IV SA/Wa 2490/13

PostanowienieWSA w Warszawie2013-12-19

Skład orzekający: Karolina Kisielewicz-Malec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy może zostać odmówiony, jeśli strona nie przedstawiła wiarygodnych informacji o swojej sytuacji majątkowej i uchyla się od obowiązku udokumentowania wydatków?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym został odmówiony, ponieważ strona skarżąca nie wykazała w sposób niebudzący wątpliwości zaistnienia rygorystycznych przesłanek do jego uwzględnienia. Brak możliwości ustalenia rzeczywistej sytuacji majątkowej wnioskodawcy, wynikający z uchylenia się od przedłożenia wymaganych dokumentów i wyjaśnień, uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
H. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w związku ze skargą na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. odmawiające sfinansowania zakupu urządzeń ochronnych. Skarżący oświadczył, że posiada nieruchomości i dom, ale nie przedstawił wiarygodnych źródeł dochodu ani nie udokumentował wydatków, w tym spłaty długu w wysokości 37 000 zł. Wnioskodawca nie wyjaśnił, w jaki sposób utrzymuje się z dochodu w kwocie 1745,42 zł miesięcznie, jednocześnie deklarując spłatę 1500 zł długu.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Karolina Kisielewicz-Malec po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika w sprawie ze skargi H. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2013r. nr [...] w przedmiocie: stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy. H. P. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2013r. (nr [...]) w przedmiocie: stwierdzenia niedopuszczalności odwołania (zażalenia) od pisma Starosty Powiatu P. z dnia [...] marca 2012r. o odmowie sfinansowania ze środków powiatu zakupu urządzeń ochronnych do zabezpieczenia mienia prywatnego. Skarżący – w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi – złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Z treści wniosku wynika, że wnioskodawca jest właścicielem (współwłaścicielem) trzech nieruchomości rolnych oraz domu o powierzchni 150m2. W skład jego majątku nie wchodzą natomiast żadne przedmioty o wartości przekraczającej 3000 euro, jak również papiery wartościowe. Źródłem utrzymania się strony jest dochód uzyskiwany z tytułu renty inwalidzkiej w wysokości 1745,42 zł. netto miesięcznie (do dnia 30 września 2013r. skarżący pobierał także zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153 zł. miesięcznie). Skarżący we wniosku o przyznanie prawa pomocy oświadczył, że "spłaca dług po 1500 zł.", następnie – w piśmie z dnia 4 grudnia 2013r. złożonym na wezwanie referendarza sądowego z dnia 21 listopada 2013r.– podał, że pożyczkę zaciągnął od prywatnej osoby. Do pisma skarżący dołączył kopie oświadczeń złożonych w Ośrodku Pomocy Społecznej w B. w dniu 25 kwietnia 2013r. oraz w dniu 20 maja 2013r. W dokumentach tych skarżący oświadczył, posiada dług w wysokości 37 000 zł. oraz że nie może wskazać danych pożyczkodawcy, ponieważ został do tego zobowiązany umową. Skarżący został także zobowiązany do przedstawienia informacji na temat rodzaju i wysokości miesięcznych wydatków ponoszonych w celu zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych i ich udokumentowania (za pomocą faktur, rachunków, dowodów wpłaty). W odpowiedzi nadesłał zestawienie transakcji dokonanych na rachunku bankowym będącym w jego posiadaniu. Z dokumentu tego wynika, że na rachunek skarżącego, raz w miesiącu (24 września, 22 października, 19 listopada 2013.) wpływa kwota 1745,42 zł. (nadawca: ARiMR). Nie przestawił także żadnych dokumentów potwierdzających istnienie długu. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Wniosek jest nieuzasadniony. O odmowie przyznania prawa pomocy w niniejszej sprawie decyduje brak wymaganej wiarygodności wniosku skarżącego Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym jest przewidziane dla osób znajdujących się w szczególnie trudnej sytuacji materialnej. Brak możliwości ustalenia rzeczywistej sytuacji majątkowej wnioskodawcy, wynikający z uchylenia się od przedłożenia na sądowe wezwanie informacji o swojej sytuacji bytowej, uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (zob. postanowienia NSA z dnia 27 czerwca 2005 r., sygn. akt I OZ 619/05 czy z dnia 4 marca 2005 r., sygn. akt I OZ 6/05). Uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wykluczającą przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 5 września 2005 r., II FZ 414/05; postanowienie z dnia 14 września 2005 r., II FZ 575/05). Dopiero bowiem po otrzymaniu i zapoznaniu się z treścią dokumentów i oświadczeń złożonych w trybie art. 255 p.p.s.a. referendarz (Sąd) może wydać prawidłowe orzeczenie co do przyznania bądź też odmowy przyznania prawa pomocy (postanowienie NSA z dnia 19 stycznia 2005 r., OZ 1115/04, niepubl.). Odnosząc te uwagi do sytuacji materialnej skarżącego nie sposób stwierdzić, że jest ona osobą, w odniesieniu do której zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem złożonego wniosku. Skarżący nie wskazał i nie udokumentował wiarygodnych źródeł dochodu i pokrycia wszystkich kosztów swojego utrzymania. Zauważyć trzeba, że skarżący oświadczył, że osiąga dochód w kwocie 1745 zł. miesięcznie. Jednocześnie podał, że na spłatę długu (którego źródła i przeznaczenia nie ujawnił) przeznacza 1500 zł. Wnioskodawca nie wyjaśnił, w jaki sposób utrzymuje się ze środków, które ujawnił, w jaki sposób zaspokaja z tych środków podstawowe potrzeby życiowe, takie jak żywność, ubrania, opłaty za media (prąd, gaz, woda, telefon). Referendarz podkreśla, że strona nie przejawiała woli pełnego wyjaśnienia swojej sytuacji majątkowej. Cząstkowe informacje nie pozwoliły na uznanie, że może mieć trudności z pokryciem kosztów postępowania sądowego. Wobec tych okoliczności nie można stwierdzić, że strona wykazała w sposób niebudzący wątpliwości zaistnienie rygorystycznych przesłanek do uzyskania prawa pomocy. Z wyżej powołanych względów orzeczono o odmowie przyznania prawa pomocy w oparciu o art. 246 § 1 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło