IV SA/Wa 2621/19

WyrokWSA w Warszawie2020-01-17

Skład orzekający: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, sędzia WSA Tomasz Wykowski, asesor WSA Anna Sidorowska-Ciesielska (spr.), sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi prawidłowo odmówił wyrażenia zgody na przeznaczenie na cele nierolnicze 17,0485 ha gruntów rolnych klasy III, pomimo argumentacji gminy o potrzebach rozwojowych i zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego?
Ratio decidendi
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi prawidłowo odmówił wyrażenia zgody na przeznaczenie na cele nierolnicze 17,0485 ha gruntów rolnych klasy III, ponieważ priorytetem jest ochrona gruntów rolnych, zwłaszcza tych o wyższej klasie bonitacyjnej, zgodnie z zasadą ograniczania przeznaczania gruntów rolnych na cele nierolnicze. Gmina dysponuje innymi terenami zapewniającymi jej rozwój, a samo dogodne położenie gruntów nie jest wystarczającym uzasadnieniem do zmiany ich przeznaczenia.
Stan faktyczny
Burmistrz Gminy wystąpił o zgodę na przeznaczenie na cele nierolnicze 31,9381 ha gruntów rolnych klasy III. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wyraził zgodę na przeznaczenie 14,8896 ha, ale odmówił zgody na pozostałe 17,0485 ha. Burmistrz Gminy zaskarżył decyzję w części odmawiającej zgody, argumentując potrzebami rozwojowymi gminy i zgodnością z planem zagospodarowania przestrzennego. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę Burmistrza Gminy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędziowie asesor WSA Anna Sidorowska-Ciesielska (spr.), sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Heman, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi Burmistrza Gminy [...] na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na przeznaczenie na cele nierolnicze gruntów rolnych oddala skargę Zaskarżoną decyzją z [...] sierpnia 2019 r. nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi - po rozpatrzeniu wniosku Burmistrza Gminy [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy po wydaniu decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...]: uchylił pkt 2 decyzji z dnia [...] lutego 2019 r. w części dotyczącej 4,7984 ha gruntów rolnych klas III, położonych na terenie gminy [...], w miejscowości [...], w granicach wydzieleń planistycznych o symbolach: [...] (działki ewid. nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] w powierzchni nr [...], działki ewid. nr: [...], [...], [...], [...] w powierzchni nr [...], działka ewid. nr [...] w powierzchni nr [...]), [...] (działka ewid. nr [...] w powierzchni nr [...], działki ewid. nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] w powierzchni nr [...]), [...] i [...], oznaczonych niebieskim konturem na załącznikach graficznych, stanowiących integralną część wniosku, i w tym zakresie wyraził zgodę na przeznaczenie tych gruntów na cele nierolnicze; w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] lutego 2019 r. W uzasadnieniu organ przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy: Wnioskiem z 16 czerwca 2016 r. Burmistrz Gminy [...] wystąpił do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z wnioskiem o wyrażenie zgody na przeznaczenie na cele nierolnicze 31,9381 ha gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas III, położonych na terenie gminy [...] w miejscowości [...]. Grunty te przewidziane zostały w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego pod tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, usługowej oraz komunikację. Wniosek Burmistrza został w całości pozytywnie zaopiniowany przez Prezesa Zarządu [...] Izby Rolniczej oraz został zaopiniowany pozytywnie przez Marszałka Województwa [...] jedynie w części dotyczącej 23,3662 ha. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z [...] lutego 2019 r., na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 1161 ze zm.) wyraził zgodę na przeznaczenie na cele nierolnicze gruntów rolnych klas III o powierzchni 10,0912 ha, w granicach wydzieleń: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] - [...], [...] - [...], [...] - [...], oraz odmówił wyrażenia zgody na przeznaczenie na cele nierolnicze gruntów rolnych klas III o powierzchni 21,8469 ha, zlokalizowanych w wydzieleniach: [...], [...], [...], [...], [...] - [...], [...], [...], [...], [...], [...] - [...], [...], [...], [...]