IV SA/Wa 2621/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędziowie sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.), sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2014 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE - oddala skargę - |Sygn. akt IV SA/Wa 2621/13 | UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2013r. Nr [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców na podstawie art. 67 pkt. 1 w związku z art. 65 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2011r., Nr 264, poz. 1573 z późn. zm.) oraz art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2013r., poz. 267 dalej jako "kpa") utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2012r. Nr [...] orzekającą o odmowie udzielenia cudzoziemcowi obywatelowi U. A.K. , ur. [...[1979r. zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE. Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym: W dniu [...]lipca 2012r. A.K. wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE uzasadniając ww wniosek m.in. wieloletnim pobytem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Składając wniosek dysponował udzielonym w trybie art. 53 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach zezwoleniem na zamieszkanie na terytorium RP, na czas oznaczony z terminem ważności do dnia [...].10.2012r. W toku postępowania administracyjnego organ ustalił, że wnioskodawca nie spełnia jednego z warunków ustawowych warunkujących uwzględnienie wniosku tj. nie przebywał na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bezpośrednio przed złożeniem wniosku nieprzerwanie co najmniej przez 5 lat. Analiza stempli zawartych w dokumentach podróży wnioskodawcy oraz ustalenia dokonane w porozumieniu ze Strażą Graniczną wykazały, iż cudzoziemiec w wymaganym ustawą okresie przebywał poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej przez okres 423 dni tj. 13 miesięcy i 28 dni. W związku z tymi ustaleniami organ wezwał cudzoziemca, do dostarczenia dokumentów usprawiedliwiających jego wyjazdy z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i do przedstawienia okoliczności, o których mowa w art. 64 ust. 4 pkt. 1-4 ustawy o cudzoziemcach. W odpowiedzi skarżący dołączył do akt umowę zlecenia z dnia [...].09.2007r. zawartą z "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w K. oraz umowy o pracę zawarte z Uniwersytetem [...] (pierwotnie na 1/2 a następnie na 2/3 etatu). W trakcie przeprowadzonego przesłuchania skarżący wyjaśnił, że wyjazdy w dniach [...] miały charakter prywatny a pozostałe wyjazdy były związane z pracą dla ww. dwóch pracodawców, na co miało wskazywać zaświadczenie, że do jego obowiązków należy także prowadzenie badań na terytorium U. Nie uwzględniając argumentów cudzoziemca organ wskazał, iż w postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada, że ciężar dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wyprowadza skutki prawne (wyroki NSA w Warszawie - sygn. III SA 2431/99, III SA 2322/98) a to oznacza, że obowiązek poszukiwania dowodów ciąży nie tylko na organie administracji, ale obarcza on także stronę, która w swym dobrze rozumianym interesie powinna wykazywać dbałość o przedstawienie środków dowodowych. Zatem inicjatywa dowodowa musi być w tym zakresie przejawiana nie tylko przez organ, ale przede wszystkim przez stronę postępowania. W związku z powyższym Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] listopada 2012r. Nr [...] odmówił udzielenia cudzoziemcowi wnioskowanego zezwolenia stwierdzając, iż w sprawie zachodzi obligatoryjna przesłanka z art. 67 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach przemawiająca za odmową udzielenia mu wnioskowanego zezwolenia. W odwołaniu od powyższego rozstrzygnięcia A.K. podniósł, że jego wyjazdy na U. w latach 2007-2012 były spowodowane świadczeniem pracy w związku z zatrudnieniem od grudnia 2008r. na stanowisku adiunkta w Katedrze [...] Uniwersytetu [...]. Wskazał, że oprócz obowiązków dydaktycznych do jego zadań należy prowadzenie badań naukowych, których głównym kierunkiem jest przestępczość gospodarcza na U. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty, poprzez wydanie decyzji o udzieleniu mu wnioskowanego zezwolenia. Po rozpatrzeniu odwołania Szef Urzędu do spraw Cudzoziemców utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] i podkreślił, iż aby uzyskać zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE cudzoziemiec powinien spełniać wszystkie, wymienione w art. 65 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach przesłanki, a zatem niespełnienie którejkolwiek z nich, obliguje organ administracji do wydania decyzji odmownej (art. 67 pkt 1). Przytoczył art. 65 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach i wskazał, że w związku ze złożonym wnioskiem analizie poddano pobyt cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej od dnia [...].07.2007r. do dnia [...].07.2012r. Skutkowało to ustaleniem, że ww w spornym czasie przebywał poza granicami kraju przez 423 dni a w konsekwencji nie przebywał on na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bezpośrednio przed złożeniem wniosku nieprzerwanie co najmniej przez 5 lat. Utrzymując decyzję I instancji w mocy organ uznał za nieudokumentowane wyjazdy A.K. poza terytorium Polski okolicznością wskazaną w art. 64 ust. 4 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach i przywołał art. 71 ust. 5 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, zgodnie z którym cudzoziemiec jest obowiązany uzasadnić wniosek, przedstawić ważny dokument podróży oraz dołączyć do wniosku dokumenty niezbędne do potwierdzenia danych zawartych we wniosku i okoliczności uzasadniających ubieganie się o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE. Dalej wskazał, że w ramach analizy pod kątem art. 119 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005r. - Prawo o szkolnictwie wyższym - z dołączonych do akt sprawy umów o pracę nie wynika, aby do obowiązków zawodowych skarżącego należało prowadzenie badań naukowych m.in. na terytorium U. Z umów tych wynika jednoznacznie, że cudzoziemiec jest zatrudniony na stanowisku adiunkta, a miejscem wykonywania przez niego pracy jest Wydział [...] Uniwersytetu [...]. Ponadto obowiązki służbowe związane z w/w stanowiskiem obejmują jedynie wykonywanie zajęć dydaktycznych w danym roku akademickim w wymiarze godzin określonych umową. Nie wynika z nich, że do obowiązków A.K. należy również prowadzenie badań naukowych poza granicami kraju. Organ odniósł się także do zaświadczenia z dnia [...].11.2012r. wystawionego przez kierownika Katedry [...] Uniwersytetu [...], z którego wynika, że A.K. prowadzi badania naukowe, które wymagają częstych wyjazdów na U. oraz, że o celowości, ilości i terminach wyjazdów decyduje sam zainteresowany. W ocenie organu z ww zaświadczenia nie wynika w jakich terminach cudzoziemiec prowadził badania naukowe oraz czy były one związane ze świadczeniem przez cudzoziemca pracy na rzecz Uniwersytetu [...], czy też związane były z przygotowaniem jego rozprawy habilitacyjnej. Do akt sprawy cudzoziemiec dołączył również umowę zlecenie zawartą w L. w dniu [...].09.2007r. pomiędzy firmą "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w K. a Kancelarią Prawniczą z siedzibą na U., w L. przy ul. [...], reprezentowaną przez właściciela – tj. A.K. Przedmiotem umowy było wykonanie określonych czynności na rzecz prowadzonej przez zleceniodawcę Spółki z o.o. "[...]". Cudzoziemiec dołączył również akty świadczenia usług z dnia [...]. Wg organu cudzoziemiec przebywał na U. jedynie w dniach [...]. tj. w dniu wystawienia aktu wyświadczenia usług. Organ II instancji wyjaśnił, że z uwagi na niewypełnienie przesłanek z art. 65 ust. 1 ustawy odstąpiono od badania, czy A.K. spełnia pozostałe przesłanki, od których uzależnione jest udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE, gdyż nie miałyby to wpływu na sposób rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Podkreślił przy tym, iż przedmiotowe rozstrzygnięcie nie pozbawia strony prawa dalszego pobytu w Polsce, a jedynie rozstrzyga kwestię braku możliwości udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE w obecnym stanie faktycznym, co nie wyklucza wystąpienia z kolejnym wnioskiem o udzielenie takiego zezwolenia w razie spełnienia przesłanek z ustawy. W skardze do tut. Sądu A.K. (w tekście jako "skarżący") zaskarżonej decyzji zarzucił błędną ocenę stanu faktycznego i prawnego sprawy, w tym naruszenie przepisów prawa procesowego: art. 7, art. 12, art. 75 § 1, art. 75 § 2, art. 76 § 1, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., art. 86, art. 107 § 1, art. 107 § 3 kpa oraz naruszenie prawa materialnego w postaci art. 64 ust. 4 pkt 1- 4, art. 65 ust. 1 pkt 1-2, art. 67 pkt 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach. Wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji . W uzasadnieniu skarżący powołał się na specyfikę i wyjątkowy charakter pracy naukowej wynikające z autonomii szkół wyższych, i zarzucił, że umów o pracę pracowników naukowych nie można analizować wyłącznie przez pryzmat literalnego brzmienia tych umów, z pominięciem obowiązków ustawowych, oraz z pominięciem zakresu obowiązków pracownika naukowego, jako że pracownicy naukowi są z mocy ustawy zobligowani do wykonywania badań naukowych. Uznał, że niezasadne i bezprawne było żądanie przez organy I i II instancji udowodnienia faktów jego wyjazdów za granicę odpowiednią dokumentacją (jak polecenia wyjazdów służbowych, delegacje, rozliczenie delegacji). Zarzucił w konsekwencji, że organy próbowały zrzucić ciężar dowodu na skarżącego i przywołał wyrok NSA z dnia 26 sierpnia 1998 r., sygn. akt: I SA/Gd 1675/96, (Lex nr 34761), gdzie stwierdzono, że "regułą obowiązującą w procedurze administracyjnej, różną od obowiązującej w sprawach cywilnych (art. 6 k.c.), jest to, że ciężar udowodnienia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia w sprawie spoczywa na organie administracyjnym. Wiąże się to z istotą postępowania administracyjnego, na etapie którego organ administracyjny nie jest stroną, lecz organem władczym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; w tekście jako: "ppsa") sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd doszedł do przekonania, iż nie narusza ona przepisów prawa. Zgodnie z art. 65 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o cudzoziemcach (j.t. Dz. U. z 2011r., Nr 264, poz. 1573 z późn. zm. dalej jako "ustawa") zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE udziela się cudzoziemcowi przebywającemu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, bezpośrednio przed złożeniem wniosku, legalnie i nieprzerwanie, co najmniej przez 5 lat, który posiada: 1) stabilne i regularne źródło dochodu wystarczającego do pokrycia kosztów utrzymania siebie i członków rodziny pozostających na jego utrzymaniu; 2) ubezpieczenie zdrowotne w rozumieniu przepisów o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym lub potwierdzenie pokrycia przez ubezpieczyciela kosztów leczenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Gdy chodzi o pierwszą i podstawową przesłankę, to stosownie do art. 65 ust. 6 ww. ustawy o cudzoziemcach - do oceny, czy pobyt cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest nieprzerwany, stosuje się odpowiednio art. 64 ust. 4 ww ustawy. Stanowi on, że pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się za nieprzerwany, gdy żadna z przerw w nim nie była dłuższa niż 6 miesięcy i nie przekroczyła łącznie 10 miesięcy w okresach, o których mowa w ust. 1 pkt 2 lub 3, chyba że przerwa była spowodowana: 1) wykonywaniem obowiązków zawodowych lub świadczeniem pracy poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, na podstawie umowy zawartej z pracodawcą, którego siedziba znajduje się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; 2) towarzyszeniem małżonkowi wykonującemu obowiązki zawodowe lub świadczącemu pracę w warunkach, o których mowa w pkt 1; 3) leczeniem cudzoziemca. W sprawie wniosek został rozpatrzony odmownie a skarżącemu zarzucono, że bezpośrednio przed złożeniem wniosku nie przebywał na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nieprzerwanie co najmniej przez 5 lat. Udokumentowano w sposób nie budzący wątpliwości i nie kwestionowany przez samego skarżącego, iż w latach 2007 – 2012 przebywał poza granicami RP minimum 423 dni a wg ustawy jego nieobecność w kraju nie mogła przekraczać łącznie 10 miesięcy. Skarżący argumentował, że jego nieobecność była uzasadniona jedną z okoliczności określonych w ustawie tj. wykonywaniem obowiązków zawodowych poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, na podstawie umowy zawartej z pracodawcą, którego siedziba znajduje się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (art. 64 ust. 4 pkt. 1 ustawy). Analiza akt sprawy i postawionych w skardze zarzutów proceduralnych prowadzi do wniosku, że wbrew twierdzeniom skarżącego w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów zawartych w art. 75 § 1 i 2 kpa, art. 76 § 1 kpa, art. 77 § 1 kpa., 80 kpa w związku z art. 7 kpa i art. 86 kpa. Skarżący zarzucał nieprawidłową ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego i nie wzięcie pod uwagę okoliczności udowodnionych. W okolicznościach niniejszej sprawy nie sposób jednak zarzucić, że organ administracji nie zebrał w sposób wyczerpujący i nie rozpatrzył materiału dowodowego albo, że pominął dowód, który mógł przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. W ramach obowiązującej w procedurze administracyjnej zasady oficjalności zadaniem organu orzekającego w trybie art. 65 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach w przedmiocie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE jest ustalenie, czy przed złożeniem wniosku cudzoziemiec przebywał w kraju legalnie i nieprzerwanie co najmniej przez 5 lat oraz czy posiada on stabilne i regularne źródło dochodu i ubezpieczenie zdrowotne. W razie stwierdzenia, że wnioskodawca nie spełnia którejkolwiek z ww przesłanek warunkujących uzyskanie przedmiotowego zezwolenia, cudzoziemcowi zgodnie z art. 67 pkt 1 ustawy odmawia się udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE. Wyjątek od tej zasady stanowi zaistnienie szczególnych określonych w ustawie okoliczności. Gdy chodzi o kwestionowaną w niniejszej sprawie cechę pobytu nieprzerwanego z art. 64 ust. 4, ustawa stanowi, że do przerw w stałym pobycie nie wlicza się okresów wyjazdów poza terytorium RP spowodowanych wykonywaniem obowiązków zawodowych lub świadczeniem pracy poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, na podstawie umowy zawartej z pracodawcą, którego siedziba znajduje się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; ewentualnie wyjazdów będących towarzyszeniem małżonkowi wykonującemu obowiązki zawodowe lub świadczącemu pracę na rzecz pracodawcy, którego siedziba jest w Polsce; albo okresów wyjazdów związanych z leczeniem cudzoziemca. Wykazanie ziszczenia się wyjątków od zasady określonych enumaratywnie w art. 64 ust. 4 pkt. 1, 2 czy 4 należy do wnioskodawcy. W kontekście zarzutów dotyczących całokształtu postępowania dowodowego przeprowadzonego w sprawie Sąd uznał, że organ prawidłowo i w sposób wyczerpujący zgromadził i ocenił materiał dowodowy. Do akt skarżący złożył łączące go z Uniwersytetem [...] umowy, w oparciu o które usiłował wykazać, że stanowią podstawę wykonywania na rzecz Uniwersytetu "obowiązków zawodowych lub świadczenia pracy" na U. Umowy te dotyczą wykonywanej na terenie U[...] pracy dydaktycznej w określonym zakresie godzin, i w ocenie Sądu nie można zarzucić organom, że w sposób nieprawidłowy dokonały ich interpretacji. Jak wskazano wyżej, zaistnienie wyjątków określonych ustawą winien wykazać i udowodnić wnioskodawca a tymczasem skarżący nie tylko nie przedstawił dowodu, że w związku z pracą świadczoną na rzecz Uniwersytetu [...] wykonywał jakiekolwiek obowiązki służbowe poza granicami kraju ale także nie wykazał aby na terenie U. prowadził jakiekolwiek badania naukowe. W tym miejscu należy wskazać, że zasady i tryb postępowania w omawianej sprawie regulują przepisy ustawy. Zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE udziela się wyłącznie na wniosek cudzoziemca (art. 71 ust. 1). Jednocześnie ustawa w art. 71 ust. 3 określa, co musi zawierać wniosek a ust. 5 tego artykułu jednoznacznie stanowi, że ubiegając się o ww zezwolenie cudzoziemiec jest obowiązany: · uzasadnić wniosek, · przedstawić ważny dokument podróży · dołączyć do wniosku fotografie osób objętych wnioskiem oraz · dołączyć do wniosku dokumenty niezbędne do potwierdzenia danych zawartych we wniosku i okoliczności uzasadniających ubieganie się o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE. Przepisy te, w zakresie uzasadnienia wniosku i inicjatywy dowodowej gdy chodzi o potwierdzenie danych zawartych we wniosku, - przerzucają oficjalne zadania organu na samego wnioskodawcę formułując wprost pod jego adresem obowiązki dotyczące wykazania i udokumentowania okoliczności związanych z wnioskiem. Stąd zarzuty skarżącego wskazujące na brak aktywności dowodowej w zakresie wykazania ziszczenia się przesłanek warunkujących uwzględnienie złożonego przez niego wniosku - nie znajdują uzasadnienia. Sąd administracyjny ocenia legalność zaskarżonych aktów administracyjnych; nie dokonuje ustaleń faktycznych w zakresie objętym sprawą administracyjną lecz bada jedynie, czy ustalenia faktyczne dokonane przez organy administracji publicznej, których orzeczenia zostały zaskarżone odpowiadają prawu (por. wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2007 r., II FSK 72/2006 ONSAiWSA 2008/2 poz. 31). Tak dokonana ocena prowadzi do wniosku, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Wojewody [...] nie naruszają przepisów kpa ani przepisów analizowanej ustawy. Uzasadnienie decyzji Szefa Urzędu ds Cudzoziemców jest szczegółowe i wyczerpujące; zawiera wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione oraz przyczyn, z powodu których dowodom przedstawionym przez skarżącego odmówił wiarygodności w zakresie przez niego żądanym. W sposób jasny i wyczerpujący z przytoczeniem przepisów prawa przedstawiono też podstawy prawne decyzji. Nie doszło zatem do naruszenia art. 107 § 3 kpa. W konsekwencji nie doszło także do naruszenia przywołanych wyżej art. 64 ust. 4 pkt 1, art. 65 ust. 1 i art. 67 pkt 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach. Skarżący nie wykazał w toku postępowania, iż zaistniały podstawy do zastosowania art. 65 ust. 1 ustawy a zatem zasadnie organ, powołując się na art. 67 ust. 1 – wydał decyzję odmowną. Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 151 ppsa skargę oddalono.