IV SA/Wa 2622/14

PostanowienieWSA w Warszawie2015-08-21

Skład orzekający: Monika Stępkowska-Bigiej

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy związek zawodowy, który posiada na rachunku bankowym ponad 14 000 zł, może zostać częściowo zwolniony z kosztów sądowych (wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł), mimo braku prowadzenia działalności gospodarczej?
Ratio decidendi
Związek zawodowy nie został częściowo zwolniony z kosztów sądowych, ponieważ nie wykazał, że nie jest w stanie uiścić wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł. Posiadane przez związek środki pieniężne na rachunku bankowym (ponad 14 000 zł) wielokrotnie przekraczały wymaganą kwotę, co uniemożliwiało przyznanie prawa pomocy na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 PPSA.
Stan faktyczny
Związek zawodowy złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych od skargi kasacyjnej, powołując się na spadek liczebności członków i związane z tym zmniejszenie wpływów ze składek. Sąd wezwał do uzupełnienia wniosku o dokumenty finansowe i statutowe. Związek przedstawił, że liczy 12 członków, składka wynosi 20 zł, nie prowadzi działalności gospodarczej i posiada na rachunku bankowym ponad 14 000 zł. Sąd odmówił przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Monika Stępkowska-Bigiej po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Związku [...] z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Związku [...] z siedzibą w W. na Prezesa Rady Ministrów w przedmiocie działania organu postanawia odmówić przyznania prawa pomocy Postanowieniem z dnia 21 kwietnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę Związku [...] z siedzibą w W. (dalej: "skarżącego", "Związku"). Skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika będącego adwokatem, wniósł skargę kasacyjną, domagając się jednocześnie przyznania prawa pomocy w części poprzez zwolnienie od uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. Uzasadniając wniosek, skarżący powołał się na przeprowadzenie przez pracodawcę zwolnień grupowych, w związku z czym spadła liczebność członków związku, co przekłada się na wysokość środków pieniężnych pochodzących ze składek. Ponadto postępowanie sądowe pociągnęło koszty skierowania sprawy na drogę sądową. Skarżący nie posiada środków trwałych, zakreślono również rubrykę formularza "Wysokość zysku lub strat za ostatni rok obrotowy według bilansu". Na rachunku bankowym skarżący posiada środki pieniężne w wysokości 23.058, 54 zł. Zarządzeniem z dnia 29 lipca 2015 r. referendarz sądowy wezwał pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia wniosku poprzez: - nadesłanie statutu związku; - nadesłanie sprawozdania finansowego za rok 2014 a także dokumentów księgowych zawierających informacje dotyczące wpływów i wydatków Związku w roku 2015; - udzielenia informacji ilu członków liczy Związek [...]; - udzielenia informacji jaka jest aktualnie wysokość składki: - nadesłanie wyciągu z rachunku bankowego z okresu ostatnich trzech miesięcy (może być w formie wydruku komputerowego). W piśmie z dnia 12 sierpnia 2015 r. pełnomocnik skarżącego poinformował, że Związek [...] z siedzibą w W. zrzesza 12 członków, aktualna wysokość składki członkowskiej wynosi 20 zł. Podkreślił także, że Związek ten nie prowadzi działalności gospodarczej, zatem nie jest możliwe przedstawienie finansowych wyników działalności i przepływów środków pieniężnych jednostki. Do pisma załączono: wydruk statutu Związku, raport z obrotów na koncie z dnia 12 sierpnia 2015 r. (saldo początkowe: 14.179,55 zł, saldo końcowe: 14.175,08 zł), pismo skarżącego wskazujące liczbę członków Związku, odpis KRS skarżącego. Rozpoznając wniosek, zważono co następuje: Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej w zakresie częściowym obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Na wnioskodawcy spoczywa, zatem ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). Stwierdzić należy, że każdy kto wszczyna postępowanie sądowe, powinien liczyć się z koniecznością opłacenia kosztów sądowych, a co za tym idzie tak planować swój budżet, aby wygospodarować kwotę konieczną do ich uiszczenia. Podkreślenia także wymaga fakt, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W rozpoznawanej sprawie należy mieć na uwadze, że skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej. Wpis ten wynosi 100 zł. Zatem należy zbadać, czy sytuacja materialna skarżącego jest na tyle wyjątkowa, że nie jest możliwe uiszczenie przez niego wymaganej kwoty 100 zł. Ze złożonych oświadczeń i dokumentów wynika, że w dniu składania wniosku na urzędowym formularzu PPF – w dniu 28 maja 2015 r. skarżący miał zgromadzone środki na rachunku bankowym w kwocie 23. 058,54 zł (k. 113 akta sądowych), zaś w dniu 12 sierpnia 2015 r. była to kwota 14.175,08 zł (k. 142). Skarżący nie posiada środków trwałych. Majątek skarżącego stanowią nieruchomości, ruchomości, prasa, gotówka i inne aktywa (§ 45 pkt 1 statutu). Fundusze związku tworzone: ze składek członkowskich, wpłat na fundusze celowe, darowizn, zapisów i dotacji, dochodów majątku związku oraz – za zgodą odpowiednich władz związku – działalności gospodarczej, imprez kulturalnych, sportowych itp. (§ 45 pkt 2 statutu). Według oświadczenia pełnomocnika skarżącego, Związek nie prowadzi działalności gospodarczej. Liczy 12 członków, a aktualna wysokość składki członkowskiej wynosi 20 zł (nie wskazano na za jaki okres - czy płatna jest miesięcznie, kwartalnie, rocznie itp.). Skarżący nie przedstawił jakichkolwiek dokumentów rachunkowych, księgowych podnosząc, że nie prowadzi działalności gospodarczej. Należy jednak mieć na uwadze, że zgodnie z ustawą z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 851 ze zm.) wszystkie organizacje związkowe posiadające osobowość prawną podlegają obowiązkowi podatkowemu i są m. in. zobowiązane do prowadzenia co najmniej uproszczonej ewidencji rachunkowej zgodnej z ustawą o rachunkowości w sposób zapewniający ustalenie wysokości dochodu (straty) i ewentualnie opodatkowania i należnego podatku – art. 9 ust.1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Ponadto, pomimo wezwania do nadesłania wyciągu z rachunku bankowego z okresu ostatnich trzech miesięcy, skarżący nadesłał jedynie wydruk, przedstawiający raport z obrotów na koncie na dzień 12 sierpnia 2015 r. Niemniej jednak, z przedstawione raportu wynika, że aktualnie skarżący posiada środki pieniężne (14.175,08 zł) w kwocie wielokrotnie przekraczającej wysokość kosztów sądowych w niniejszej sprawie. W tej sytuacji należało uznać, że skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie uiścić wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł. W związku z tym, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło