IV SA/Wa 255/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant sekr. sąd. Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] października 2009 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Głównego Geodety Kraju na rzecz skarżącego J. P. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] września 2008 r., nr [...] Starosta P. orzekł o wprowadzeniu w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej dla obrębu ewidencyjnego [...] zmian powierzchni oraz rodzajów użytków gruntowych występujących na działce ewidencyjnej nr [...], będącej własnością Gminy J., "zgodnie z operatem pomiarowym przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr ew. [...] w dniu [...]-07-2008 r." Z mapy uzupełniającej sporządzonej w ramach ww. "operatu pomiarowego" wynika, że zmiana powierzchni działki ewidencyjnej nr [...] powstała na skutek zmiany przebiegu granic tej działki z działkami ewidencyjnymi nr: [...]. Jednak, jak zaznaczono w uzasadnieniu ww. decyzji Starosty P. z dnia [...] września 2008 r. "konfiguracja działki nr [...] z działkami sąsiednimi nr [...]" i ich powierzchnie zostaną poprawione podczas modernizacji operatu ewidencji gruntów i budynków na bazie mapy zasadniczej w skali 1:1000." Pismem z dnia [...] czerwca 2009 r. skierowanym do Wojewody [...] oraz do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...], J. P., właściciel działki ewidencyjnej nr [...], W. D., właściciel działki ewidencyjnej nr [...] i L. P., właściciel działek ewidencyjnych nr [...], wystąpili z wnioskiem o "unieważnienie decyzji Starosty P. [...] z dnia [...].09.2008 r. wraz z mapą uzupełniającą z dnia [...].07.2008 r.", twierdząc, że zmiany wynikające z tej decyzji mają "bezpośredni i pośredni wpływ na zmianę granic nieruchomości [...], działki drogowej zamiennej [...] oraz działek przyległych." Wnioskodawcy domagali się przeprowadzenia ponownego postępowania z udziałem wszystkim zainteresowanych stron. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] decyzją z dnia [...] października 2009 r., nr [...] stwierdził nieważność decyzji Starosty P. z dnia [...] września 2008 r., nr [...] orzekającej o wprowadzeniu w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej dla obrębu ewidencyjnego [...] zmian powierzchni oraz rodzajów użytków gruntowych występujących na działce ewidencyjnej nr [...], będącej własnością Gminy J. Odwołanie od ww. decyzji złożyli J. P., L. P. oraz Gmina J., Decyzją z dnia [...] listopada 2010r. Główny Geodeta Kraju działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. po rozpatrzeniu odwołań złożonych przez: Gminę J., J. P. oraz L. P. od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] października 2009 r., stwierdzającej nieważność decyzji Starosty P. dnia [...] września 2008 r., nr [...], orzekł o uchyleniu w całości decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] października 2009 r. i umorzył postępowanie pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji Główny Geodeta Kraju podniósł, iż przedmiotem decyzji Starosty P. z dnia [...] września 2008 r., orzekającej o wprowadzeniu zmiany w ewidencji gruntów i budynków była wyłącznie działka ewidencyjna nr [...], stanowiąca własność Gminy J. A zatem J. P., W. D. oraz L. P., którzy wystąpili z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Starosty P. dnia [...] września 2008 r., nr [...], nie byli stronami postępowania zakończonego tą decyzją. Główny Geodeta Kraju podniósł, iż zgodnie z § 46 w związku z § 10 i § 11 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek: właścicieli nieruchomości, władających nieruchomościami, użytkowników wieczystych gruntów, jednostek organizacyjnych sprawujących zarząd lub trwały zarząd nieruchomościami, państwowych osób prawnych, którym Skarb Państwa powierzył w stosunku do jego nieruchomości wykonywanie prawa własności lub innych praw rzeczowych, organów administracji publicznej, które gospodarują nieruchomościami wchodzącymi w skład zasobu nieruchomości Skarbu Państwa oraz gminnych, powiatowych i wojewódzkich zasobów nieruchomości, użytkowników gruntów państwowych oraz dzierżawców. Zatem w postępowaniu w sprawie wprowadzenia zmian (aktualizacji) w ewidencji gruntów i budynków stronami są tylko podmioty posiadające wyżej określone uprawnienia (własność, władanie, zarząd, itd.) do działki ewidencyjnej, której zmiany dotyczą. Jak wynika z akt zgromadzonych w przedmiotowej sprawie, właścicielem działki ewidencyjnej nr [...], będącej przedmiotem postępowania zakończonego decyzją Starosty P. z dnia [...] września 2008 r., nr [...] orzekającej o wprowadzeniu w ewidencji gruntów i budynków zmiany powierzchni oraz rodzajów użytków gruntowych występujących na tej działce jest Gmina J. Natomiast J. P., W. D. oraz L. P. są tylko właścicielami sąsiednich działek ewidencyjnych oznaczonych odpowiednio numerami [...]