IV SA/Wa 2531/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Sędzia WSA - Anna Falkiewicz-Kluj po rozpoznaniu w dniu 4 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. A. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi D. A. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia bez odszkodowania decyzji zezwalającej na zbieranie odpadów postanawia: - odmówić przywrócenia terminu. Pismem z dnia 29 września 2012 r. D. A. wniósł skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2012 r. w przedmiocie cofnięcia bez odszkodowania decyzji zezwalającej na zbieranie odpadów. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 października 2012 r. wezwano skarżącego, w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu zarządzenia, do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 200 złotych, pod rygorem odrzucenia skargi. Wobec tego, że skarżący nie uiścił należnego wpisu sądowego w zakreślonym terminie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2013 r. odrzucił przedmiotową skargę. Pismem z dnia 5 sierpnia 2013 r., działający w imieniu skarżącego pełnomocnik, złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. We wniosku podniósł, że skarżący nie był w stanie odebrać pisma zawierającego wezwanie do uiszczenia wpisu, ponieważ w dniach od 9 listopada do 23 listopada 2012 r. przebywał wraz z rodziną na wczasach za granicą. Po powrocie do kraju skarżący nie znalazł w skrzynce pocztowej zawiadomienia o nieodebranej przesyłce poleconej, nie znalazł również powtórnego awiza. Skarżący zaniepokojony brakiem korespondencji z Sądu ustanowił w niniejszym postępowaniu pełnomocnika celem zbadania akt sprawy. W ciągu siedmiu dni od dnia ustanowienia pełnomocnika, działający w sprawie radca prawny złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia należnego wpisu sądowego. Ponadto wraz z wnioskiem została dokonana czynność, dla której zakreślony był uchybiony termin, tj. uiszczono wpis sądowy w wysokości 200 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: W myśl art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej również jako P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Wniosek o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od momentu ustania przyczyny uchybienia terminu, przy czym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 1 i 2 P.p.s.a.). Jednocześnie z jego wniesieniem należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 87 § 4). Sąd uznał, że skarżący spełnił warunki formalne określone w art. 87 § 1 i 4 P.p.s.a., bowiem pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wniesiono z zachowaniem siedmiodniowego terminu liczonego od daty ustania przyczyny uchybienia, a czynność, której uchybiono została dopełniona. Skarżący jednak nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi nastąpiło bez jego winy. Po pierwsze, fakt przebywania na wakacjach nie zwalnia strony od podejmowania czynności w postępowaniu sądowym. Nie stanowi on bowiem sytuacji nadzwyczajnej uzasadniającej uchybienie terminu. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym i w literaturze prawniczej przyjmuje się, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Uprawdopodobnienie braku winy oznacza wykazanie takich okoliczności, które mimo spełnienia obowiązku zachowania należytej staranności, uniemożliwiły wnioskującemu terminowe dokonanie czynności, gdyż były nie do przewidzenia lub nie do przezwyciężenia, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (J.P.Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 226; postanowienie NSA z dnia 2 października 2002 r., sygn. akt V SA 793/03, Mon. Praw. 2002, nr 23, s. 1059). Jak podkreśla się w orzecznictwie (np. wyroki NSA: z dnia 14 stycznia 2000 r., sygn. akt l SA/Gd 794/99; Lex nr 40381; z dnia 2 lutego 2000 r., sygn. akt SA/Sz 2125/98; Lex nr 39797; z dnia 19 września 2000 r., sygn. akt l SA 1072/00; Lex nr 55307) o braku winy można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku było niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, a więc w sytuacji gdy strona nie mogła tej przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przy czym przy ocenie winy lub jej braku, należy wziąć pod uwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez nią działań zabezpieczających, mających na celu zapobieżenie uchybieniu terminu, oraz jego dotrzymanie (postanowienie SN z dnia 6 października 1998 r., sygn. akt II CKN 8/98, Lex nr 50679). W ocenie Sądu wnioskodawca nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu od skargi. W świetle utrwalonego orzecznictwa sądowoadministracyjnego, podnoszona przez skarżącą okoliczność wyjazdu na wczasy za granicę nie stanowi skutecznej przesłanki do przywrócenia terminu, bowiem nie jest to przeszkoda obiektywnie uniemożliwiająca odbiór korespondencji, mimo dochowania przez stronę należytej staranności (por. postanowienie NSA z dnia 11 czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/Gd 755/12). W przypadku wyjazdu za granicę należyta dbałość o własne interesy, która mogłaby uchronić stronę od negatywnych następstw nieobecności w kraju, wymagała, aby przed wyjazdem za granicę skarżący podjął odpowiednie działania, gwarantujące zabezpieczenie swoich interesów. Taka zapobiegliwość umożliwiłaby mu dochowanie terminu do uiszczenia wpisu od skargi, czy to przez upoważnione osoby, czy też przez nią samą mimo pobytu za granicą, choćby za pomocą ogólnodostępnego dzięki łączom internetowym przelewu elektronicznego. Skarżący przed wyjazdem za granice nie podjął odpowiednich działań, dopiero natomiast po tym jak dowiedział się o odrzuceniu skargi ustanowił w sprawie pełnomocnika, który składając przedmiotowy wniosek uiścił należny w sprawie wpis sądowy.. Należy mieć jednocześnie na uwadze, że pod pojęciem braku winy rozumieć należy przeszkody zaistniałe niezależnie od strony, nie dające się przewidzieć zdarzenia nagłe, którym strona nie była w stanie zapobiec, a następnie usunąć ich skutków bez uchybienia terminom, do zachowania których była zobowiązania. Do takich zdarzeń w sposób oczywisty nie można zaliczyć wakacyjnego wyjazdu wypoczynkowego, tym bardziej, że był on przez stronę – jak sama wskazuje – wcześniej zaplanowany. Nie budzi wątpliwości, że ustanawiając instytucję przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej ustawodawca pod pojęciem "bez swojej winy" miał na myśli przyczyny uchybienia terminom niezależne od strony czy też zależne od niej, ale powodowane wyższym interesem, usprawiedliwiającym zaniedbanie względem terminów procesowych. Dodać również należy, że wyjazd skarżącego nie miał charakteru nagłego, niespodziewanego, nie dającego się przewidzieć- tylko jak wynika z akt sprawy - był wcześniej zaplanowany (rezerwacja dokonana została już trzy tygodnie przed wniesieniem skargi). W związku z powyższym, fakt pobytu za granicą nie może stanowić okoliczności uprawdopodabniającej brak winy skarżącego w uchybieniu terminu do dokonania określonej czynności procesowej. Po drugie z wniosku wynika, iż skarżący wrócił z wyjazdu już 24 listopada 2012 r., a tymczasem termin do uiszczenia wpisu sądowego upływał 3 grudnia 2012 r. Strona miała zatem aż 9 dni aby uiścić w sprawie należny wpis sądowy. Skarżący w żaden sposób nie wykazał również, że nie otrzymał informacji o skierowaniu do niego przesyłki pocztowej zawierającej wezwanie do uiszczenia przedmiotowego wpisu. Zgodnie z art. 73 § 1 P.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65 - 72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (art. 73 § 2 P.p.s.a.). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§ 3). Na podstawie art. 73 § 4 P.p.s.a. doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. Doręczenie, o którym mowa w tym przepisie może mieć miejsce w razie niemożności doręczenia pisma w sposób właściwy lub zastępczy. Fikcja prawna doręczenia przewidziana w art. 73 P.p.s.a. jest skuteczna w tym znaczeniu, że pociąga za sobą wszelkie skutki doręczenia, które to doręczenie jest oparte na domniemaniu, iż zawiadomienie o złożeniu pisma w urzędzie pocztowym dotarło do rąk adresata. Oznacza to, że skuteczność doręczenia dokonanego w tym trybie zależy w szczególności od prawidłowego zawiadomienia adresata o pozostawieniu pisma, które może być odebrane. Dla skuteczności doręczenia w trybie art. 73 P.p.s.a. konieczne jest zaś zaznaczenie przez doręczyciela na potwierdzeniu odbioru, gdzie umieścił on zawiadomienie o przesyłce dla adresata (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2006 r., sygn. akt II FSK 709/05, LEX nr 273669). W rozpoznawanej sprawie wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego zostało nadane jako przesyłka polecona na adres wskazany w skardze. Okoliczność ta jest bezsporna. Z adnotacji poczynionych na potwierdzeniu odbioru oraz na kopercie, w których znajdowała się przesyłka wynika, że pismo sądowe nie mogło zostać doręczone w sposób właściwy. Jednocześnie ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika gdzie doręczyciel umieścił zawiadomienie o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej, na okres wskazany w art. 73 § 1 P.p.s.a. W miejscu określającym na druku wskazanie informacji o umieszczeniu zawiadomienia o przesyłce dla adresata zaznaczono wyraźnie "w oddawczej skrzynce pocztowej". Wskazano ponadto, że "mieszkanie zamknięte awizowano dn. 12 listopada 2012 r.", zaś "awizowano powtórnie dn. 20 listopada 2013 r." (karta 12 akt sądowych). W kontekście poczynionych ustaleń wynikających z dokumentów w postaci zwrotnego potwierdzenia odbioru oraz adnotacji zamieszczonych na kopercie zawierającej korespondencję sądową, wynika, że przesyłka polecona zawierająca wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego była prawidłowo awizowana, adresat zawiadomiony, a zatem doręczono ją skarżącemu w trybie art. 73 P.p.s.a. skutecznie. Wobec powyższego twierdzenie skarżącego, że nie znalazł zawiadomienia o pozostawieniu przesyłki pocztowej nie znajduje oparcia w materiale dowodowym. Gołosłowne oświadczenie strony nie zostało zatem uprawdopodobnione poprzez wskazanie konkretnych i szczególnych okoliczności, które potwierdzałyby taką możliwość, że doręczyciel nie pozostawił awiza, bądź awizo mogło zginąć ze skrzynki pocztowej bez wiedzy skarżącego. Wobec powyższego, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.