IV SA/Wa 2616/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Karolina Kisielewicz-Malec po rozpoznaniu w dniu 23 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. N., B. R. i M. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości odszkodowania za nieruchomość postanawia: - odmówić skarżącej zwolnienia od kosztów sądowych. J. N. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o zwolnienie od kosztów sadowych w niniejszej sprawie. Z podanych przez skarżącą w formularzu informacji oraz z dokumentów nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że prowadzi ona gospodarstwo domowe razem z mężem i czworgiem małoletnich dzieci. Skarżąca osiąga miesięczny dochód w wysokości 3.098,48 zł. netto (średni dochód z ostatnich trzech miesięcy) z tytułu umowy o pracę, zaś jej maż z takiego samego tytułu w wysokości 3.330 zł. netto. W uzasadnieniu wniosku podkreśliła, że należący do niej dom w H. wymaga remontu, na który przeznacza - jak wynika z zestawienia operacji na rachunkach małżonków oraz kopii faktur i rachunków - znaczne środki finansowe, pochodzące m. in. z odszkodowania za nieruchomość. Skarżąca jest właścicielem mieszkania o pow. 56 m2 (spółdzielcze własnościowe). Mieszkanie od listopada 2015 r. jest wynajmowane, a środki pochodzące z tego tytułu (1850 zł. miesięcznie) są przeznaczane na czynsz za mieszkanie (680 zł.), spłatę kredytu hipotecznego na cele mieszkaniowe (ok. 700 zł. miesięcznie). Wśród stałych wydatków wnioskodawczym wymieniła ponadto: opłaty za: prąd (160 zł.), odpady (45 zł.), wywóz nieczystości płynnych (200 zł.), telefony (170 zł), benzynę (400 zł.) podatek od nieruchomości (130 zł.), bilety PKP i MZA (410 zł.), żywność 2300 zł. Stwierdzono, co następuje: W niniejszej sprawie J. N. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych. Wobec tego powinna wykazać, że pokrycie kosztów postępowania spowoduje uszczerbek na poziomie jej utrzymania koniecznego (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej jako p.p.s.a. Zdaniem referendarza sądowego skarżąca nie poniesie uszczerbku w konicznym utrzymaniu, jeżeli poniesienie koszty sądowe związane z niniejszym postępowaniem, zwłaszcza że na obecnym etapie ograniczają się one do wpisu od skargi w wysokości 200 zł. Uiszczenie przez skarżącą wpisu od skargi i następnie innych, ewentualnych kosztów postępowania (wszystkie w wysokości 100 zł.) nie zachwieje jej sytuacją materialną i bytową w taki sposób, że nie jest będzie w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych Trzeba podkreślić, że nawet istotnie odczuwalny uszczerbek związany z poniesieniem kosztów sądowych nie powinien skutkować przyznaniem prawa w zakresie częściowym jeżeli pozostałe po ich pokryciu środki finansowe wystarczają na zaspokojenie podstawowych potrzeb strony i jej rodziny (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 30 września 2005r., sygn. akt III SA/Wa 760/05 dostępne na stronie: www.nsa.gov.pl). Z akt sprawy wynika, że skarżąca i jej mąż osiągają stałe, stosunkowo wysokie dochody, posiadają dom oraz mieszkanie. Zdaniem referendarza sądowego nie wszystkie z wydatków wymienionych przez J. N. we wniosku o przyznanie prawa pomocy są wydatkami koniecznymi, czyli niezbędnymi do codziennej egzystencji. Zobowiązania cywilnoprawne (m.in. spłata rat kredytu, pożyczek) nie mają pierwszeństwa przed obowiązkiem uiszczenia kosztów postępowania sądowego (por. postanowienie NSA z 19 sierpnia 2015 r., sygn. I OZ 851/15). Przedkładanie należności o charakterze prywatnoprawnym nad publicznoprawnymi nie może prowadzić do przerzucania ciężaru finansowania postępowań sądowych na Skarb Państwa. Także wydatki związane z utrzymaniem nieruchomości takie jak remonty mają charakter prywatnoprawny i nie mogą mieć pierwszeństwa zaspokojenia przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, a do takich zalicza się koszty postępowania. Koszty postępowania należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Skarżąca, kierując sprawę na drogę postępowania sądowego, powinna liczyć się z obowiązkiem ponoszenia kosztów tego postępowania i tym samym poczynić w swoim majątku oszczędności (zob. postanowienie NSA z 4 listopada 2015 r., I OZ 1413/15). Powyższe uwagi należy uzupełnić o stwierdzenie, że pierwszeństwa przed kosztami sądowymi w szczególności nie mogą mieć wydatki na remont nieruchomości będącej przedmiotem własności strony mającej zabezpieczone potrzeby mieszkaniowe oraz wydatki na remont który nie jest niezbędny do korzystania z nieruchomości w sposób umożliwiający zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Z pierwszeństwa przed kosztami sądowymi nie korzystają bowiem wszystkie wydatki ponoszone w gospodarstwie domowym, lecz wyłącznie te służące zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych w ich niezbędnym zakresie (zakup żywności, opłaty związane z utrzymaniem domu lub mieszkania, koszy leczenia, edukacji). Także koszty wyposażenie mieszkania, w którym strona nie prowadzi gospodarstwa domowego za wydatki służące zaspokojeniu jej podstawowych potrzeb życiowych nie mogą być uznane. Zdaniem referendarza sądowego skarżąca jest w stanie tak zaplanować wydatki gospodarstwa domowego, aby jednorazowo wygospodarować 200 zł na wpis sądowy w niniejszej sprawie. Mąż skarżącej posiada na rachunku bankowym środki finansowe wielokrotnie przekraczające wysokość wpisu od skargi (ponad 2.200 zł.). W tych okolicznościach należy stwierdzić, że skarżąca nie wykazała, że poniesienie przez nią we własnym zakresie kosztów sądowych będzie wiązało się z uszczerbkiem w utrzymaniu koniecznym. W związku z tym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., referendarz sądowy postanowił jak w sentencji.