. W ocenie Głównego Geodety Kraju z żadnych przepisów prawa powszechnie obowiązującego nie wynikają uprawnienia właściciela nieruchomości do skutecznego żądania od organu prowadzącego ewidencję gruntów dokonania lub zaniechania czynności związanych ze zmianą wpisu dotyczącego sąsiedniej działki ewidencyjnej. W związku z powyższym stwierdził, że J. P., W. D. oraz L. P., którzy nie brali udziału w postępowaniu zakończonym decyzją Starosty P. dnia [...] września 2008 r., nr [...] orzekającej o wprowadzeniu w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej dla obrębu ewidencyjnego [...] zmian powierzchni oraz rodzajów użytków gruntowych występujących na działce ewidencyjnej nr [...], będącej własnością Gminy J., nie mają w wyżej omawianym znaczeniu interesu prawnego ani obowiązku w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji. Zatem postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty P. dnia [...] września 2008 r., nr [...] prowadzone przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] na skutek wniosku J. P., W. D. oraz L. P. Główny Geodeta Kraju uznał za bezprzedmiotowe i postępowanie należało umorzyć. Pismem z dnia [...] grudnia 2008r. J. P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie podnosząc, iż domagał się unieważnienia decyzji Starosty P. i przeprowadzenia na nowo postępowania z udziałem wszystkich zainteresowanych stron. W ocenie skarżącego postępowanie w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] września 2008r. powinno być wznowione, albowiem został naruszony interes prawny skarżącego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Stosownie natomiast do art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na decyzje administracyjne. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem materialnym i formalnym obowiązującym w dacie wydania takiej decyzji. Skarga analizowana według powyższych kryteriów w całości zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest decyzja Głównego Geodety Kraju uchylająca decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] stwierdzającą nieważność decyzji Starosty P. dnia [...] września 2008 r., nr [...] i umarzająca postępowanie pierwszej instancji. Główny Geodeta Kraju stanął na stanowisku, iż decyzja Starosty P. dnia [...] września 2008 r., w przedmiocie wprowadzenia zmian w ewidencji nie dotyczy interesu prawnego skarżącego J. P. Istota sporu prowadzonego przez skarżącego i organ sprowadza się do właściwego rozumienia pojęcia "strona" postępowania administracyjnego, w niniejszej sprawie - nadzorczego. Pojęcie to definiuje art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego wskazując, że jest nim każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Należy przypomnieć istniejące orzecznictwo sądowe, według którego postępowanie administracyjne dotyczy interesu prawnego konkretnej osoby wówczas, gdy w tym postępowaniu wydaje się decyzję rozstrzygającą o prawach i obowiązkach tej osoby, lub rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach innego podmiotu wpływa na prawa i obowiązki tej osoby. Inaczej mówiąc - przymiot strony w postępowaniu administracyjnym ma osoba, której dotyczy bezpośrednio to postępowanie lub w którym może być wydane orzeczenie godzące w jej prawem chronione interesy poprzez ograniczenie lub uniemożliwienie korzystania z przysługujących jej praw (wyrok NSA z 9 grudnia 2005 r., II OSK 310/05, LEX Nr 190891). Wyrok ten jest tylko jednym z wielu orzeczeń potwierdzających tendencję do szerokiego rozumienia pojęcia "strona" w postępowaniu administracyjnym. Jeśli dana decyzja godzi bądź ogranicza zakres uprawnień prawno rzeczowych danej osoby jako właściciela, to jej przymiot strony wynika z naruszenia interesu prawnego określonego normami prawa cywilnego. W tym sensie należy rozumieć "interes prawny" z art. 28 Kpa - wyznaczać go mogą nie tylko normy prawa administracyjnego. Istotnie - taki interes stanowi jednocześnie interes faktyczny, ale faktyczne zainteresowanie właściciela nie jest jedynym, które uzasadnia jego udział w postępowaniu administracyjnym. Zainteresowanie to wynika z jego statusu właściciela, a nie tylko np. samoistnego posiadacza albo dzierżawcy danej nieruchomości. Powyższe prowadzi do wniosku, że odmowa przyznania skarżącemu statusu strony w postępowaniu zainicjowanym żądaniem "unieważnienia" decyzji Starosty P. z dnia [...] września 2008 r. była przedwczesna. Jednocześnie nie można zgodzić się z ogólnym stwierdzeniem Głównego Geodety Kraju, iż w postępowaniu dotyczącym wprowadzenia zmian do ewidencji stronami są wyłącznie wnioskodawca i organ. Zdaniem Sądu takie stanowisko można uznać za słuszne o ile wprowadzona zmiana pozostaje bez wpływu na prawa osób trzecich, w tym przypadku właścicieli działek sąsiednich. Bez wyjaśnienia tych okoliczności nie jest możliwe na tym etapie przesądzenie czy J. P. posiada interes prawny w postępowaniu nadzwyczajnym. Niezależnie od powyższego w ocenie Sądu Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] zobowiązany był w pierwszej kolejności wyjaśnić i ustalić jaki jest przedmiot żądania skarżącego J. P. i pozostałych wnioskodawców. Bo choć skarżący wnosił o "unieważnienie" decyzji Starosty P., jednocześnie wskazywał, iż nie brał udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem tej decyzji. Uwzględniając, więc zasadę rozdzielności i niekonkurencyjności przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji oraz wznowienia postępowania administracyjnego rolą organu było ustalenie o co w istocie wnosił skarżący domagając się "unieważnienia decyzji z dnia [...] września 2008r.". W związku z powyższym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł, jak w punkcie 1 sentencji wyroku. Na podstawie art. 152 Sąd orzekł o niewykonywaniu zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Odnośnie zwrotu kosztów postępowania sądowego podstawą orzeczenia był art. 200 tej ustawy.