IV SA/Wa 2624/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Karolina Kisielewicz-Malec po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi W. G. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia kary pieniężnej postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy. W. G. wraz ze skargą na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] o odmowie umorzenia kary pieniężnej złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sadowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz z akt sprawy wynika, że skarżący powadzi jednoosobową działalność gospodarczą pod firmą [...] z której dochód wynosi ok. 2000 - 3000 zł. netto miesięcznie. Jego żona E. Z. jest zatrudniona na podstawie umowy o pracę za wynagrodzeniem 3500 zł. netto miesięcznie. Syn skarżącego (24 lata) uczy się i nie osiąga dochodu. Wnioskodawca jest właścicielem mieszkania o pow. 62 m2. Nie posiada oszczędności. Wśród stałych, niezbędnych wydatków wymienił: ratę kredytu mieszkaniowego w wysokości 1300 - 1350 zł., czynsz mieszkanie - 702 zł., opłaty za energię elektryczną - 200 zł., opłaty za telefon - 250 zł., zakup środków czystości - 100 zł., leki - 200 zł., alimenty - 750 zł., wyżywienie - 1200 zł. Zdaniem referendarza sądowego wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym nie jest uzasadniony. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Według art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym, czyli takim jakiego przyznania domaga się skarżący, przysługuje, jeżeli osoba występująca z wnioskiem wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania w jakiejkolwiek części. Zasadą jednak jest ponoszenie przez strony całości kosztów związanych z ich udziałem w postępowaniu sądowym, zaś odstępstwo od tej zasady poprzez zwolnienie z kosztów sądowych może mieć miejsce w sytuacjach szczególnych - uzasadnionych sytuacją majątkową strony - przy uwzględnieniu oczywiście wysokości kosztów postępowania. Z uwagi na wyjątkowy charakter prawa pomocy, przesłanki jego zastosowania powinny być interpretowane ściśle, a pomoc finansowa ze strony Skarbu Państwa będzie przysługiwała tylko osobom, które nie mogą z przyczyn związanych z obiektywnie złą sytuacją finansową pozyskać środków koniecznych do sfinansowania swojego udziału w postępowaniu sądowym (zob. np. post. NSA z 16 kwietnia 2008 r. II OZ 326/08). Z dokumentów i oświadczeń skarżącego nie wynika by nie było go stać na pokrycie kosztów postępowania w jakiejkolwiek części. Rodzina skarżącego posiada bowiem wprawdzie niewygórowane lecz stałe dochody, z których finansuje m. in. kredyt hipoteczny, którego rata wynosi ok. 1300 zł miesięcznie. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się natomiast, że zobowiązania prywatne takie jak np. rata kredytu hipotecznego nie mają pierwszeństwa przed kosztami sądowymi (post. NSA z 20 października 2011 r. I OZ 783/11 LEX 984400). Akcentuje się również, że utrzymanie konieczne, stanowiące prawne ekonomiczne kryterium oceny istnienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy obejmuje, co oczywiste, wydatki związane z potrzebami mieszkaniowymi, co jednak nie oznacza, że dla zaspokojenia tych potrzeb niezbędne jest ponoszenie wydatku z tytułu spłaty rat kredytu hipotecznego (post. NSA z 16 marca 2011 r. II FZ 22/11 LEX 783814). W tej sytuacji należy przyjąć, że skarżący po poniesieniu wydatków niezbędnych dla utrzymania jego rodziny (na pożywienie, środki czystości, utrzymanie mieszkania, alimenty, leki – ok. 3500 zł.) jest w stanie sfinansować koszty sądowe oraz wynagrodzenie pełnomocnika. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 § 1, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.