IV SA/Wa 2483/17
PostanowienieWSA w Warszawie2018-01-24
Skład orzekający: Sędzia WSA Alina Balicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy czynność Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania dotycząca zastrzeżeń do Ponadzakładowego Układu Zbiorowego Pracy dla Pracowników PGL Lasy Państwowe podlega kontroli sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw dotyczących układów zbiorowych pracy, w tym oceny ich zgodności z prawem, ponieważ takie rozstrzygnięcia nie mają charakteru administracyjnoprawnego i należą do właściwości sądów powszechnych. W związku z tym skarga na czynność Ministra w tym zakresie podlega odrzuceniu.Stan faktyczny
M. G. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na czynność Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej dotyczącą odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zastrzeżeń do Ponadzakładowego Układu Zbiorowego Pracy dla Pracowników PGL Lasy Państwowe. Minister wniósł o odrzucenie skargi z powodu braku właściwości sądu administracyjnego. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Balicka po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. G. na czynność Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia odrzucić skargę.
M. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na czynność Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania wyrażonej w piśmie z 19 lipca 2017 r. w sprawie zastrzeżeń do Protokołu nr [...] do Ponadzakładowego Układu Zbiorowego Pracy dla Pracowników PGL Lasy Państwowe.
Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w odpowiedzi na skargę wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Do właściwości rzeczowej sądów administracyjnych, zgodnie z art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej "p.p.s.a."), należy orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Z powyższego jednoznacznie wynika, że kontrolujące działalność administracji publicznej sądy administracyjne nie są powołane do rozpoznawania innych spraw niż sprawy sądowoadministracyjne, w szczególności do rozpoznawania spraw, które należą do właściwości sądów powszechnych.
Warto podkreślić, że do właściwości sądów powszechnych należą, stosownie do treści art. 1 i art. 2 § 1 ustawy z 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm.) sprawy cywilne, o ile przepisy szczególne nie przekazują ich do właściwości sądów szczególnych. Sprawami cywilnymi są sprawy ze stosunków z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego oraz prawa pracy (sprawa cywilna w znaczeniu materialnym), jak również sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych i inne sprawy, do których przepisy Kodeksu postępowania cywilnego stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy cywilne w znaczeniu formalnym).
Jednocześnie wyjaśnić należy, że ilekroć w ustawie z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2016 r. poz. 1666 ze zm., dalej "kodeks pracy") jest mowa o prawie pracy, rozumie się przez to przepisy Kodeksu pracy oraz przepisy innych ustaw i aktów wykonawczych, określające prawa i obowiązki pracowników i pracodawców, a także postanowienia układów zbiorowych pracy i innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów i statutów określających prawa i obowiązki stron stosunku pracy (art. 9 § 1 ustawy kodeks pracy). Postanowienia układów zbiorowych pracy i innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów oraz statutów określających prawa i obowiązki stron stosunku pracy, naruszające zasadę równego traktowania w zatrudnieniu, nie obowiązują (art. 9 § 4 ustawy kodeks pracy).
Zgodnie z art. 239 § 1 ustawy Kodeks pracy, układ zawiera się dla wszystkich pracowników zatrudnionych przez pracodawców objętych jego postanowieniami, chyba że strony w układzie postanowią inaczej. Zmiany do układu wprowadza się w drodze protokołów dodatkowych. Do protokołów dodatkowych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące układu (art. 2419 § 1 ustawy Kodeks pracy). Układ podlega wpisowi do rejestru prowadzonego dla układów ponadzakładowych przez ministra właściwego do spraw pracy, w ciągu trzech miesięcy od dnia złożenia wniosku w tej sprawie przez jedną ze stron układu (art. 24111 § 1 pkt 1 i § 2 pkt 1 ustawy Kodeks pracy). Stronom układu ponadzakładowego w ciągu 30 dni od dnia zawiadomienia o odmowie rejestracji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w [...]. Sąd rozpoznaje sprawę w trybie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu nieprocesowym (art. 24111 § 5 pkt 1 ustawy Kodeks pracy). Natomiast osoba mająca interes prawny może, w terminie 90 dni od dnia zarejestrowania układu, wystąpić do organu, który układ zarejestrował, z zastrzeżeniem, że został on zawarty z naruszeniem przepisów o zawieraniu układów zbiorowych pracy. Zastrzeżenie powinno być złożone na piśmie i zawierać uzasadnienie. Organ rejestrujący w ciągu 14 dni po otrzymaniu zastrzeżenia, wzywa strony układu do przedstawienia dokumentów i złożenia wyjaśnień niezbędnych do rozpatrzenia zastrzeżenia W razie stwierdzenia, że układ został zawarty z naruszeniem przepisów o zawieraniu układów zbiorowych pracy, organ rejestrujący wzywa strony układu do usunięcia tych nieprawidłowości, chyba że ich usunięcie nie jest możliwe (art. 24111 § 51, § 52 i § 53 ustawy Kodeks pracy).
Uwzględniając powyższe rozważania oraz okoliczność, że skarga M. G. na czynność Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej dotyczy zapisów dotyczących Ponadzakładowego Układu Zbiorowego Pracy - Sąd uznał, że skarga podlega odrzuceniu jako nie podlegająca kognicji sądów administracyjnych. Bezspornym jest, iż układ zbiorowy pracy oraz protokoły dodatkowe do układu stanowią źródło praw i obowiązków pracowników i pracodawcy, w tym mogą określać warunki umów o pracę lub innych aktów stanowiących podstawę nawiązania stosunku pracy. Dlatego zawarcie układu i ocena jego zgodność z prawem przez organ rejestrujący nie mieści się w katalogu spraw podlegających kontroli sądu administracyjnego, albowiem rozstrzygnięcie w tym przedmiocie nie ma charakteru administracyjnoprawnego.
W świetle powyższego Sąd stwierdził, że sprawa objęta skargą M. G. nie należy do właściwości sądów administracyjnych i podlega odrzuceniu.
Z tych względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło