IV SA/Wa 2491/23
WyrokWSA w Warszawie2025-03-27
Skład orzekający: Monika Barszcz, Paweł Konicki, Tomasz Wykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ regulacyjny właściwie umorzył postępowanie w sprawie zamknięcia sieci kanalizacyjnej i jej otwarcia dla nieruchomości, uznając je za bezprzedmiotowe, podczas gdy skarżąca Fundacja twierdziła, że sieć została zasypana przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo umorzyły postępowanie jako bezprzedmiotowe, ponieważ nie stwierdzono zamknięcia sieci kanalizacyjnej przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne. Kluczowe było ustalenie, że sporne obiekty są przyłączone do sieci, a przedsiębiorstwo nie dokonało ich zamknięcia. Odpowiedzialność za stan techniczny przyłączy i infrastruktury na terenie prywatnym spoczywa na odbiorcy usług, a kwestie zasypania studzienek lub ich zły stan techniczny nie mieszczą się w katalogu spraw spornych rozstrzyganych przez organ regulacyjny w trybie art. 27e ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków.Stan faktyczny
Fundacja "G." zaskarżyła decyzję Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie o umorzeniu postępowania w sprawie zamknięcia i otwarcia sieci kanalizacyjnej dla nieruchomości. Fundacja twierdziła, że przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne zasypało sieć. Organy administracji obu instancji uznały, że przedsiębiorstwo nie zamknęło sieci, a sporne elementy infrastruktury nie należą do niego, w związku z czym postępowanie umorzono jako bezprzedmiotowe. Sąd administracyjny rozpoznał skargę Fundacji.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Monika Barszcz, Sędziowie asesor WSA Paweł Konicki (spr.), sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant ref. Ewa Januszkiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2025 r. sprawy ze skargi Fundacja "G." w J. na decyzję Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 27 września 2023 r. nr KWT.72.30.2023 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zamknięcia sieci kanalizacyjnej i jej otwarcia dla nieruchomości oddala skargę.
Przedmiotem skargi Fundacji "G." w J. jest decyzja Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z 27 września 2023 r. (nr KWT.72.30.2023), utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z [...] maja 2023 r. (nr [...]) w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zamknięcia sieci kanalizacyjnej i jej otwarcia dla nieruchomości.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie sprawy:
26 czerwca 2020 r. do Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. wpłynęło pismo Powiatowej Stacji Sanitarno - Epidemiologicznej w J. przekazujące zgodnie z właściwością wniosek Fundacji "G." i Fundacji "C." o rozstrzygnięcie sporu z Przedsiębiorstwem Wodociągów i Kanalizacji "W." sp. z o.o.
Zawiadomieniem z 27 listopada 2020 r. organ regulacyjny powiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie i wezwał Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji "W." sp. z o.o. do złożenia wyjaśnień oraz przesłania wszystkich dokumentów mających związek ze sprawą, w tym wniosku o przyłączenie do sieci kanalizacyjnej, dokumentów potwierdzających przyłączenie, warunki techniczne jeśli zostały wydane, regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków, aktualnie obowiązującego Wieloletniego Panu Rozwoju i Modernizacji Urządzeń Wodociągowych i Kanalizacyjnych, mapy poglądowej terenu objętego wnioskiem ze wskazaniem istniejących sieci kanalizacyjnych.
5 grudnia 2020 r. skarżąca Fundacji wyjaśniła, że przedmiotem sporu nie jest odmowa przyłączenia do sieci kanalizacyjnej, ale odcięcie budynków od sieci kanalizacyjnej.
Jednocześnie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji "W." sp. z o.o. wyjaśniło, iż wnioskodawca nie występował do przedsiębiorstwa z wnioskiem o wydanie warunków technicznych przyłączenia do sieci.
21 grudnia 2020 r. organ wezwał ww. Przedsiębiorstwo do opisowego wyjaśnienia sytuacji oraz przesłania protokołów z wizji "odciętej" sieci kanalizacyjnej.
22 grudnia 2020 r. wnioskodawca przedłożył pismo, w którym dowodził, iż umyślnie odcięto budynki od sieci kanalizacyjnej poprzez zasypanie oczyszczalni ścieków oraz zasypanie studni na terenie oczyszczalni.
15 stycznia 2021 r. Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji "W." sp. z o.o. wyjaśniło, że nie jest właścicielem istniejących tzw. "starych poprzemysłowych" sieci kanalizacyjnych usytuowanych na terenie byłych Zakładów Chemicznych "J." S.A. (C.). Przedsiębiorstwo podniosło, że nie są mu znane okoliczności, w których doszło do uszkodzenia lub też zniszczenia elementów istniejącej infrastruktury kanalizacyjnej usytuowanej na przedmiotowym obszarze. Odnosząc się z kolei do wizji terenowej z 3 grudnia 2020 r. wyjaśniło, że wskazane w trakcie wizji studnie kanalizacyjne uległy zniszczeniu bądź zawaleniu w wyniku nieprawidłowej eksploatacji przez ich właściciela oraz dekapitalizacji. W latach 2010 - 2013 Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji "W." sp. z o.o. w ramach projektu pod nazwą "Kanalizacja sanitarna i sieć wodociągowa - rejon ul. [...] i ul. [...]" wykonało podejścia sieciami wodociągowymi i kanalizacyjnymi do działek wyznaczonych geodezyjnie, które zakończono studzienką kanalizacyjną i/lub studnią wodomierzową przy granicy danej nieruchomości lub też zakończone zaślepką.
W piśmie z 4 lutego 2021 r. Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji "W." sp. z o.o. wyjaśniło, iż historycznie ścieki (tj. mieszanina ścieków bytowych, technologicznych, w tym również opadowych ) z terenu byłych Zakładów Chemicznych "J." S.A. (dawniej C.) przy ul. [...] trafiały do istniejącej w tamtym czasie zakładowej oczyszczalni ścieków przemysłowych zlokalizowanych na terenie działki nr [...]. Zakładowa oczyszczalnia ścieków przemysłowych wraz z gruntem została sprzedana w 1998 r. na rzecz Gminy J., która powierzyła ją w drodze umowy dzierżawy Przedsiębiorstwu. Przedsiębiorstwo na podstawie decyzji Prezydenta Miasta J. dokonało trwałej likwidacji elementów zakładowej oczyszczalni ścieków. W związku z powyższym przedsiębiorstwo dokonało tzw. punktowego przepięcia istniejących tzw. "starych poprzemysłowych" sieci kanalizacyjnych odbierających ścieki z terenu byłych Zakładów Chemicznych "J." S.A. do sieci Przedsiębiorstwa. Ponadto Przedsiębiorstwo posiada z Fundacją "G." zawartą umowę o dostawę wody i odbiór ścieków z 1 lutego 2001 r. wraz z aneksem nr 1.
W pismach z 13 marca 2021 r i 23 marca 2021 r. skarżąca Fundacja wskazało na zasypanie sieci kanalizacyjnych przez Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji "W." oraz że budynki posiadają przyłącza do przedmiotowej sieci.
15 września 2022 r. zostało wszczęte postępowanie w sprawie odcięcia sieci kanalizacyjnej od nieruchomości położonych na działkach nr [...] ([...]), nr [...] ([...]) przez Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji "W." sp. z o.o.
Skarżąca Fundacja w piśmie z 26 września 2022 r. wniosła o dokonanie wizji lokalnej oraz wskazała na protokół gminy J. na okoliczność kompletnego zasypania studni i sieci kanalizacyjnych, których Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji "W." sp. z o. o. nie otworzyło.
W piśmie z 19 grudnia 2022 r. ww. Przedsiębiorstwo przekazało informację, iż nie dokonało żadnych odcięć sieci kanalizacyjnej. Fundacja "G." nie występowała do Przedsiębiorstwa z wnioskiem o wydanie technicznych warunków przyłączenia, zaś osoby reprezentujące Fundację zgłaszały wielokrotnie roszczenia i żądania o wykonanie nowych przyłączy do nieruchomości usytuowanych w obszarze byłych zakładów "C.", na koszt i całkowitym staraniem Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji "W." sp. z o.o.
Następnie Przedsiębiorstwo wyjaśniło, że sieci kanalizacyjne na ww. działkach nie należą do Przedsiębiorstwa. W obiekcie [...] obecnie Przedsiębiorstwo nie świadczy żadnych usług — została wypowiedziana umowa przez najemcę, wodomierz został zdemontowany. Budynek [...] odprowadza ścieki bytowe z wykorzystaniem i za pośrednictwem istniejących tzw. "starych" poprzemysłowych przewodów kanalizacyjnych usytuowanych na terenie byłych zakładów C. przy ul. [...] do sieci kanalizacji sanitarnej w ulicy [...]. Przedsiębiorstwo nie jest właścicielem istniejących tzw. "starych" poprzemysłowych sieci kanalizacyjnych oraz starych przyłączy do istniejących budynków usytuowanych na terenie byłych zakładów. Do przedmiotowych wyjaśnień dołączono protokół z wizji przeprowadzonej 3 grudnia 2020 r. przez Urząd Miasta J..
Pismem z 13 grudnia 2022 r. Fundacja "G." wniosła o wszczęcie postępowań dla każdego obiektu, czyli zmuszenia przedsiębiorstwa do podpisania umowy cywilnej z Zakładami Chemicznymi "J." S.A. a nie zawłaszczania sieci. Organ wezwał wnioskodawcę do sprecyzowania zakresu postępowania.
12 stycznia 2023 r. wnioskodawca sprecyzował wniosek w zakresie przyłączenia do sieci i faktu odcięcia kanalizacji ("efektem zawłaszczenia i zasypania sieci w-k ZCh J. S.A. Zatem powinien ją OTWORZYĆ!!!, lecz wpierw PRZYŁĄCZYĆ, zawrzeć umowę z ZCh J. S.A.., aby mieć tytuł prawny do sieci w-k na tym terenie. A więc stąd wniosek ws PRZYŁĄCZENIA do sieci w-k, w tym do tej odciętej kanalizy. Zatem należy im NAKAZAĆ przyłączenie do sieci w-k, podpisując umowę wg KC z ZCh J. S.A., w tym nakaż OTWARCIA zasypanych sieci, a nie wysyłać UMOWY!!!!!!, tylko idiota pyta się, czego dotyczy umowa cywilna wg art. 6.la, wiedząc, iz sieć jest ZCh J. S.A., a nie W.! Organ regulujący, który pyta się o znane fakty i wykładnię przepisów, jaką umowę podpisuje się wg Kodeksu Cywilnego!!!").
W piśmie z 22 marca 2023 r. Przedsiębiorstwo poinformowało organ, iż obiekt [...] (działka nr [...]) odprowadza ścieki sanitarno-bytowe do kolektora rejonowego DN1000mm w ulicy [...], będącego we władaniu i eksploatacji Przedsiębiorstwa, z wykorzystaniem i za pośrednictwem istniejącego starego kanału ogólnospławnego DN400mm. Przedsiębiorstwo nie jest właścicielem ww. kanału ogólnospławnego DN400mm, ponadto przedsiębiorstwo nie dokonało żadnych odcięć istniejących przyłączy kanalizacyjnych do ww. obiektów. Ponadto Przedsiębiorstwo wskazało na wniosek M. G. z 14 lutego 2023 r., w którym wnioskodawca wskazywał, że "obiekty są przyłączone do sieci w-k od 50 lat". Przedsiębiorstwo nie odpowiada za zły stan techniczny istniejących kanałów oraz studni kanalizacyjnych zabudowanych na "starych" sieciach kanalizacyjnych na terenie byłych zakładów C..
Postanowieniem z 3 kwietnia 2023 r. organ odmówił uwzględnienia żądania dowodowego strony w przedmiocie wizji lokalnej (oględzin) i w zakresie kolejnych wniosków w tym zakresie podtrzymał swoje stanowisko. Zawiadomieniem z 3 kwietnia 2023 r. organ poinformował o zakończeniu postępowania.
Decyzją z [...] maja 2023 r. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na podstawie art. 105 K.p.a. w związku z art. 27e i art. 27a ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzeniu ścieków (Dz. U. z 2023 r., poz. 537) orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie zamknięcia (zasypania) sieci kanalizacyjnej i jej otwarcia dla nieruchomości położonych na działkach nr [...] ([...]), nr [...] ([...]), nr [...] ([...]) przez Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji "W." sp. z o.o. w J..
Zdaniem organu I instancji Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji "W." sp. z o.o. nie dokonało zamknięcia (zasypywania) sieci kanalizacyjnych. [...] – obecnie Przedsiębiorstwo nie świadczy żadnych usług — została wypowiedziana umowa przez najemcę, wodomierz został zdemontowany. Budynek [...] odprowadza ścieki bytowe z wykorzystaniem i za pośrednictwem istniejących tzw. "starych" poprzemysłowych przewodów kanalizacyjnych usytuowanych na terenie byłych zakładów C. przy ul. [...] do sieci kanalizacji sanitarnej w ulicy [...]. Przedsiębiorstwo nie jest właścicielem istniejących tzw. "starych" poprzemysłowych sieci kanalizacyjnych oraz starych przyłączy do istniejących budynków usytuowanych na terenie byłych zakładów. Obiekt [...] (działka nr [...]) odprowadza ścieki sanitarno-bytowe do kolektora rejonowego DN1000mm w ulicy [...], będącego we władaniu i eksploatacji Przedsiębiorstwa, z wykorzystaniem i za pośrednictwem istniejącego starego kanału ogólnospławnego DN400mm. Zgodnie z twierdzeniem wnioskodawcy i Przedsiębiorstwa "Obiekty są przyłączone do sieci w-k od 50 lat". W ocenie organu przedmiotowe obiekty są przyłączone do sieci i Przedsiębiorstwo nie dokonywało zamknięcia sieci kanalizacyjnych. Spór pomiędzy wnioskodawcą a Przedsiębiorstwem dotyczy kwestionowania przez odbiorcę usług, obciążania za odprowadzanie ścieków (wystawiania faktur za usługę odbioru ścieków), jednakże kwestia kto jest posiadaczem sieci na terenie byłych Zakładów Chemicznych J., nie ma wpływu na podjęte rozstrzygnięcie w sprawie zamknięcia (zasypania) sieci kanalizacyjnej i jej otwarcia dla nieruchomości położonych na działkach na działce nr [...] ([...]), działce nr [...] ([...]) oraz nr [...] ([...]) przez Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji "W." sp. z o.o. Zgodnie z ustalonymi faktami obiekty te są przyłączone do sieci a przedsiębiorstwo nie zamykało sieci kanalizacyjnej dla żadnych z nich, co skutkowało umorzeniem postępowania jako bezprzedmiotowym.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła Fundacja "G." z siedzibą w J..
Decyzją z 27 września 2023 r. Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na podstawie art. 27a ust. 3 pkt 3 i art. 27c ust. 2 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzeniu ścieków oraz art. 105 i art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Podzielając stanowisko organu I instancji, że w sprawie nie doszło do zamknięcia (zasypania) sieci kanalizacyjnej przez Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji "W." sp. z o.o., organ odwoławczy podkreślił, że infrastruktura wodno-kanalizacyjna (sieci kanalizacyjne, w tym przyłącza i studnie kanalizacyjne) na działkach, będących przedmiotem postępowania, nie należy do Przedsiębiorstwa, natomiast obowiązek dbania o stan i drożność sieci wodociągowej na odcinku od budynku do miejsca wpięcia do sieci spoczywa na odbiorcy usług, a więc wykracza poza obowiązki Przedsiębiorstwa. Kwestie dotyczące utrzymania przyłączy lub budowy sieci kanalizacyjnej nie stanowią natomiast kwestii spornych, które może rozstrzygać organ regulacyjny. Również podnoszone w odwołaniu kwestie dotyczące posiadania sieci kanalizacyjnej przez Przedsiębiorstwo w dobrej lub w złej wierze nie mogą być przedmiotem postępowania w trybie art. 27e ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzeniu ścieków. Powstały pomiędzy wnioskodawcą a Przedsiębiorstwem spór na tle właścicielskim sieci kanalizacyjnych odprowadzających ścieki do sieci miejskiej, stan techniczny tych sieci nie podlega kognicji organów administracyjnych.