. Burmistrz Gminy [...] wystąpił z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie jego sprawy. Burmistrz powołał się na zanikającą funkcję zagrodową wnioskowanych terenów, ich dogodne położenie w sąsiedztwie istniejącego układu komunikacyjnego obszaru, a także problematyczną strukturę własnościową oraz charakterystykę wnioskowanych działek, która wskazuje na brak znamion zwartej przestrzeni produkcyjnej. Powołał się także na zgodność projektu planu ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w decyzji z [...] sierpnia 2019 r. przychylił się do wniosku Burmistrza w części dotyczącej 4,7984 ha gruntów rolnych klas III, położonych w granicach wydzieleń planistycznych: [...] (działki ewid. nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] w powierzchni nr [...], działki ewid. nr: [...], [...], [...], [...] w powierzchni nr [...], działka ewid. nr [...] w powierzchni nr [...]), [...] (działka ewid. nr [...] w powierzchni nr [...], działki ewid. nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] w powierzchni nr [...]), [...] i [...]. Organ wyraził zgodę na zmianę przeznaczenia tych gruntów. Grunty te przewidziane pod tereny zabudowy mieszkaniowej, położone w sąsiedztwie terenów zainwestowanych miejscowości [...], będą stanowić naturalne uzupełnienie strefy zabudowanej z możliwością wykorzystania istniejącej infrastruktury technicznej. Wyrażenie zgody na przeznaczenie na cele nierolnicze ww. gruntów rolnych stanowić będzie funkcjonalne poszerzenie już istniejących terenów mieszkaniowych, co pozwoli na ograniczenie rozpraszania zabudowy nierolniczej na tereny rolniczej przestrzeni produkcyjnej, przy zachowaniu zrównoważonej gospodarki gruntami rolnymi. W pozostałym zakresie organ nie zgodził się na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze. Przeznaczenie na cele nierolnicze pozostałych użytków rolnych klas III o łącznej powierzchni 17,0485 ha, przewidzianych w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na cele zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej oraz dróg wewnętrznych, nie znajduje uzasadnienia. Sporne tereny wraz z przylegającymi gruntami klas III-IV tworzą rozległe tereny użytkowane rolniczo, w których sąsiedztwie znajduje się rozproszona zabudowa zagrodowa. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi poddał analizie strukturę jakościowo -ilościową gleb występujących w gminie [...] oraz w obrębie [...]. Zgodnie z pozyskanymi od Burmistrza danymi, na terenie gminy [...] nie występują grunty klas I, zaś użytki klas II i III zajmują łącznie 1 173,2906 ha, co stanowi niespełna 14% powierzchni gruntów rolnych. W obrębie [...] występują jedynie grunty klas III, o powierzchni 116,0815 ha, co stanowi ok. 26% użytków rolnych w obrębie. Oznacza to, że zarówno na terenie całej gminy, jak i obrębu objętego wnioskiem, dominują grunty niższych klas bonitacyjnych, które zgodnie z przepisami ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych powinny być w pierwszej kolejności przeznaczane na cele nierolnicze. Również rozpatrując wniosek Burmistrza w kontekście przepisu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych (ograniczania przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze), należy stwierdzić, że gmina [...] dysponuje gruntami przeznaczonymi w poprzednich procedurach planistycznych na cele nierolnicze, a dotąd niezainwestowanymi - rezerwa ta wynosi łącznie 22,1183 ha gruntów klas IV-VI. W myśl zasady racjonalnego gospodarowania rolniczą przestrzenią produkcyjną w pierwszej kolejności należy poddać zainwestowaniu tereny już przeznaczone na cele nierolnicze w ramach dotychczas uchwalonych planów miejscowych. W rozpoznawanej sprawie Gmina [...] pozyskała łącznie 14,8896 ha na cele mieszkaniowe i usługowe, znajdujące się w bezpośrednim sąsiedztwie zwartej zabudowy miejscowości [...]. Biorąc pod uwagę niewielki przyrost liczby mieszkańców w sołectwie w ostatnich latach, rezerwa ta powinna zaspokoić potrzeby mieszkaniowe i usługowe mieszkańców. Samo dogodne usytuowanie gruntów względem istniejącego układu komunikacyjnego, nie może stanowić jedynego powodu, dla którego należy przeznaczyć je na cele nierolnicze. Uwarunkowania funkcjonalno-przestrzenne sprzyjają również prowadzeniu działalności rolniczej, w szczególności gdy tereny te stanowią część większych obszarów rolniczych, co ma miejsce w przypadku gruntów rolnych, na które nie wyrażono zgody na ich przeznaczenie na cele nierolnicze. Dobrze rozwinięta infrastruktura techniczna oraz dogodne połączenia komunikacyjne stwarzają korzystne warunki do inwestowania w sektorze rolnictwa. Wnioskowane wydzielenia, na które nie wyrażono w tej decyzji zgody, znajdują się poza zwartą zabudową miejscowości [...] - w sąsiedztwie pól uprawnych, zabudowy zagrodowej (czyli zabudowań wchodzących w skład gospodarstw rolnych), oraz ewentualnie pojedynczej, rozproszonej zabudowy o charakterze nierolniczym. Z załączników graficznych dołączonych do wniosku jednoznacznie wynika, że projektowane zainwestowanie tych gruntów spowoduje wkroczenie z nierolniczym zainwestowaniem w tereny rolne. Zaprojektowanie terenów mieszkaniowych jednorodzinnych, przy jednoczesnej ingerencji w tereny pozostające w uprawie, nie jest uzasadnione ani pod względem racjonalnego gospodarowania gruntami rolnymi ani stworzenia harmonijniej i uporządkowanej przestrzeni o charakterze nierolniczym. Uzasadnienia nie znajdują również argumenty w zakresie terenów przewidzianych pod drogi ([...], [...], [...]). Zdaniem organu, odmowa wyrażenia zgody na sporne grunty rolne klas III w wydzieleniu [...], znajdujące się w sąsiedztwie gruntów wskazanych pod wydzielenia [...] i [...], powoduje, że projektowane w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego przeznaczenie dla tych dróg traci funkcjonalno-przestrzenne uzasadnienie. Z kolei teren drogi objętej wydzieleniem [...], ma w założeniu obsługiwać działki przeznaczone w projekcie miejscowego planu pod obszar zabudowy zagrodowej RM. Zabudowane tereny objęte wydzieleń l.RM, zgodnie z rysunkiem planu, posiadają również dostęp do drogi oznaczonej jako [...], zaś grunty wydzielenia 2.RM aktualnie pozostają niezabudowane. Minister, wychodząc naprzeciw oczekiwaniom Burmistrza Gminy [...] wyraził zgodę na przeznaczenie na cele nierolnicze kolejnych gruntów rolnych klas III o łącznej powierzchni 14,8896 ha, zlokalizowanych w obrębie [...]. Grunty te, przewidziane pod zabudowę mieszkaniową, usługi oraz drogi lokalne (wewnętrzne, dojazdowe zbiorcze), położone są w bezpośrednim sąsiedztwie zurbanizowanej strefy miejscowości oraz gruntów niższych klas bonitacyjnych. Zmiana przeznaczenia tych gruntów pozwoli na skoncentrowanie zabudowy na jednym obszarze, bez naruszania rolniczej przestrzeni produkcyjnej, a także na modernizację układu komunikacyjnego obszaru oraz realizację planowanych inwestycji w sołectwie. Skargę na decyzję z [...] sierpnia 2019 r. złożył Burmistrz Gminy [...], wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w części utrzymującej w mocy decyzję odmawiającą wyrażenia zgody na przeznaczenie na cele nierolnicze gruntów rolnych o powierzchni 17,0485 ha oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania. Skarżący, opracowując miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, zmierza do zagospodarowania terenów w sposób racjonalny i zgodny z przyjętą polityką przestrzenną określoną w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Skarżący jest zobowiązany kierować się zasadą zrównoważonego rozwoju oraz przywracaniem i utrwalaniem ładu przestrzennego, nie może zatem swobodnie wybierać terenów dogodnych do lokalizacji nowej zabudowy. Zdaniem skarżącego, okoliczności te nie zostały należycie rozważone przy podejmowaniu zaskarżonej decyzji. Przeznaczenie wskazanych gruntów rolnych na cele nierolnicze wynika z aktualnych potrzeb rozwojowych gminy [...], które nie mogą być rozwiązane bez zmiany przeznaczenia istniejących terenów zabudowy zagrodowej oraz niezainwestowanych terenów użytkowanych rolniczo lub niezainwestowanych do tej pory, ale ugorowanych terenów rolnych pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, ze wskazanymi funkcjami gospodarczymi. W wyniku analizy struktury agrarnej, rozpoznania aktualnych tendencji gospodarczych i dostrzeżeniu istotnych przemian zachodzących wewnątrz zabudowy mieszkaniowej w obszarach wiejskich, zauważa się postępujące uzupełnianie funkcji mieszkaniowych o wszelkiego rodzaju funkcje gospodarcze (rzemiosło, drobna wytwórczość, usługi handlu i