IV SA/Wa 261/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Protokolant Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi H. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz skarżącej H. P. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. IV SA/Wa 261/09 Uzasadnienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. postanowieniem z dnia [...] października 2008 r. umorzyło postępowanie zażaleniowe wszczęte zażaleniem H. P. od postanowienia Starosty S. z dnia [...] marca 2007 r. uzgadniającego środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji paliw płynnych w S. na działce nr [...] przy ul. [...] wraz towarzyszącą infrastrukturą techniczną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wskazało, iż krąg podmiotów postępowania uzgodnieniowego ustalany jest na podstawie zasięgu oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko w oparciu o raport oddziaływania danego przedsięwzięcia na środowisko. Żaląca się nie jest stroną postępowania uzgodnieniowego, ponieważ z raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika, że zasięg jego oddziaływania na środowisko mieści się na terenie nieruchomości będącej własnością inwestora. Położona w S. przy ul. [...], należąca do inwestora działka nr [...], bezpośrednio graniczy jedynie z ul. [...] (droga powiatowa), ul. [...] (droga miejska) i z niewielkimi działkami należącymi do inwestora (nr [...] i [...]). Uciążliwość inwestycji zamyka się w granicach terenu, do którego inwestor posiada tytuł prawny. Organ zaznaczył m. in., iż - zgodnie z raportem - na terenie sąsiadującym z terenem inwestycji nie będą przekraczane dopuszczalne poziomy hałasu określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 29 lipca 2004 r. w sprawie dopuszczalnych wartości hałasu w środowisku (Dz. U. nr 178, poz. 1841). H. P. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] października 2008 r. wskazała, że jest stroną postępowania uzgodnieniowego w wyżej wymienionym zakresie, ponieważ: - jest stroną prowadzonego przez Burmistrza S. postępowania głównego w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia oraz w postępowaniach przed Państwowym Inspektorem Sanitarnym w S. i Wojewódzkim Inspektorem Sanitarnym w W., jej udział w tych postępowaniach nigdy nie był kwestionowany, a strony postępowania uzgodnieniowego są takie same, jak postępowania głównego, jako że postępowanie uzgodnieniowe nie jest postępowaniem samodzielnym, odrębnym od postępowania głównego, - organ prowadzący postępowanie główne ustala jego strony nie tylko na podstawie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, ale także w oparciu o inne dowody, stąd przesądzenie przed zakończeniem postępowania głównego, iż skarżąca nie jest stroną postępowania uzgodnieniowego byłoby przedwczesne; ostateczne określenie, czy skarżąca ma interes prawny powinien nastąpić dopiero w decyzji kończącej postępowanie główne, - nawet gdyby uznać, iż organy prowadzące postępowanie uzgodnieniowe mogą określić samodzielnie strony tego postępowania, to interes prawny skarżącej znajduje oparcie w art. 46a, art. 47 i art. 56 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska w związku z art. 154 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. nr 199, poz. 1227), - raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko nie mówi o braku oddziaływania inwestycji na tereny sąsiednie (w czasie jej budowy, funkcjonowania i likwidacji), a jedynie o ograniczaniu jej uciążliwości do nieruchomości inwestora, ale jednocześnie stwierdza (str. 30), iż "zasadnicza" uciążliwość inwestycji zamyka się w granicach działek inwestora; zdaniem skarżącej wpływ inwestycji na jej działkę, leżącą po drugiej stronie ul. [...], jest oczywisty, choćby w przypadku jej eksplozji (str. 16), a "tereny sąsiednie", o których mowa w art. 56 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo ochrony środowiska mogą obejmować nie tylko działki bezpośrednio przylegające do działki inwestora, lecz także działki, na które inwestycja oddziałuje, i to nie tylko w granicach oddziaływania ponadnormatywnego, lecz również w granicach oddziaływania dopuszczalnego w świetle przepisów prawa, - w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko nie uwzględniono kumulacji hałasu związanego z funkcjonowaniem stacji paliw z już istniejącymi źródłami hałasu. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest zasadna z uwagi na to, że zaskarżone postanowienie narusza art. 52 ust. 1 pkt 1 lit c ustawy Prawo ochrony środowiska (t. j.: Dz. U. z 2008 r. nr 25, poz. 150 ze zm.) w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] października 2008 r. zostało wydane po uchyleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 30 października 2007 r. wydanym w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 1227/07, postanowienia tego organu z dnia [...] kwietnia 2007 r. W powyższym wyroku Sąd - nie wypowiadając się co do istoty sprawy (kwestii zasadności uzgodnienia) - zobowiązał organ drugiej instancji do samodzielnego ustalenia stron postępowania uzgodnieniowego. Wskazał, że stroną jest ten, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności ze względu na swój interes prawny lub obowiązek (art. 28 k. p. a.), a w przypadku stwierdzenia, że żądanie wnoszącego zażalenie nie znajduje oparcia w normach prawa materialnego organ odwoławczy jest uprawniony do umorzenia postępowania zażaleniowego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k. p. a. Stosownie do art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p. p. s. a.", ocena prawa i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Ponownie rozpoznając sprawę organ w zaskarżonym postanowieniu uznał, że skarżąca nie jest stroną postępowania uzgodnieniowego. W ocenie Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie uzasadnia takiego ustalenia, chociaż nie wszystkie argumenty podniesione w skardze Sąd podziela. Nieuzasadniony jest zarzut, że skoro skarżąca została uznana za stronę przez organ prowadzący postępowanie główne (w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach), to jest ona automatycznie stroną postępowania uzgodnieniowego. W rozpoznawanej sprawie z uwagi na przedmiot postępowania głównego i uzgodniającego (analogiczne kompetencje organów) faktyczny krąg stron jest identyczny, niemniej jednak traktowanie kogoś przez organ jako strony nie przesądza o tym statusie. Decydujące znaczenie mają bowiem przepisy prawa materialnego. Płynie stąd wniosek, iż organ prowadzący postępowanie każdorazowo bada, czy danemu podmiotowi w świetle przepisów prawa materialnego można przypisać przymiot strony. Sąd nie podziela również zarzutu, iż ostateczne określenie, czy skarżąca ma interes prawny powinien nastąpić dopiero w decyzji kończącej postępowanie główne. Dodatkowo, z wiążącego zarówno Sąd, jak i organ wyroku Sądu z dnia 30 października 2007 r. wynika, że to organ prowadzący postępowanie uzgodnieniowe powinien określić strony prowadzonego przed nim postępowania. Skarżąca podniosła, że planowana inwestycja oddziałuje na jej nieruchomość. Wskazała, iż organ stwierdził, że "zasadniczo" uciążliwość inwestycji zawiera się w granicach działki inwestora. Sąd podziela stanowisko, iż oceniając kwestię oddziaływania na działki sąsiednie, co wiąże się ze statusem strony osób mających do sąsiednich nieruchomości tytuł prawny, znaczenie mogą odgrywać zarówno oddziaływania ponadnormatywne (gdy poziom konkretnych rodzajów oddziaływań jest normatywnie określony), jak i inne oddziaływania (nienormowane). Jednak z materiału dowodowego nie wynika ani skarżąca nie wskazała, o jakiego konkretnie rodzaju dodatkowe oddziaływanie miałoby chodzić, stąd jej zarzut uznać trzeba za nieuzasadniony. Wskazana przez skarżącą kwestia właściwego zabezpieczenia przez wybuchem stacji paliw będzie uwzględniona przez organ prowadzący postępowanie w przedmiocie wydania pozwolenia na budowę. Przechodząc do przyczyny uchylenia zaskarżonego postanowienia wskazać należy, iż Sąd podziela zawarty w skardze zarzut, że z treści raportu nie wynika jednoznacznie, czy uwzględniono w nim kwestię kumulacji hałasu przewidywanego w wyniku realizacji inwestycji z hałasem już istniejącym. Wręcz przeciwnie, z opisowej części raportu może wynikać, iż kwestia ta została pominięta, skoro na jego str. 30 stwierdza się, że "ilość samochodów, które będą wjeżdżały i wyjeżdżały z terenu Zakładu, będzie niższa niż ilość pojazdów mechanicznych poruszających się przebiegającą obok drogą, a co za tym idzie emisja hałasu będzie również niższa". Kwestia, czy w raporcie uwzględniono kumulację hałasu nie została wyjaśniona, co musiałoby znaleźć odzwierciedlenie w treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, skoro została podniesiona w zażaleniu przez skarżącą. Sąd ponadto zauważa, iż organ - podobnie jak podmiot opracowujący raport - powołał się na nie obowiązujące w chwili wydania zaskarżonego postanowienia z dnia [...] października 2008 r. rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 29 lipca 2004 r. w sprawie dopuszczalnych wartości hałasu w środowisku (Dz. U. nr 178, poz. 1841), które zostało uchylone z dniem 20 lipca 2007 r. rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. nr 120, poz. 826). Rozpoznając ponownie sprawę organ uwzględni następstwa wejścia w życie ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t. j.: Dz. U. z 2008 r. nr 25, poz. 150 ze zm.). W związku z powyższym na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p. p. s. a. Sąd orzekł, jak w pkt I. sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono w pkt II. sentencji wyroku na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p. p. s. a. i § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1349 ze zm.).