Odnośnie zarzutu naruszenia art. 7 K.p.a. organ odwoławczy wskazał, że organ regulacyjny dysponował odpowiednim materiałem dowodowym i nie uchylił się od jego oceny. Wyczerpująco rozpatrzył materiał dowodowy zebrany w sprawie i w konsekwencji słusznie przyjął, że na tle rozpatrywanej sprawy nie istnieje spór w sprawie zamknięcia (zasypania) sieci kanalizacyjnej i jej otwarcia dla nieruchomości położonych na działce nr [...] ([...]), działce nr [...] ([...]) oraz nr [...] ([...]) przez Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji "W." sp. z o.o.
Skargę na powyższą decyzję złożyła Fundacja "G." z siedzibą w J., zaskarżając ją w całości i podnosząc, że zaskarżona decyzja "to akt oszustwa <>, taka SWOBODNA ocena PGW mogła wynikać tylko z (kasy czy n-głupoty??)". Wskazano na pominięcie dowodu z 3 grudnia 2020 r., "gdzie kadra techniczna Wodnik stwierdziła, iż sieci są ZAMKNIĘTE (zasypane) dla obiektu [...] i [...], a [...] ma szambo, a nie sieć ogólnospławną - szambo wyklucza sieć ogólnospławną = zbędne szambo", na odrzucenie wniosku dowodowego i pominięcie/ przemilczenie pism Fundacji na okoliczność zamknięcia kanalizacji.
Odpowiedź na skargę złożył organ odwoławczy, wnosząc o jej oddalenie.
Pismami z 28 listopada 2024 r. i 27 grudnia 2024 r. skarżąca Fundacja wniosła o przeprowadzenie dowodów uzupełniających, które to wnioski Sąd uwzględnił i postanowieniem wydanym na rozprawie przeprowadzonej 27 marca 2024 r. na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a. przeprowadził dowód uzupełniający z pism Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w J. z 9 września 2024 r., protokołów kontroli Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej z 20 listopada 2024 r. i 25 listopada 2025 r., protokołu z 3 grudnia 2020 r. w sprawie nr [...]. oraz z postanowienia Sądu Rejonowego w J. Wydział [...] Karny z [...] lutego 2022 r. sygn. akt [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Z kolei zgodnie z art. 145 § 1 P.p.s.a. w sytuacji, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega natomiast wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
W ocenie Sądu rozpoznawana skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie zawiera naruszeń, które mogłyby stać się podstawą jej uchylenia.
Na wstępie wyjaśnić należy, że kwestia rozstrzygania potencjalnych sporów pomiędzy przedsiębiorstwami wodociągowo-kanalizacyjnymi, a odbiorcami usług uregulowana została w Rozdziale 5b ustawy z 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Zgodnie z art. 27e tej ustawy przedmiotem sporu może być:
1) odmowa zawarcia umowy o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne,
2) odcięcie dostawy wody lub zamknięcia przyłącza kanalizacyjnego, lub odmowy przyłączenia do sieci nieruchomości osobie ubiegającej się o przyłączenie nieruchomości do sieci
Spór taki rozstrzygany przez organ regulacyjny na wniosek strony w drodze decyzji, zaś samo rozstrzygnięcie organu może polegać na nakazaniu przedsiębiorstwu wodociągowo-kanalizacyjnemu:
1) zawarcia umowy o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków;
2) przywrócenia dostawy wody;
3) otwarcia przyłącza kanalizacyjnego;
4) przyłączenia do sieci.
Wskazując na powyższe, stwierdzić należy, że art. 27e ww. ustawy stanowi zamknięty katalog spraw spornych podlegających rozstrzygnięciu przez organ regulacyjny (ust. 1), a obok tego podaje - również zamknięty - katalog możliwych rozstrzygnięć (ust. 2). Podkreślić należy, że rozstrzygnięcie sporu w trybie art. 27e ustawy nie jest standardową formą nadzoru regulacyjnego nad przedsiębiorstwami wodno-kanalizacyjnymi. Organy te nie mogą stosować tego przepisu w każdym przypadku nieprawidłowego działania przedsiębiorstw wodno-kanalizacyjnych ani też w każdym przypadku sporu między jednostką a takim przedsiębiorstwem. Wskazany przepis określa w sposób precyzyjny zakres swojego zastosowania oraz środki działania podejmowane w wyniku jego zastosowania. W związku z tym organ, do którego trafia wniosek o rozstrzygnięcie sporu w trybie art. 27e ustawy jest związany treścią tego przepisu i nie może dowolnie rozszerzać jego zakresu zastosowania na sytuacje w nim niewymienione (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 23 sierpnia 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 1088/22 i 12 stycznia 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 2136/21 – orzeczenia przywołane w uzasadnieniu niniejszego wyroku są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem internetowym: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przedmiotem niniejszego postępowania, zgodnie ze stanowiskiem wnioskodawcy sprecyzowanym w piśmie z 14 lutego 2023 r. było rozstrzygniecie sporu w sprawie zamknięcia (zasypania) sieci kanalizacyjnej i jej otwarcia dla nieruchomości położonych na działkach nr [...] ([...]), nr [...] ([...]), nr [...] ([...]) przez Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji "W." sp. z o.o. w J..
Organy obu instancji poczynione w sprawie ustalenia oparły przede wszystkim na wyjaśnieniach złożonych przez Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji "W." sp. z o.o., w szczególności w pismach z 12 grudnia 2022 r. oraz z 22 marca 2023 r., że Przedsiębiorstwo nie dokonało zamknięcia (zasypania) sieci kanalizacyjnych dla ww. nieruchomości. Odnośnie obiektu [...] (nr [...]) Przedsiębiorstwo obecnie nie świadczy żadnych usług, bowiem została wypowiedziana umowa przez najemcę, co również potwierdzono w samej skardze, zaś wodomierz został zdemontowany. Budynek [...] na działce nr [...] posiada przyłącza wodnokanalizacyjne wpięte bezpośrednio do sieci eksploatowanych przez Przedsiębiorstwo. Natomiast obiekt [...] umiejscowiony na działce nr [...] odprowadza ścieki sanitarno-bytowe do kolektora rejonowego DN1000mm w ulicy [...], będącego we władaniu i eksploatacji Przedsiębiorstwa, z wykorzystaniem i za pośrednictwem istniejącego starego kanału ogólnospławnego DN400mm. Przedsiębiorstwo nie dokonywało natomiast zamknięcia sieci kanalizacyjnych, ale tzw. punktowego przepięcia istniejących tzw. "starych poprzemysłowych" sieci kanalizacyjnych odbierających ścieki z terenu byłych Zakładów Chemicznych "J." S.A. do sieci przedsiębiorstwa.
Na podstawie powyższych wyjaśnień prawidłowo organy uznały, że argumentacja skargi odnosząca się do "zasypania starych studzienek kanalizacyjnych" nie ma znaczenia dla ustalenia że doszło do zamknięcia sieci kanalizacyjnej. Są to bowiem elementy infrastruktury wodno-kanalizacyjnej, która nie należy do Przedsiębiorstwa. Infrastruktura ta znajduje się na terenie prywatnym i służy do połączenia poszczególnych nieruchomości z siecią publiczną. Wobec powyższego, jak słusznie uznały organy administracyjne w sprawie, to odbiorca usług, a więc wnioskodawca, odpowiada za zapewnienie niezawodnego działania posiadanych instalacji i przyłączy wodociągowych lub instalacji i przyłączy kanalizacyjnych z urządzeniem pomiarowym włącznie. Powyższy obowiązek utrzymania przyłączy lub budowy sieci kanalizacyjnej wynika wprost z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków
Zasypane studzienki kanalizacyjne, jak ustaliły organy, znajdują się na terenie odbiorcy usług, a zatem, to odbiorca usług jest odpowiedzialny za zapewnienie niezawodnego ich działania podobnie jak odbiorca usług jest odpowiedzialny za zapewnienie sprawności tego rodzaju infrastruktury. Z punktu widzenia przedmiotu niniejszego postępowania bez znaczenia pozostaje ustalenie, kto dokonał "zasypania" studzienek kanalizacyjnych. Jak wynika z akt sprawy i zgromadzonych w nich dokumentacji z przeprowadzonej wizji z 3 grudnia 2020 r., studzienki nie tyle są zasypane, co ich stan techniczny jest bardzo zły, są one zniszczone, nieprawidłowo zabezpieczone lub znajdują się w nich śmieci. Potwierdzają to również przedstawione jako dowód uzupełniający w sprawie pisma z 9 września 2024 r. Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w J. z 9 września 2024 r., w których organ ten wskazując na wielokrotnie przeprowadzane w latach 2018-2022 kontrole różnych budynków po byłym zakładzie "C.", podkreślał fakt pogarszającego się stanu starej sieci kanalizacyjnej i postępujący proces niszczenia infrastruktury, będzie prowadził w przyszłości do całkowitej niedrożności starych sieci i w konsekwencji do wylania ścieków na powierzchnię oraz wystąpienia zagrożenia sanitarnego. Również z pozostałych dowodów zawnioskowanych przez stronę wynika bardzo zły stan techniczny kanalizacji i jej przynajmniej częściowa nieszczelność, podejmowane próby jej dalszej eksploatacji, jednak w żadnym stopniu nie podważają one ustalenia, że nie doszło do zamknięcia sieci kanalizacyjnej.
Podzielić należało ustalenia organu, że ochrona prawna w przypadku twierdzeń skarżącej Fundacji odnośnie zasypania studzienki kanalizacyjnej może ewentualnie może zostać jej udzielona na drodze postępowania cywilnego lub karnego ale nie w postępowaniu przed organem regulacyjnym, którego zakres uprawnień, co zostało powyżej szczegółowo opisane, jest ograniczony. Natomiast to odbiorca usług jest odpowiedzialny za zapewnienie sprawnego funkcjonowania przyłączy i elementów infrastruktury znajdujących się w jego posiadaniu, nie zaś przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne.
Słusznie zwrócił również uwagę organ odwoławczy, że zasypanie studzienek nie jest działaniem tożsamym z zamknięciem sieci, bowiem zamknięcie sieci przez Przedsiębiorstwo nie następuje poprzez przez zniszczenie/zasypanie/usuwanie infrastruktury kanalizacyjnej (w szczególności znajdującej się na terenie prywatnym), lecz odbywa się poprzez pisemne zawiadomienie o tym fakcie - dokonane ze stosownym wyprzedzeniem i kierowane do odbiorcy usług, właściwego miejscowo powiatowego inspektora sanitarnego oraz wójta (burmistrza, prezydenta miasta). Z informacji uzyskanych od Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji "W." wynika, że nie dokonywało ono zamknięcia sieci kanalizacyjnej. Zasypanie studzienek stanowi z kolei czyn niedozwolony.
W związku z powyższym, jako prawidłowe należy uznać ustalenia organu poczynione w toku przeprowadzonego postępowania. Kluczowe dla sprawy pozostaje natomiast ustalenie, że obiekty [...], [...] i [...] są przyłączone do sieci a przedsiębiorstwo nie zamykało sieci kanalizacyjnej dla żadnych z nich, przy czym odnośnie pierwszego budynku Przedsiębiorstwo nie świadczy w nim żadnych usług. Zebrany w sprawie materiał dowodowy odpowiada wymogom prowadzenia postępowania z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Podobnie jak uzasadnienie decyzji spełnia wymogi z art. 107 § 3 K.p.a.
W tej sytuacji wobec braku prawnej możliwości podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy i sformułowania któregokolwiek rozstrzygnięcia wymienionego w art. 27e ust. 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków dalsze prowadzenie postępowania było bezprzedmiotowe. O bezprzedmiotowości postępowania w sprawie można mówić, gdy zachodzi brak jego strony lub brak przedmiotu, czyli gdy brak jest podstaw prawnych i faktycznych do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy (por. wyrok WSA w Warszawie z 17 stycznia 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 2407/21). Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi art. 105 § 1 K.p.a. oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty, co słusznie dostrzegły organy, skoro nie doszło do ziszczenia się przesłanek materialnych zastosowania przepisu.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił wniesioną w sprawie skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło