IV SA/Wa 2490/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Rząsa Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Golat (spr.) sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi H. K. na postanowienie Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania uchyla zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257), dalej jako "k.p.a." – po rozpatrzeniu zażalenia H. K. na postanowienie Starosty [...] z dnia [...] listopada 2017 r. znak [...], odmawiające wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. znak [...], udzielającą K. J., R. S., A. J., M. G., prowadzącym działalność związaną z produkcją rybacką pod nazwą Gospodarstwo R. pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód dla stawów rybnych [...], gm. [...] – utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie przedstawia się w sposób następujący. Decyzją z dnia z dnia [...] sierpnia 2011 r. znak [...] Starosta [...], na podstawie art. 37, art. 122 ust. 1 pkt 1, art. 123 ust. 2, art. 127, art. 128, art. 131 i art. 140 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019 ze zm.), udzielił K. J., R. S., A. J., M. G. prowadzącym działalność związaną z produkcją rybacką pod nazwą Gospodarstwo R. pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód dla stawów rybnych [...], gm. [...]. Pismem z dnia 27 września 2011 r. Starosta [...] poinformował H. K. o dacie wydania decyzji, znaku sprawy i rozstrzygnięciu zawartym w powyższej decyzji. W dniu 2 października 2017 r. do Starostwa Powiatowego we [...] wpłynął wniosek H. K. o uznanie za stronę w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. Starosta [...] zakwalifikował ww. pismo, jako podanie o wznowienie postępowania, z uwagi na wystąpienie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 r. Starosta [...], na podstawie art. 149 § 3 k.p.a., odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją tego organu z dnia [...] sierpnia 2011 r. znak [...] uznając, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem terminu określonego w art. 148 k.p.a. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł w ustawowym terminie H. K. W tych okolicznościach, po rozpatrzeniu zażalenia strony, zostało wydane opisane na wstępie postanowienie Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] lipca 2018 r. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że z dniem 1 stycznia 2018 r. weszły w życie przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r., poz. 1566), zgodnie z którymi zniesieni zostali: dyrektorzy regionalnych zarządów gospodarki wodnej oraz Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej. W myśl art. 545 ust. 4 tej ustawy, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy z zakresu pozwoleń wodnoprawnych stosuje się przepisy dotychczasowe, z tym że organem wyższego stopnia w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego jest Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy organem wyższego stopnia w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego był w tych sprawach Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej albo dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej. Na mocy art. 545 ust. 5 ww. ustawy, Prezesowi Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie przekazane zostały sprawy odwoławcze prowadzone do końca grudnia 2017 r. przez dyrektorów regionalnych zarządów gospodarki wodnej. W związku z powyższym organ wyjaśnił, że Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie jest organem właściwym do rozpatrzenia zażalenia na postanowienie wydane przez starostę, działającego jako organ właściwy w sprawach gospodarowania wodami. Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie podał, że postępowanie zażaleniowe dotyczy sposobu rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji wniosku H. K., dlatego jego przedmiotem nie jest ocena możliwości wznowienia przez organ postępowania z urzędu. W tym zakresie za bezzasadne uznał zarzuty podnoszone w zażaleniu. Organ drugiej instancji w pełni podzielił stanowisko Starosty [...] zawarte w postanowieniu z dnia [...] listopada 2017 r., zgodnie z którym wniosek został złożony przez H. K. z uchybieniem terminu, określonego w art. 148 k.p.a. Wyjaśnił, iż zwrot "strona dowiedziała się o decyzji", zawarty w treści art. 148 § 2 k.p.a., należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu umożliwiającym sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Chodzi o takie dane, jak nazwa organu, który decyzję wydał oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy. Nie jest konieczne, aby strona dokładnie poznała treść rozstrzygnięcia, lecz wystarczy, że posiadła informację, czego dana decyzja dotyczy. Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie stwierdził, że z akt sprawy wynika, iż informacje pozwalające zidentyfikować decyzję Starosty [...] zostały przekazane stronie w piśmie z dnia 27 września 2011 r. Dodał, że odwołanie wniesione przez H. K., od decyzji Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. znak [...] skutkowało wydaniem przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] w dniu [...] listopada 2012 r. decyzji nr [...] umarzającej postępowanie odwoławcze. Ponieważ wniosek o wznowienie postępowania został złożony w dniu 2 października 2017 r., zdaniem organu zasadne było stwierdzenie, iż termin wynikający z art. 148 § 2 k.p.a. nie został dotrzymany, a rozstrzygnięcie Starosty [...] z dnia [...] listopada 2017 r. jest prawidłowe. Organ zauważył ponadto, że zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, postanowienie o wznowieniu postępowania bądź postanowienie o odmowie wznowienia postępowania nie mogą zawierać innych treści poza wskazaniem przesłanek uzasadniających wznowienie postępowania bądź braku takich przesłanek (por. wyrok NSA z dnia 11 października 2016 r. sygn. akt I OSK 2303/15). Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł H. K. Skarżący podniósł, że od dnia 29 marca 2011 r. do dnia 5 lipca 2013 r. przebywał w Zakładzie Karnym w [...], natomiast z postanowienia Starosty [...] z dnia [...] listopada 2017 r. wynika, że o wydaniu decyzji z dnia [...] sierpnia 2011 r. został poinformowany pismem z dnia 27 września 2011 r., doręczonym w dniu 4 października 2011 r. Zdaniem skarżącego, bez własnej winy nie brał on udziału w postępowaniu, zakończonym decyzją Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. Ponadto skarżący zarzucił, że decyzja Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. została wydana w oparciu o nieprawdziwą opinię hydrogeologiczną, sporządzoną w styczniu 2008 r. Dodał, że opinia hydrogeologa z dnia 8 maja 2017 r. została przesłana Regionalnemu Zarządowi Gospodarki Wodnej w [...]. W odpowiedzi na skargę Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, o czym stanowi art. 120 cytowanej ustawy. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), przy czym na podstawie art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W rozpoznawanej sprawie wystąpiły tego rodzaju wady i uchybienia, które skutkowały uchyleniem zaskarżonego postanowienia. Kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu podlegało postanowienie Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] lipca 2018 r., utrzymujące w mocy postanowienie Starosty [...] z dnia [...] listopada 2017 r. odmawiające wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r., udzielającą K. J., R. S., A. J., M. G., prowadzącym działalność związaną z produkcją rybacką pod nazwą Gospodarstwo R. pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód dla obiektu stawów rybnych [...], gm. [...]. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w nadzwyczajnym trybie postępowania administracyjnego, jakim jest postępowanie wznowieniowe. Podanie o wznowienie postępowania administracyjnego wszczyna postępowanie wstępne, które powinno się zakończyć załatwieniem sprawy w sposób przewidziany w art. 149 k.p.a., a więc wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania lub o odmowie jego wznowienia. Na tym etapie organ bada m.in., czy wniosek o wznowienie postępowania jest oparty na ustawowych przesłankach wznowienia oraz czy został wniesiony z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 k.p.a. Zgodnie z art. 148 § 1 i § 2 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, bądź - w przypadku złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. - w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Jak wynika z akt sprawy, Starosta [...] w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] listopada 2017 r. wskazał, że pismem z dnia 27 września 2011 r. znak [...], w odpowiedzi na pismo z dnia 24 sierpnia 2011 r., skarżący został poinformowany o wydaniu decyzji z dnia [...] sierpnia 2011 r., udzielającej pozwolenia wodnoprawnego. Organ stwierdził, że pismo to zostało podjęte przez skarżącego w dniu 4 października 2011 r. Powołał się w tym zakresie na notatkę służbową w sprawie informacji zawartej na zwrotnym potwierdzeniu odbioru ww. pisma z dnia 27 września 2011 r. Stąd też organ wyprowadził wniosek, że wskazana data utożsamia fakt powzięcia przez skarżącego informacji o wydanej decyzji, a organ drugiej instancji w pełni podzielił powyższe stanowisko. Tymczasem, z wyjaśnień zawartych w skardze wynika, że od dnia 29 marca 2011 r. do dnia 5 lipca 2013 r. skarżący przebywał w Zakładzie Karnym w [...]. W opisanych okolicznościach, wyjaśnienia przez organ wymaga kwestia skuteczności doręczenia skarżącemu pisma z dnia 27 września 2011 r. znak [...], informującego o wydaniu decyzji. Dopiero dokonanie przez organ powyższych ustaleń pozwoli bezspornie stwierdzić, kiedy skarżący dowiedział się o wydaniu decyzji Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. udzielającej pozwolenia wodnoprawnego. Niemniej jednak, nie bez znaczenia w sprawie pozostaje okoliczność, iż – jak wynika z uzasadnienia postanowienia organu pierwszej instancji – pismem z dnia 8 października 2011 r. skarżący wniósł odwołanie od decyzji Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. udzielającej pozwolenia wodnoprawnego. Decyzją z dnia [...] października 2012 r. nr [...] Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] umorzył postępowanie odwoławcze stwierdzając, że odwołanie zostało wniesione przez podmiot nieposiadający przymiotu strony postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego. Sąd stwierdza, że wyrokiem z dnia 5 września 2013 r. sygn. akt IV SA/Wa 2897/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę H. K. na ww. decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] z dnia [...] października 2012 r. W dacie orzekania w niniejszej sprawie, powyższy wyrok nie jest prawomocny z uwagi na toczące się postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Wniosek skarżącego o wznowienie postępowania został złożony w dniu 2 października 2017 r., a więc po upływie około sześciu lat od wniesienia przez niego odwołania od decyzji udzielającej pozwolenia wodnoprawnego. Ponownie rozpoznając sprawę, organ odniesienie się do wskazanej okoliczności, a ponadto oceni również, czy możliwe było wznowienie, na wniosek skarżącego, przedmiotowego postępowania administracyjnego, z uwagi na podniesioną we wniosku okoliczność otrzymania przez Starostę [...] w dniu 2 maja 2017 r. opinii biegłego hydrogeologa z dnia 8 maja 2017 r., dotyczącej podtapiania domu skarżącego. Dokonując oceny w tym zakresie organ będzie miał na uwadze, iż określony w art. 148 § 1 k.p.a. termin jednego miesiąca przewidziany na wniesienie podania o wznowienie postępowania, liczony od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania, dotyczy podmiotów, będących stronami postępowania, zakończonego decyzją ostateczną. Ponieważ skarżący nie brał udziału w postepowaniu, którego wznowienia domaga się, wskazać trzeba, że zgodnie z art. 148 § 2 k.p.a. termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. ] Co do fałszu dowodu Sąd wskazuje, że określony w art. 145 § 2 k.p.a. wyjątek od zasady, że okoliczności wymienione w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. (dowody fałszywe, decyzje wydane w wyniku przestępstwa) winny być stwierdzone orzeczeniem sądu lub innego organu, może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego (tak WSA w Warszawie w wyroku z dnia 8 marca 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 2451/11, LEX nr 1146259). W okolicznościach niniejszej sprawy należy również zauważyć, że w art. 8 § 1 k.p.a. została sformułowana zasada pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej. Zgodnie z ww. zasadą, organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Wobec zarzuconego przez skarżącego braku możliwości skutecznego działania, w związku z osadzeniem w zakładzie karnym, niezbędne jest odniesienie się przez organ do tej okoliczności. Ponownie rozpatrując sprawę organ zastosuje powyższe zalecenia. Z tych przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.