gastronomii, funkcje agroturystyczne i pensjonatowe itp.). Próba rozdzielania tych funkcji w celu wytworzenia wyodrębnionych terenów wyłącznie z zabudową mieszkaniową, oddzielnie z zabudową zagrodową i oddzielnie z zabudową usługową, w obliczu opisanych tendencji nie jest możliwa ani celowa czy uzasadniona. Zaznaczyć trzeba, że grunty rolne położone w terenach: [...], [...], [...] - [...], [...], [...], [...] i [...] są aktualnie zainwestowane zabudową jednorodzinną, z uzupełniającymi funkcjami zabudowy zagrodowej oraz różnymi funkcjami gospodarczymi. Pozostałe tereny, które nie uzyskały wzmiankowanej zgody ([...], [...] i [...]), stanowią niezbędne uzupełnienie w strukturze osadniczej miejscowości [...]. W 2014 r. Rada Miejska w [...] uchwaliła nową edycję Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy [...] (Uchwała Nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] czerwca 2014 roku]. Następnie przystąpiono do opracowania szeregu miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, w tym dla miejscowości [...] (Uchwała Nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] sierpnia 2014 roku w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "[...]"), wychodząc naprzeciw oczekiwaniom mieszkańców gminy zawartych między innymi w złożonych wnioskach. Zaskarżona decyzja, w której nie została wyrażona zgoda na zmianę przeznaczenia wymienionych powyżej gruntów rolnych na cele nierolnicze niweczy starania gminy w drodze do zapewnienia ładu przestrzennego na jej terenie, podważając jednocześnie walory ekonomiczne przestrzeni, naruszając prawo własności oraz umniejszając potrzeby interesu publicznego. Z analizy terenu objętego projektowanym planem wynika, że tereny posiadają korzystne uwarunkowania fizjograficzne dla zabudowy i życia ludzi. Teren uzbrojony jest w sieć wodociągową, cały obszar (w tym grunty objęte wnioskiem przeznaczone pod funkcje mieszkaniowo-usługowe) należy do aglomeracji ściekowej [...] (kanalizacja sanitarna na etapie projektu). Po wybudowaniu kanalizacji, obowiązywał będzie nakaz podłączenia do sieci. Użytki rolne klas III występujące we wszystkich wskazanych terenach stanowią zaledwie niewielkie powierzchniowo enklawy w strukturze terenów już zainwestowanych zabudową mieszkaniową jednorodzinną. Wydając decyzję w przedmiocie wyrażenia zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych organ orzekający winien kierować się nie tylko celami ochrony gruntów rolnych lecz także słusznie pojętym interesem społecznym. Minister wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wskazane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] sierpnia 2019 r. w części utrzymującej w mocy decyzję tego Ministra z [...] lutego 2019 r. w zakresie dotyczącym odmowy wyrażenia zgodny na zmianę przeznaczenia na cele nierolnicze 17.0485 ha gruntów rolnych klas III, położonych na terenie gminy [...], w miejscowości [...], w granicach wydzieleń planistycznych o symbolach: [...], [...], [...], [...], [...] - [...], [...] (w części), [...] (w części), [...] - [...], oznaczonych niebieskim konturem na załącznikach graficznych, stanowiących integralną część wniosku. Z akt sprawy wynika, że Burmistrz Gminy [...] wystąpił z wnioskiem o wyrażenie zgody na przeznaczenie na cele nierolnicze 31,9381 ha gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas III, położonych na terenie gminy [...] w miejscowości [...]. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, uwzględnił wniosek Burmistrza, w zakresie 14,8896 ha gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas III i wyraził zgodę na przeznaczenie ich na cele nierolnicze, natomiast w pozostałym zakresie (podlegającym zaskarżeniu) Minister odmówił wyrażenia zgody na przeznaczenie gruntów rolnych na cele nierolnicze. Wniosek o zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze był rozpatrywany przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na podstawie przepisów ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 1161 ze zm.). Przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi (art. 7 ust. 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych). Rozpatrując wniosek o zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi powinien mieć na względzie zasady, które ustawodawca wyraził w ustawie o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Zostały one wyrażone w art. 3 ust. 1 i art. 6 ust. 1 powołanej ustawy. Artykuł 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych wyraża zasadę ograniczania przeznaczania gruntów rolnych na cele nierolnicze lub nieleśne. Na cele nierolnicze i nieleśne można przeznaczać przede wszystkim grunty oznaczone w ewidencji gruntów jako nieużytki, a w razie ich braku – inne grunty o najniższej przydatności produkcyjnej (art. 6 ust. 1 tej ustawy). Wskazane przepisy zawierają istotną treść normatywną, wyznaczającą zadania Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi i innych organów wskazanych w ustawie, spośród których najistotniejszym zadaniem jest ochrona gruntów rolnych i leśnych. Wykładnia językowa art. 6 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych prowadzi do wniosku, że zmiana przeznaczenia gruntów rolnych odnosić się powinna do nieużytków i gruntów o najniższej przydatności produkcyjnej, zaś wyjątkowo do gruntów najwyższej klasy. Przemawia za tym użycie przez ustawodawcę w tym przepisie słowa "przede wszystkim". Nie może zatem budzić wątpliwości, że organ rozpoznając wniosek o zmianę przeznaczenia gruntów powinien w pierwszej kolejności kierować się wskazanymi przez ustawodawcę zasadami ochrony gruntów, a wydając decyzję rozważyć interes publiczny, jakim jest ochrona gruntów rolnych i interes wnioskującej wspólnoty lokalnej oraz właścicieli nieruchomości. Niejednokrotnie na tym tle dochodzi do kolizji interesu publicznego i interesu podmiotu wnioskującego o zmianę przeznaczenia gruntów na cele nierolnicze i stosownie do okoliczności zachodzi potrzeba dania pierwszeństwa jednemu dobru przed drugim. Wynik ważenia interesu publicznego i interesu podmiotu wnioskującego o zmianę przeznaczenia gruntów rolnych zależy od okoliczności konkretnej sprawy (por.: wyrok NSA z 23 kwietnia 2014 r. sygn. akt II OSK 2898/12 oraz 24 maja 2016 r., sygn. akt II OSK 2263/14). Ze znajdującej się w aktach sprawy mapy przedstawiającej grunty z oznaczeniem ich klas wynika, że odmową udzielenia zgody przez Ministra Rolnictwa objęte są grunty klasy III. Z akt sprawy wynika, i co jest niekwestionowane, że grunty rolne klasy I w gminie [...] nie występują, natomiast grunty rolne klas II-III stanowią ok. 14 % ogólnej powierzchni gruntów rolnych w tej gminie. W obrębie [...] grunty rolne klas II nie występują, natomiast grunty klasy III stanowią ok. 26 % ogólnej powierzchni gruntów rolnych. Słusznie podkreślił to Minister, że w pierwszej kolejności należy przeznaczyć na cele nierolnicze grunty najniższych klas bonitacyjnych (IV-VI), co jest zgodne z zadaniami ochrony gruntów rolnych. Stosownie do powołanego art. 6 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, na cele nierolnicze i nieleśne można przeznaczać przede wszystkim grunty oznaczone w ewidencji gruntów jako nieużytki, a w razie ich braku – inne grunty o najniższej przydatności produkcyjnej. Dodatkowo niski udział w gminie i obrębie [...] gruntów rolnych klasy III przemawia za potrzebą ich ochrony, zwłaszcza, że stanowią one część zwartego kompleksu rolnicze razem z gruntami niższych klas. Ponadto gmina [...] dysponuje gruntami przeznaczonymi w poprzednich procedurach planistycznych na cele nierolnicze, a dotąd niezainwestowanymi – rezerwa ta wynosi łącznie 22,1183 ha. Dodatkowo w tej sprawie gmina [...] pozyskała zgodę na zmianę przeznaczenia kolejnych gruntów klasy III - łącznie 14,8896 ha na cele mieszkaniowe i usługowe. Jednocześnie organ uwzględnił także niewielki przyrost liczby mieszkańców w sołectwie. W takich okolicznościach Minister miał podstawy do przyjęcia, że aktualnie gmina dysponuje terenem zapewniającym jej rozwój i zabezpieczającym zapotrzebowanie na nowe tereny mieszkaniowe i usługowe, którego pomimo posiadanych możliwości nie zrealizowała. W konsekwencji Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi prawidłowo przyjął, że przewagę należy dać argumentom służącym ochronie gruntów rolnych, poprzez ograniczenie przeznaczenia ich na cele nierolnicze. Minister jednoznacznie wskazał o ochronę, jakich wartości chodzi (ochrona gruntów rolnych najwyższych klas) oraz że ochrona tych wartości znajdują uzasadnienie w przepisach prawa. Ponadto Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wykazał, w świetle materiałów zgromadzonych w sprawie, że ochrona wartości tych jest na tyle ważna i znacząca, że należy dać jej pierwszeństwo przed interesem gminy, zwłaszcza, że rozwój gminy, który upatruje ona w tworzeniu nowej zabudowy mieszkaniowej i usługowej może zostać zrealizowanych na innych terenach, albowiem gmina dysponuje terenem zabezpieczającym zapotrzebowanie na nowe tereny mieszkaniowe. Gmina nie wykazała, że niezbędne jest przeznaczanie kolejnych gruntów rolnych o najwyższej w gminie klasie bonitacyjnej. Przedstawiona w skardze argumentacja odnośnie tego, że gmina kieruje się zasadą zrównoważonego rozwoju oraz przywracaniem i utrwalanie ładu przestrzennego i nie może swobodnie wybierać terenów dogodnych do lokalizacji nowej zabudowy nie była wystarczająca do podważenia stanowiska zaprezentowanego przez Ministra i wniosków wynikających z akt sprawy. W okolicznościach tej sprawy nie można mówić o automatycznym pierwszeństwie ogólnego interesu publicznego przed interesem społeczności lokalnych i o braku wyważenia tych wartości. Jak zasadnie argumentował Minister w znacznym zakresie uwzględnił wniosek Gminy i mając na uwadze zasadę zrównoważonego rozwoju, wyraził zgodę na przeznaczenie na cele nierolnicze kolejnych gruntów rolnych klasy III (łączna powierzchnia 14,8896 ha), które były położone w bezpośrednim sąsiedztwie zurbanizowanej strefy miejscowości (m.in. grunty obejmujące działki ewid. nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]). Samo dogodne usytuowanie gruntów rolnych względem istniejącego układu komunikacyjnego, na co zasadniczo powołuje się Burmistrz, nie może być jedynym powodem, dla którego należy przeznaczyć je na cele nierolnicze, ponieważ uwarunkowania funkcjonalno-przestrzenne sprzyjają także prowadzeniu działalności rolniczej (korzystne warunki do inwestowania w sektorze rolnictwa). Racjonalne jest uzasadnienie Ministra, że sam fakt utworzenia sprawnego układu komunikacyjnego nie oznacza, że wszystkie grunty położone przy drogach powinny być zabudowywane (por. powołany przez organ wyr. NSA z 17 stycznia 2019 r., sygn. akt II OSK 775/18). Gleba posiada właściwości akumulacyjne – zatrzymuje i neutralizuje zanieczyszczenia, co zapobiega ich migracji do wód powierzchniowych i podziemnych. Także okoliczność, że Nie podważa prawidłowości stanowiska Ministra argumentacja skargi, że powierzchnia gruntów rolnych objętych wnioskiem Burmistrza, a stanowiących fragmentu terenu o symbolu funkcji [...], [...], [...] - [...], [...], [...], [...] i [...] są już w części zabudowane. Należy bowiem zauważyć, że z dokumentacji graficznej znajdującej się w aktach sprawy wynika, że grunty te znajdują się w sąsiedztwie pół uprawnych, zabudowy zagrodowej (zabudowa wchodząca w skład gospodarstw rolnych) i stanowią element większego zwartego kompleksu rolnego (grunty klas III i IV). Okoliczność, że niektóre z tych gruntów sąsiadują z jednej strony z obszarami zabudowanymi (rozproszona zabudowa zagrodowa) nie oznacza sama przez się, że nie podlegają ochronnie i powinny być zabudowane, zwłaszcza że stanowią element zwartych kompleksów rolnych z innymi gruntami rolnymi, w tym gruntami niższych klas. Świadczy to o możliwości przeznaczenia tych gruntów pod produkcję rolniczą. Natomiast grunty stanowiące fragmenty terenu o symbolu funkcji [...], [...] i [...] nie są w ogóle zagospodarowane i także stanowią element większego zwartego kompleksu rolnego. Ponadto w zakresie dotyczącym użytków rolnych klasy trzeciej w granicach wydzieleni funkcji: [...], [...], [...], [...], [...] wniosek gminy został także negatywnie zaopiniowany przez Marszałka Województwa [...]. Należy zatem podzielić stanowisko Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, że w odniesieniu do spornych terenów zachodziły podstawy do odmowy uwzględnienia wniosku Gminy. Odmowa uwzględnienia wniosku opartego na art. 7 ust. 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych nie może być oceniana jako istotne ograniczenie możliwości rozwoju gminy, lecz podyktowana była potrzebą ochrony niewielkich zasobów gruntów rolnych wyższych klas w gminie [...], należących do nieodnawialnych zasobów przyrody, co pozostaje w zgodzie z celami określonymi w ustawie o ochronie gruntów rolnych i leśnych. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło