IV SA/Wa 2503/13
WyrokWSA w Warszawie2014-02-03
Skład orzekający: Agnieszka Wójcik, Alina Balicka, Agnieszka Łąpieś-Rosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która dopuszcza zabudowę zagrodową na danym terenie, ale jednocześnie zakazuje wszelkiej działalności produkcyjnej, narusza interes prawny właściciela nieruchomości, który zamierza prowadzić działalność rolniczą?Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność uchwały w części dotyczącej zakazu wszelkiej działalności produkcyjnej na obszarze dopuszczającym zabudowę zagrodową. Uznał, że sprzeczne ustalenia planu (dopuszczenie zabudowy zagrodowej, z którą związana jest produkcja rolna, i jednoczesny zakaz wszelkiej działalności produkcyjnej) stanowią błąd legislacyjny, który narusza interes prawny właściciela nieruchomości, uniemożliwiając mu korzystanie z niej zgodnie z przeznaczeniem.Stan faktyczny
Skarżący, właściciel działki oznaczonej symbolem MNU-2 w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, wniósł skargę na uchwałę Rady Gminy, domagając się stwierdzenia jej nieważności w części dotyczącej § 39 pkt 3. Skarżący podniósł, że zakaz lokalizowania wszelkiej działalności produkcyjnej uniemożliwia mu prowadzenie działalności rolniczej, mimo dopuszczenia zabudowy zagrodowej na jego działce. Rada Gminy wniosła o oddalenie skargi, twierdząc, że zakazy nie dotyczą produkcji rolnej i że inne zapisy planu dopuszczają prowadzenie działalności rolniczej.Rozstrzygnięcie
1. Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej § 39 pkt 3 w odniesieniu do działki nr ew. [...] położonej w [...] w zakresie w jakim zakazuje lokalizowania wszelkiej działalności produkcyjnej; 2. Stwierdzono, że zaskarżona uchwała w części opisanej w pkt 1 nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. Zasądzono od Rady Gminy [...] na rzecz skarżącego M. S. kwotę 300 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.), Protokolant ref. staż. Piotr Czyżewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2014 r. sprawy ze skargi M. S. na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej § 39 pkt 3 w odniesieniu do działki nr ew. [...] położonej w [...] w zakresie w jakim zakazuje lokalizowania wszelkiej działalności produkcyjnej; 2. stwierdza, że zaskarżona uchwała w części opisanej w pkt 1 nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Rady Gminy [...] na rzecz skarżącego M. S. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Pismem z dnia 16 września 2013 r. M. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na uchwałę nr [...] Rady Gminy w K. z dnia [...] czerwca 2008 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla miejscowości W. w gminie K.
Wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w części dotyczącej § 39 pkt 3 w odniesieniu do działki nr [...] położonej w miejscowości W., której jest właścicielem.
Wskazał, iż działka ta położona jest w obszarze oznaczonym symbolem MNU-2 na którym z jednej strony dopuszczono możliwość realizacji zabudowy zagrodowej, z drugiej zaś poprzez wprowadzenie dla tego obszaru w § 39 pkt 3 zakazów dotyczących prowadzenia wszelkiej działalności produkcyjnej, uniemożliwiono skarżącemu prowadzenie działalności rolniczej. Zdaniem skarżącego uchwalając plan nie uwzględniono dotychczasowego zagospodarowania tej nieruchomości, która zawsze wykorzystywana była rolniczo.
Wniesienie skargi zostało poprzedzone wezwaniem Rady Gminy do usunięcia naruszenia prawa.
W odpowiedzi na skargę Rada Gminy wniosła o jej oddalenie. Podnosząc, iż działka skarżącego nr ew. [...] znajduje się w obszarze oznaczonym symbolem MNU2. Plan na tym terenie przewiduje możliwość zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i usług nieuciążliwych z dopuszczeniem zabudowy zagrodowej. Dopuszcza też realizację infrastruktury towarzyszącej funkcji podstawowej takiej jak: garaże, miejsca postojowe, budynki gospodarcze, dojścia, dojazdy, ogrodzenia, małą architekturę, jak również lokalizacje drobnej wytwórczości związanej z zabudową zagrodową.
Rada wskazała, iż zakazy z § 39 pkt 3 nie odnoszą się do produkcji rolnej. Zdaniem Rady skoro na terenie tym dopuszczono realizację zabudowy zagrodowej, to przecież jest ona ściśle związana z produkcją rolną. Ponadto w innych zapisów planów odnoszących się do tego obszaru m.in. § 42 pkt 2 wynika, iż nie jest zakazane prowadzenie działalności rolniczej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania uchwały, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm. - zwanej dalej P.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy zauważyć, iż zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., nr 142, poz. 1591 ze zm.) każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Wniesienie skargi do sądu jest możliwe po spełnieniu określonych w przepisie art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym warunków formalnych. Do warunków tych ustawodawca zalicza obok bezskutecznego wezwania rady do usunięcia zarzucanego naruszenia, wykazanie się naruszeniem interesu prawnego. Tak więc skarżący w postępowaniu planistycznym musi się wykazać nie tylko indywidualnym interesem prawnym lub uprawnieniem, ale także naruszeniem tego interesu lub uprawnienia. Naruszenie interesu prawnego nie oznacza obowiązku uwzględnienia skargi. Obowiązek jej uwzględnienia powstaje wówczas, gdy naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia jest związane z jednoczesnym naruszeniem przepisu prawa materialnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 stycznia 2007 r. II OSK 1627/2006 LEX nr 315977).
Skarżący M. S. jest właścicielem działki o numerze ewidencyjnym nr [...] położonej w wsi W. Nie może budzić wątpliwości, iż własność jest prawem, które wskazuje na istnienie interesu prawnego. Przed wniesieniem skargi do Sądu skarżący wezwały organ do usunięcia naruszenia prawa.
Obszar, na którym znajduje się działka [...] został oznaczony na rysunku planu symbolem MNU-2. Według zapisów planu jest to teren przeznaczony na realizację i utrzymanie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i usług nieuciążliwych z dopuszczeniem zabudowy zagrodowej. Na obszarze tym plan dopuszcza realizację infrastruktury towarzyszącej funkcji podstawowej, takiej jak: garaże, miejsca postojowe, budynki gospodarcze, dojścia i dojazdy, ogrodzenia i małą architekturę, a nadto lokalizację drobnej wytwórczości związanej z zabudową zagród ową. Zdaniem strony skarżącej powyższe zapisy planu uniemożliwiają prowadzenia na działce produkcji rolnej, ogrodniczej i sadowniczej.
W ocenie Sądu zarzuty podniesione w skardze są zasadne. Stanowisko Rady Gminy zaprezentowane w odpowiedzi na skargę, iż dopuszczenie w planie zabudowy zagrodowej oznacza możliwość trwałego prowadzenia produkcji rolnej, hodowlanej, czy ogrodniczej nie może być zaakceptowane wobec treści § 39 pkt 3 planu, który zawiera zakazy dla obszaru oznaczonego symbolem MNU-2. Według tego zapisu, plan zakazuje na tym obszarze m. in. lokalizowania wszelkiej działalności hurtowej, składowej, magazynowej, produkcyjnej bez jakichkolwiek wyłączeń.
Tak sformułowane ustalenie planu zdaniem Sądu prowadzi wprost do wniosku, że w obszarze tym plan zakazuje również produkcji rolnej, ogrodniczej i sadowniczej choć dopuszcza zabudowę siedliskową. Plan zagospodarowania przestrzennego zgodnie z zapisem ustawy (art. 14 ust. 8) jest aktem prawa miejscowego. Jego zapisy podlegają w praktyce organów administracji, a także sądów ciągłej wykładni. Powinny być zatem sformułowane w sposób jasny i zrozumiały aby nie było wątpliwości interpretacyjnych. Mieszkańcy obszaru objętego planem, muszą mieć jasność co do przeznaczenia w planie swoich działek jak i istniejących zakazów i ograniczeń. Ustalenia planu co do obszaru MNU-2 takiej pewności nie dają. Interpretacja ustaleń dokonana przez Radę, że zabudowa zagrodowa, którą plan dopuszcza oznacza możliwość trwałego prowadzenia produkcji rolnej, nie da się pogodzić z zapisem § 39 pkt 3 planu, który w obszarze MNU-2 zakazuje prowadzenia wszelkiej działalności produkcyjnej bez żadnych wyłączeń.
Trzeba bowiem też zważyć, że w obszarze oznaczonym MNU-1 (zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna i usługi nieuciążliwe) i MNU-3 (zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna i usługi nieuciążliwe) plan przewiduje także zakaz wszelkiej działalności produkcyjnej lecz wyraźnie dopuszcza tymczasowo wykorzystanie terenów pod produkcję rolną ogrodniczą, sadowniczą niewymagającą zainwestowania kubaturowego. W odniesieniu do obszaru MNU-2 nie ma żadnych wyłączeń od zakazu wszelkiej działalności produkcyjnej choć plan dopuszcza w tym obszarze zarówno zabudowę mieszkaniową jednorodzinną jak i zabudowę zagrodową.
Wobec sprzecznych ustaleń planu (dopuszcza zabudowę zagrodową a jednocześnie zakazuje wszelkiej działalności produkcyjnej na tym terenie) uprawniony jest pogląd, że w obszarze MNU-2 plan zakazuje prowadzenia działalności rolnej, ogrodniczej i sadowniczej.
Powyższy zakaz nie jest; w ocenie Sądu, zamierzonym ustaleniem projektodawcy ale błędem legislacyjnym (brak spójności ustaleń). Należy zauważyć, że zakaz wszelkiej produkcji w tym obszarze dotyczy zarówno realizacji zabudowy mieszkaniowej, jak i zabudowy zagrodowej. W odniesieniu do zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej jest to ustalenie odmienne, bardziej restrykcyjne niż dla obszarów MNU- 1 i MNU-3, dla których plan dopuścił tymczasowo szeroko rozumianą produkcję rolną bez zainwestowania kubaturowego.
Skoro plan dopuszcza zabudowę zagrodową na obszarze MNU-2, z którą związana jest produkcja rolna to ustalenie planu zakazujące wszelkiej produkcji na tym obszarze, a zatem i rolnej, jest oczywistym błędem redakcyjnym. Powyższe uchybienie narusza niewątpliwie interes prawny skarżącego jako właściciela nieruchomości. Ustalenie planu zakazujące w tym obszarze wszelkiej działalności produkcyjnej, uniemożliwia mu korzystanie z nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem. Uchybienie to skutkuje stwierdzeniem nieważności uchwały w części dotyczącej § 39 pkt 3 planu w odniesieniu do działki skarżącego nr ew. [...] w zakresie w jakim zakazuje lokalizowania wszelkiej działalności produkcyjnej.
Z powyżej przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 147 § 1 i 152 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Na podstawie art. 200 p.p.s.a Sąd orzekł o kosztach postępowania.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło