IV SA/Wa 2540/14

WyrokWSA w Warszawie2015-04-09

Skład orzekający: Anna Szymańska, Krystyna Napiórkowska, Wanda Zielińska-Baran

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo umorzył postępowanie odwoławcze, uznając skarżącego za niebędącego stroną w postępowaniu o wydanie pozwolenia wodnoprawnego, mimo że operat wodnoprawny wskazywał na jego status jako władającego powierzchnią ziemi w zasięgu oddziaływania planowanych urządzeń wodnych?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie może samodzielnie ustalać kwestii technicznych i na ich podstawie odmawiać skarżącemu przymiotu strony w postępowaniu o pozwolenie wodnoprawne, jeśli operat wodnoprawny, będący kluczowym dowodem w sprawie, jednoznacznie wskazuje, że skarżący jest władającym powierzchnią ziemi w zasięgu oddziaływania planowanych urządzeń. Pominięcie ustaleń operatu bez przeprowadzenia stosownego postępowania dowodowego stanowi naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Skarżący A. G. wniósł odwołanie od decyzji Starosty P. udzielającej Burmistrzowi Miasta P. pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie wylotu kanalizacji deszczowej. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. umorzył postępowanie odwoławcze, uznając skarżącego za niebędącego stroną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił tę decyzję, wskazując na naruszenie przepisów postępowania, w szczególności dotyczące ustalenia statusu strony.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. z dnia [...] października 2014 r. oraz stwierdzono, że decyzja ta nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant ref. staż. Krystyna Stępniak-Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez A. G. decyzją z dnia [...] października 2014r. [...] Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. po rozpoznaniu odwołania A. G. od decyzji Starosty P. z dnia [...] sierpnia 2012r. znak [...], którą udzielono Burmistrzowi Miasta P. pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie wylotu kanalizacji deszczowej do rzeki [...] oraz wprowadzanie oczyszczonych wód opadowych i roztopowych z terenu parkingu miejskiego przy ul. J. w P. do rzeki [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 3) k.p.a. umorzył postępowanie odwoławcze. Stan faktyczny sprawy jest następujący : Starosta P. decyzją z dnia [...] sierpnia 2012r. udzielił Burmistrzowi Miasta P. pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie wymienionych wyżej urządzeń wodnych. Odwołanie od powyższej decyzji złożył A. G., które zostało rozpatrzone postanowieniem Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. z dnia [...] lutego 2013r. Mianowicie organ odwoławczy stwierdził niedopuszczalność odwołania ze względu na to, że odwołujący się nie jest stroną w postępowaniu o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego. Wskutek wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, sąd ten wyrokiem z dnia 18 grudnia 2013r. (sygn. akt IV SA/Wa 980/13) uchylił zaskarżone postanowienie. WSA wskazał na przepis art. 127 ust. 7 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. (Dz. U. z 2012r, poz. 145) i stwierdził, że organ nie odniósł się do wskazywanej przez odwołującego kwestii, że włada on powierzchnią ziemi położoną w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych. Organ nie wyjaśnił, czy nieruchomość odwołującego położona jest w zasięgu oddziaływania planowanego urządzenia wodnego. Rozpoznając ponownie odwołanie A. G. od decyzji Starosty P. z dnia [...] sierpnia 2012r. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. wydał w dniu [...] października 2014r. decyzję umarzającą postępowanie w sprawie tego odwołania, zaskarżoną obecnie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wykazując przesłanki do takiego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przypomniał, że działka nr ew. [...] jest terenem sąsiednim w stosunku do działki nr [...], na której zlokalizowany został parking, który ma być odwadniany wylotem [...] do rzeki [...] zlokalizowanym w skarpie rzeki na rzędnej – [...] m n.p.m. Wylot zgodnie z operatem wodnoprawnym zakończony jest klapą zwrotną skośną, której przeznaczeniem jest zabezpieczenie przed cofnięciem się wód rzeki do instalacji. Według wyliczeń IMGW Oddział w K. rzędna przepływu wody o prawdopodobieństwie przewyższenia 1% (tzw. woda stuletnia) rzeki [...] wynosi – [...] m n.p.m. Zdaniem organu ze względu na lokalizację spornych urządzeń oraz na przyjęte rozwiązania techniczne (rozwiązania te zostały omówione) nie będzie negatywnego oddziaływania wylotu na system kanalizacji deszczowej. Organ dodał także, że pod względem technologicznym rozwiązanie spełnia wymogi § 19 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz. U. Nr 137, poz. 984 ze zm.). Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł A. G. zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 127 ust. 7 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne (Dz. U. z 2012r, poz. 145 ze zm.) oraz art. 7, art. 8, art. 75 § 1 k.p.a. art. 77 § 1 oraz art. 107 k.p.a. Skarga wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, że organ nie oparł się na dowodach zgromadzonych w sprawie, lecz na prognozach wzrostu poziomu wody. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Skarga jest zasadna, bowiem podstawowa kwestia nie została prawidłowo ustalona przez organ odwoławczy. Mianowicie zasadniczą kwestią zaskarżonej decyzji było ustalenie statusu odwołującego tj. czy posiada on przymiot strony w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji w sprawie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie wylotu kanalizacji deszczowej do rzeki [...] oraz wprowadzanie oczyszczonych wód opadowych i roztopowych z terenu parkingu miejskiego przy ul. J. w P. do rzeki [...]. Zgodnie bowiem z art. 127 § 1 k.p.a. odwołanie przysługuje stronie od decyzji wydanej w pierwszej instancji tylko do jednej instancji. Warunkiem zatem skutecznie wniesionego odwołania jest złożenie go przez stronę. Przy czym komu przysługuje przymiot strony w postępowaniu administracyjnym decyduje art. 28 k.p.a. Na gruncie jednak konkretnych aktów prawa materialnego przymiot strony w niektórych sytuacjach prawnomaterialnych bywa uregulowany w sposób szczególny, choćby właśnie w art. 127 ust. 7 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne (Dz. U. z 2012r, poz. 145 ze zm.), zwanej "ustawą", co przyznaje organ i na co wskazał WSA w Warszawie w poprzednio wydanym wyroku. Przepis ten stanowi, że stroną postępowania w sprawie o wydanie pozwolenia wodnoprawnego są podmioty enumeratywnie wymienione, w tym władający powierzchnią ziemi położoną w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń. Z kolei art. 9 ust. 1 pkt 19 ppkt f) ustawy definiując urządzenia wodne przyjmuje, że są nimi m.in. wyloty urządzeń kanalizacyjnych służące do wprowadzania ścieków do wód lub urządzeń wodnych oraz wyloty urządzeń służące do wprowadzania wody do wód lub urządzeń wodnych, Tym samym występując o pozwolenie wodnoprawne na wybudowanie wylotu kanalizacji deszczowej (art. 122 ust. 1 pkt 3 ustawy) wnioskodawca miał obowiązek złożenia operatu wodnoprawnego, o czym stanowi art. 131 ust. 2 pkt 1 ustawy. Część opisowa operatu zawiera m. in. wyszczególnienie stanu prawnego nieruchomości usytuowanych w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych, z podaniem siedzib i adresów ich właścicieli, co oznacza, że w dokumencie tym ustala się wstępnie zakres stron postępowania według dyspozycji art. 127 ust. 7 pkt 5 ustawy. Operat jest podstawowym dokumentem w postępowaniu o wydanie omawianego pozwolenia, sporządzony przez osoby mające do tego stosowne, wymagane przepisami uprawnienia, jest to zatem środek dowodowy mający moc opinii biegłych (vide wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2011r., sygn. akt II OSK 32/10). Takie dowody są właśnie podstawą do oceny przez organ czy zachodzą warunki do wydania pozwolenia, a także głównie w oparciu o ten dokument organy dokonują ustaleń faktycznych, w tym ustalenia stron postępowania. Operat wodnoprawny będąc szczególnym środkiem dowodowym może być zakwestionowany jak każdy dowód sprawie, niemniej jednak aby zanegować ustalenia w nim przyjęte nie można poprzestać jedynie na gołosłownych twierdzeniach. Operat jest dowodem w sprawie administracyjnej przedkładanym przez inwestora, zaś inne podmioty uczestniczące w postępowaniu administracyjnym jako strony lub na prawach strony mają wynikającą z przepisów o postępowaniu dowodowym w administracji, możliwość zgłoszenia wniosków dowodowych zmierzających do podważenia miarodajności tego dowodu np. w postaci opinii sporządzonej przez inną osobę posiadającą odpowiednią wiedzę (vide wyrok NSA z dnia 23 lutego 2007 r., sygn. akt II OSK 363/06). Również organ administracji z urzędu jest władny powziąć wątpliwości co do prawidłowości dokonanych w operacie ustaleń, co jednak w niniejszej sprawie nie wystąpiło. Organ bowiem prowadził postępowanie bez żadnego odniesienia się do sporządzonego operatu. Odmowę przyznania odwołującemu przymiotu strony oparto na ustalonych samodzielnie przez organ kwestiach technicznych. Przy ustaleniach tych nie odniesiono się do operatu, a w szczególności do informacji znajdujących się na jego str. 11. Z ustaleń operatu wynika natomiast bezspornie, że A. G. jest podmiotem władającym powierzchnią ziemi położoną w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych. Jak już wyżej opisano operat wodnoprawny w postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy prawo wodne ma szczególny charakter i organ nie może pominąć wynikających z niego ustaleń bez przeprowadzenia stosownego postępowania dowodowego tj. zanegowania dokonanych w nim ustaleń w oparciu o specjalistyczną wiedzę. W istniejącej sytuacji procesowej, jeżeli organ z urzędu nie wskaże miarodajnych informacji ustosunkowujących się do ustaleń operatu, skarżący ma interes prawny, aby brać udział w tym postępowaniu w charakterze strony na podstawie art. 127 ust. 7pkt 5 ustawy. Oznacza to konieczność merytorycznego rozpatrzenia odwołania. Kierując się powyższymi względami, Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję z racji naruszenia przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono na zasadzie art. 152 p.p.s.a.. O zwrocie kosztów nie orzeczono ze względu na brak stosownego wniosku podmiotu uprawnionego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło