IV SA/Wa 2552/12
WyrokWSA w Warszawie2013-05-20
Skład orzekający: Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Anna Falkiewicz-Kluj, Jakub Linkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek prowadzenia postępowania dowodowego w celu ustalenia aktualnego miejsca zamieszkania osoby, której dane adresowe są żądane ze zbioru PESEL, jeśli wnioskodawca nie sprecyzował danych umożliwiających jednoznaczną identyfikację tej osoby w zbiorze?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie jest zobowiązany do prowadzenia postępowania dowodowego w celu ustalenia aktualnego miejsca zamieszkania osoby, której dane adresowe są żądane ze zbioru PESEL, jeśli wnioskodawca nie sprecyzował danych umożliwiających jednoznaczną identyfikację tej osoby w zbiorze. Brak wystarczającej identyfikacji uniemożliwia wykazanie interesu prawnego w uzyskaniu danych, co stanowi negatywną przesłankę do ich udostępnienia.Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się do Ministra Spraw Wewnętrznych o udostępnienie danych adresowych A. R. ze zbioru PESEL, powołując się na potrzebę wskazania jej adresu w związku z toczącym się postępowaniem sądowym. Minister odmówił udostępnienia danych, wskazując na brak wystarczającej identyfikacji osoby poszukiwanej w zbiorze PESEL oraz niewykazanie przez skarżącego interesu prawnego. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając organowi brak inicjatywy dowodowej. WSA oddalił skargę, uznając decyzję Ministra za zgodną z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), sędzia WSA Jakub Linkowski, Protokolant sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2013 r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia danych ze zbioru PESEL 1. oddala skargę 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego D. R. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Decyzją z [...] września 2012 r. nr. [...] Minister Spraw Wewnętrznych (dalej MSW) na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego – dalej Kpa w zw. z art. 44h ust.2 pkt.1 i art. 44i ust.5 ustawy z 10 kwietnia 1974 r o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. D.U. z 2006 r. Nr. 139, poz.993 ze zm.) – dalej ustawa o. ewidencji, po rozpatrzeniu wniosku J. J. – dalej Skarżący, o ponowne rozpoznanie sprawy rozstrzygniętej decyzją MSW z [...] lipca 2012 r. odmawiającą udostępnienia ze zbioru PESEL danych A. R., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Stan sprawy przedstawiał się następująco.
Skarżący wystąpił do Ministra Spraw Wewnętrznych o udostępnienie danych adresowych A. R. Do wskazania tych danych zobowiązał go Sąd Rejonowy w Wejherowie w sprawie [...] w związku ze złożonym przez Skarżącego przeciwko A. R. pozwem o ochronę dóbr osobistych i zakreśleniu rygoru zawieszenia postępowania sądowego.
MSW wezwał Skarżącego do sprecyzowania nazwiska poszukiwanej osoby, złożenia wniosku na stosownym druku i uzupełnieniu danych umożlwiających zidentyfikowanie osoby np. daty urodzenia, imienia rodziców, nr. dowodu osobistego.
Skarżący nadesłał wniosek na druku, skorygował nazwisko osoby poszukiwanej z R. na R. natomiast nie wskazał bliższych jego danych umożliwiających zidentyfikowanie tej osoby w zbiorze PESEL., wskazując że jest on radcą prawnym i ostatnim znanym adresem jego zamieszkania jest adres wskazany w pozwie. W związku z tym MSW wydał decyzję odmowną jako że w zbiorze PESEL znajduje się kilkadziesiąt osób o takim samym imieniu i nazwisku.
Na skutek wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy MSW utrzymał swą wcześniejszą decyzję w mocy. Wskazał, że skarżący nie wykazał, że ma interes prawny w żądaniu informacji na temat A. R. gdyż mimo zobowiązania organu do wskazania bliższych danych umożliwiających jej identyfikację, nie nadesłał danych umożliwiających prawidłową weryfikacją poszukiwanej osoby. Fakt, że poszukiwany jest radcą prawnym nie jest wystarczające do tej identyfikacji gdyż zbiór PESEL nie zawiera informacji na temat wykonywanego przez daną osobę zawodu (art. 44a ust. 7 ustawy o ewidencji). Podanie informacji o ostatnim miejscu zamieszkania również nie pozwoliło na wyodrębnienie tej osoby ze zbioru PESEL. Tym samym, zdaniem organu, Skarżący nie wykazał względem której z osób znajdujących się w zbiorze PESEL ma interes prawny w żądaniu udostępnianiu informacji na jej temat, co skutkowało odmową udostępnienia danych.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając, że we wniosku wykazał iż posiada interes prawny w żądaniu informacji na temat A. R. a organ nie wykazał się inicjatywą dowodową aby sprawdzić przed sądem i Okręgową Izbą Radców Prawnych gdzie ostatnio przebywał poszukiwany z adresu radca prawny.
W odpowiedzi na skargę MSW wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Ocenie podlega konkretna sprawa, rozpoznawana wcześniej przez organ administracji publicznej, pod kątem prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa i trafności rozstrzygnięcia.
Kompetencje sądu administracyjnego nakładają na niego obowiązek oceny przebiegu postępowania administracyjnego i to zarówno czynności podejmowanych w toku tego postępowania jak i treści i podstaw wydanej decyzji administracyjnej. Działanie sądu ma bowiem na celu ewentualne wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji czy postanowienia, które w jakikolwiek sposób naruszałyby obowiązujące prawo. (por. wyrok NSA Warszawa z 20 stycznia 2010 r. I GSK 982/08 LEX nr 594803).
Oceniając zgodność z prawem decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu powodującym jej uchylenie.
Podstawą odmowy wydania danych ze zbioru PESEL były przepisy ustawy o ewidencji, w szczególności art. 44 h ust. 2 pkt. 1 i 44 i ust. 5 tej ustawy.
Z przepisów tych wynika, że MSW udostępnia dane o ile osoba ubiegająca się o nie wykaże interes prawny w żądaniu. Jednocześnie organ rozpatrujący wniosek odmawia, w drodze decyzji administracyjnej, udostępnienia danych osobowych, jeżeli udostępnienie danych spowodowałoby naruszenie dóbr osobistych osoby lub innych osób których dane dotyczą.
W niniejszej sprawie organ trafnie przyjął, że Skarżący nie wykazał aby miał interes prawny w żądaniu danych konkretnie zindywidualizowanej osoby, co stanowi negatywną przesłankę uzasadniającą odmowę udostępnienia danych. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 9 lutego 2011 r II OSK 248/10, Lex nr. 1071220 "W ramach badania interesu prawnego ocenie podlega także prawidłowe oznaczenie (indywidualizacja) osoby, której dotyczy wniosek o udostępnienie danych ze zbiorów meldunkowych. To zaś oznacza, że w konkretnych sytuacjach organ może wezwać wnioskodawcę do podania bliższych danych, pozwalających na zindywidualizowanie osoby, której dane ze zbiorów meldunkowych miałby być udostępnione.
2. Przez informacje o osobie umożliwiające wyszukanie w zbiorze żądanych danych należy rozumieć wszelkie informacje o tej osobie, nawet identyfikujące ją pośrednio (np. pobyt w określonym czasie w konkretnym areszcie śledczym), a nie tylko informacje identyfikujące ją bezpośrednio, jeżeli tylko stwarzają możliwość wyszukania w zbiorze żądanych danych".
W ocenie Sądu organ administracji prawidłowo uznał, że podanie ostatniego miejsca zamieszkania i zawodu poszukiwanej osoby nie jest wystarczające do jej zindywidualizowania. W zbiorze PESEL nie zamieszcza się bowiem danych na temat wykonywanego przez daną osobę zawodu. Poza tym organ udostępniający w sytuacji w której, tak jak w tym przypadku, stwierdził, że w Warszawie mieszka 100 osób o takim samym imieniu i nazwisku, nie mógł dowolnie, wg własnego uznania wybrać jednej z nich, nawet w sytuacji gdyby ustalił, która z nich mieszkała pod wykazanym przez Skarżącego adresem.
Ochrona danych osobowych i ograniczenie dostępu do tych danych służy przede wszystkim zapobieganiu udostępnianiu danych przypadkowym osobom z uwagi na przysługujące każdemu obywatelowi prawo do prywatności zagwarantowane art. 47 Konstytucji RP. Dlatego dane pozwalające na identyfikację danej osoby – miejsce jej zamieszkania jest możliwe tylko wtedy gdy wnioskujący wykaże iż ma w uzyskaniu tych informacji interes prawny. Interes prawny sprowadza się w tego rodzaju sprawach do wykazania, że w konkretnych okolicznościach dana osoba ma uzasadnione przepisami prawa materialnego prawo do domagania się uzyskania danych osobowych konkretnej osoby.
Niewątpliwie Skarżący wykazał, że jest zainteresowany uzyskaniem danych o miejscu zamieszkania osoby o wskazanym w pozwie o ochronę dóbr osobistych imieniu i nazwisku, jednakże nie sprecyzował informacji na jego temat na tyle aby organ, bez narażenia się na zarzut naruszenia dóbr osobistych osoby trzeciej, mógł ustalić dane adresowe tej osoby. Skarżący, mimo wezwania organu, nie podał żadnych bliższych danych umożliwiających przypisanie ich do konkretnej osoby widniejącej w zbiorze PESEL. (nr. PESEL, imiona rodziców czy nr. dowodu osobistego) – co zasadnie było przeszkodą do podania skarżącemu interesujących go danych.
Przy braku jakichkolwiek innych informacji, poza wskazaniem imienia i nazwiska danej osoby i ostatniego miejsca zamieszkania organ nie jest także uprawniony do prowadzania postępowania dowodowego w celu ustalanie aktualnego miejsca zamieszkania takiej osoby gdy ubiegający się o uzyskanie tych danych nie wskazał w sposób wystarczający informacji na temat poszukiwanej osoby a tym samym uniemożliwił organowi zidentyfikowanie tej osoby w zbiorze PESEL. Ten brak konkretyzacji nie pozwalał na uznanie, że Skarżący ma interes prawny w żądaniu udostępniania danych konkretnej osoby. Organ nie jest także władny do żądania jakichkolwiek informacji od innych organów (tu OIRP), gdyż udzielanie informacji następuje tylko i wyłącznie na podstawie zgromadzonych przez rejestr danych dotyczących uwidocznionych w rejestrze podmiotów.
Tym samym WSA uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem a zarzuty pod jej adresem nie zasługują na uwzględnienie.
Sąd nie znalazł także podstaw do wyeliminowania decyzji z obrotu prawa z przyczyn które powinien brać pod rozwagę z urzędu.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. D.U. z 2012, poz. 270 skargę oddalił.
O kosztach Sąd orzekł na podstawie § 14 ust 2 pkt 1c i § 15 i 16 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (D.U. 163., poz.1349 ze zm.)
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło