10.000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się
w odległości nie większej niż 300 m i nie mniejszej niż 200 m od środka elektrycznego,
wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny.
Mając na uwadze powyższe zmiany Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając sprawę w drugiej instancji obowiązane było przeanalizować czy planowane do realizacji przedsięwzięcie biorąc pod uwagę jego parametry należy do jednej z wymienionych wyżej kategorii przedsięwzięć, a tym samym czy w sprawie wymagane jest (obligatoryjnie lub fakultatywnie) sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, a następnie wydanie decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia.
Biorąc pod uwagę, iż wyjaśnienie powyższych okoliczności ma decydujące znaczenia dla dalszego postępowania w sprawie wydania decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia, Sąd na tym etapie postępowania za przedwczesną uznał konieczność ustosunkowania się do zarzutów podniesionych w skardze oraz Ogólnopolskiego Stowarzyszenie P. z siedzibą w R.
Z uwagi na powyższe Sąd działając na postawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p. p. s. a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło