IV SA/Wa 266/11
WyrokWSA w Warszawie2011-08-18
Skład orzekający: Anna Szymańska, Aneta Dąbrowska, Agnieszka Góra-Błaszczykowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podmiot legitymujący się prawem użytkowania nieruchomości, ustanowionym na podstawie decyzji sprzed 1 stycznia 1998 r., ma interes prawny do żądania stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy dotyczącej nieruchomości sąsiedniej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze przedwcześnie przyznało spółce 'S.' przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy. Uznanie interesu prawnego użytkownika nieruchomości wymaga szczegółowej analizy treści decyzji ustanawiającej prawo użytkowania oraz okoliczności faktycznych związanych z wykonywaniem tego prawa, a nie jedynie porównania go z prawem użytkowania wieczystego. Niewłaściwe zastosowanie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. przez Kolegium, polegające na umorzeniu postępowania pierwszej instancji bez wskazania przyczyn bezprzedmiotowości, stanowiło naruszenie przepisów postępowania.Stan faktyczny
Spółka "D." S.A. zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w W., która uchyliła własną decyzję z kwietnia 2010 r. w części dotyczącej odmowy wszczęcia postępowania nieważnościowego na wniosek spółki "S." w sprawie decyzji o warunkach zabudowy z 2005 r. SKO uznało, że spółka "S.", będąca użytkownikiem działki sąsiedniej, ma interes prawny do żądania stwierdzenia nieważności decyzji z 2005 r. W pozostałej części SKO utrzymało w mocy decyzję z kwietnia 2010 r. odmawiającą wszczęcia postępowania nieważnościowego na wnioski innych osób. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję SKO oraz postanowienie o zawieszeniu postępowania, uznając naruszenie przepisów K.p.a.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2010 r. oraz postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2011 r. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącej spółki "D." S. A. kwotę 457 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie Sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Protokolant ref. staż. Marek Bereziński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi "D." S.A. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania nieważnościowego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. uchyla postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...]; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącej spółki "D." S. A. z siedzibą w W. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego;
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z [...] grudnia 2010r. - zaskarżoną skargą przez D. S.A. z siedzibą w W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie:
- uchyliło własną decyzję z [...] kwietnia 2010r. w zakresie w jakim odmówiono S. wszczęcia postępowania nieważnościowego w sprawie zakończonej decyzją Prezydenta W. z [...] czerwca 2005r. i umorzyło w tym zakresie postępowanie pierwszoinstancyjne,
- w pozostałym zakresie, tj. w tym w którym odmówiono J. K., M.B., E. W. i I. W. wszczęcia postępowania nieważnościowego w sprawie zakończonej decyzją Prezydenta W. z [...] czerwca 2005r., utrzymano w mocy decyzję z [...] kwietnia 2010r.
Stan sprawy przedstawia się następująco:
Prezydent W. decyzją z [...] czerwca 2005r. ustalił na wniosek skarżącej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z dwupoziomowym garażem podziemnym, usługami w parterze, niezbędnymi wjazdami i wyjazdami do i z garażu, wejściami do budynku oraz infrastrukturą techniczną i małą architekturą, przewidzianej do realizacji na działce nr ew. [...] położonej przy ul. [...] w W.
Wnioskami z 18 marca 2010r. S. oraz J. K., M. B., E. W. i I. W. wnieśli o stwierdzenie nieważności wyżej opisanej decyzji Prezydenta W. z [...] czerwca 2005r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze – po rozpoznaniu powyższych wniosków – decyzją z [...] kwietnia 2010r. odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji z [...] czerwca 2005r. Uznano, iż ww wnioskodawcy nie mają interesu prawnego dającego im przymiot strony, w konsekwencji i prawo żądania stwierdzenia nieważności opisanej decyzji o warunkach zabudowy.
S. oraz J. K., M.B., E. W. i I. W. wnieśli o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Kolegium z [...] kwietnia 2010r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze – na skutek rozpoznania powyższych wniosków – działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. decyzją z [...] grudnia 2010r. uchyliło decyzję z [...] kwietnia 2010r. w części w jakiej odmówiono S.wszczęcia postępowania nieważnościowego w sprawie zakończonej decyzją Prezydenta W. z [...] czerwca 2005r. i umorzyło w tej części postępowanie pierwszoinstancyjne; w pozostałej zaś części, tj. w tej w której odmówiono J. K., M.B., E. W. i I. W. wszczęcia postępowania nieważnościowego w sprawie zakończonej decyzją Prezydenta W. z [...] czerwca 2005r., utrzymało w mocy decyzję z [...] kwietnia 2010r.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium, przytaczając treść art. 157 § 1 i § 3 i art. 28 K.p.a. oraz kilka orzeczeń sądów administracyjnych, odnośnie S. wskazało, iż w świetle akt sprawy podmiot ten jest użytkownikiem działki nr [...], która graniczy z działką nr [...], objętą kwestionowanymi warunkami zabudowy, z mocy decyzji nr [...] Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...]. W myśli art. 210 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami, do użytkowania ustanowionego w drodze decyzji przed dniem 1 stycznia 1998r. stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące trwałego zarządu. Natomiast w myśl art. 50 ww ustawy do trwałego zarządu w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego o użytkowaniu. Nic – zdaniem Kolegium, opartym na wyroku WSA w Krakowie z 27 maja 2010r. (sygn. akt II SA/Kr 221/10) – nie przemawia za odmiennym traktowaniem użytkownika (w zakresie przyznania mu przymiotu strony w postępowaniu o warunkach zabudowy) niż użytkownika wieczystego. Prawa te, aczkolwiek różne, mają wiele wspólnych cech, co do ich charakteru, przedmiotu, zakresu ochrony i skuteczności. Użytkownikowi nieruchomości będącej w zasięgu oddziaływania zamierzenia inwestycyjnego powinien zatem przysługiwać przymiot strony. Zatem decyzja w zakresie, którym odmówiono S. wszczęcia podstępowania o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] czerwca 2005r. jest wadliwa. W konsekwencji do rozpoznania Kolegium pozostaje wniosek S. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta W. z [...] czerwca 2005r. W tym zakresie sprawa będzie rozpoznawana jednak przez Kolegium pod odrębną sygnaturą, o czym strony będą zawiadomione odrębnym pismem.
Z kolei odnośnie kolejnych wnioskodawców, tj. J. K., M. B., E. W. i I. W. Kolegium podało, iż poza sporem pozostaje fakt, iż ww na dzień wydawania decyzji nie posiadają żadnych praw rzeczowych do terenu przyległego do inwestycji. Osoby te powołują się wyłącznie na roszczenie o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego, opierając się w tym względzie na art. 7 ust. 2 dekretu warszawskiego. Tymczasem samo roszczenie o ustanowienie prawa rzeczowego do nieruchomości nie może stanowić o interesie prawnym danego podmiotu. Zatem brak podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji w zakresie rozstrzygnięcia dotyczącego wymienionych wnioskodawców i decyzję tę należało w tej części utrzymać w mocy.
Skargi na powyższą decyzję Kolegium z [...] grudnia 2010r. wnieśli J. K., M. B., E. W. i I. W. oraz D. S.A.
Pierwsza z wymienionych skarg została prawomocnie odrzucona postanowieniem z 18 kwietnia 2011r. Z kolei w drugiej skardze D. S.A. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części uchylającej decyzję Kolegium z [...] kwietnia 2010r. i umarzającej postępowanie przed organem pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Decyzji tej w zaskarżonej części zarzucono naruszenie:
- art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 1 i § 3 K.p.a. przez brak wszechstronnego rozpatrzenia zgromadzonego materiału dowodowego, a w szczególności dokumentacji dotyczącej prawa użytkowania działki nr [...],
- art. 43 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 210 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 252 i następnych Kodeksu cywilnego dotyczących użytkowania przez brak zastosowania lub błędną interpretację,
- art. 28 w zw. z art. 157 § 2 K.p.a. oraz art. 53 ust. 1, 54 ust. 2 lit. d, art. 64 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przez błędne zastosowanie polegające na przyznaniu S. legitymacji do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z [...] czerwca 2005r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. - w odpowiedzi na skargę - wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) – zwanej dalej: P.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Ponadto, mając na uwadze wniosek zawarty w skardze, Sąd zauważa, iż badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie był związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W konsekwencji uwzględnił skargę, aczkolwiek nie tylko w aspekcie zarzutów skargi, ale i z przyczyny, którą wziął pod uwagę z urzędu. Uznał, iż zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] grudnia 2010r. narusza przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co dało podstawę do wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
Jak wynika z przedstawionego stanu sprawy S. wnioskiem z 18 marca 2010r. wystąpiło o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] czerwca 2005r. o warunkach zabudowy. W wyniku rozpoznania przedmiotowego wniosku Samorządowe Kolegium Odwoławcze najpierw odmówiło wszczęcia postępowania nieważnościowego, uznając iż Stronnictwo nie posiada interesu prawnego dającego podstawę do występowania z takim wnioskiem (decyzja [...] kwietnia 2010r.). Następnie decyzją z [...] grudnia 2010r. uchyliło to rozstrzygnięcie, albowiem uznało, iż Stronnictwo posiada interes prawny, aby żądać stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji z [...] czerwca 2005r. i umorzyło postępowanie przed organem pierwszej instancji. W decyzji tej podało, iż gdyby orzekło co do istoty sprawy musiałoby rozstrzygnąć w oparciu o inny przepis prawa procesowego niż wcześniej, tj. w decyzji z [...] kwietnia 2010r. i decyzja tak wydana naruszałaby zasadę dwuinstancyjności postępowania. Ostatecznie zatem stwierdziło, iż wniosek S. o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] czerwca 2005r. będzie rozpoznany przez Kolegium pod odrębną sygnaturą, o czym strony zostaną zawiadomione. I tak też się stało, albowiem zawiadomieniem z 13 grudnia 2010r. poinformowano strony, iż na wniosek S. z 18 marca 2010r. zostało wszczęte postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] czerwca 2005r. o warunkach zabudowy. Z kolei na mocy postanowienia z [...] lutego 2011r. Kolegium - działając na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. – zawiesiło to postępowanie do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowadministracyjnego, którego przedmiotem jest decyzja Kolegium z [...] grudnia 2010r. (czyli przedmiotowego postępowania prowadzonego pod sygn. akt IV SA/Wa 266/11).
Mając za podstawę przedstawiony stan rzeczy Sąd doszedł do przekonania, iż zaskarżona decyzja Kolegium z [...] grudnia 2010r. i postanowienie z [...] lutego 2011r. zostały wydane z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 2 oraz art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. i naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zdaniem Sądu Kolegium po pierwsze - przedwcześnie przyjęło, iż S. ma interes prawny dający podstawę do zainicjowania postępowania nieważnościowego w sprawie zakończonej decyzją o warunkach zabudowy. Kwestia ta będzie przedmiotem rozważań Sądu dokonanych w dalszej części uzasadnienia; po drugie - przy założeniu prawidłowości toku rozumowania Kolegium - należało uznać, iż doszło do niewłaściwego zastosowania art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. Norma ta m. in. stanowi, iż organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję i umarza postępowanie pierwszej instancji. Z uwagi na niewskazanie w przepisie tym przesłanek, na których organ drugiej instancji powinien oprzeć decyzję "umarzającą postępowanie" w toku procedury odwoławczej, w orzecznictwie dominuje pogląd, iż umorzenie postępowania przez organ odwoławczy na zasadzie powołanego przepisu jest dopuszczalne tylko w związku z art. 105 K.p.a. Tylko bowiem w art. 105 K.p.a. wymienia się przyczyny stanowiące podstawę umorzenia postępowania, natomiast w innych przepisach wskazuje przypadki, w których następuje zakończenie sprawy w danej instancji przez umorzenie postępowania. Należy zatem przyjąć, iż organ odwoławczy umarzając postępowanie organu pierwszej instancji kieruje się przesłankami określonymi w art. 105 § 1 K.p.a., czyli spowodowaną jakimikolwiek przyczynami (podmiotowymi czy przedmiotowymi) – bezprzedmiotowością postępowania. Stosownie bowiem do art. 105 § 1 K.p.a. postępowanie administracyjne podlega umorzeniu, gdy z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Zatem z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Instytucja umorzenia postępowania wiąże się z istnieniem lub powstaniem trwałej i nieusuwalnej przeszkody do prowadzenia merytorycznego postępowania administracyjnego. Kolegium podejmując więc wobec S., po uchyleniu decyzji z [...] kwietnia 2010r., rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania przed organem pierwszej powinno wskazać, dlaczego uznało iż postępowanie stało się bezprzedmiotowe, czyli przyczynę umorzenia postępowania nieważnościowego zainicjowanego wnioskiem S. Wyjaśnienie tej przyczyny było niezbędne, zwłaszcza wobec stwierdzenia Kolegium, iż nie ma przeszkód do prowadzenia postępowania merytorycznego z wniosku S. z 18 marca 2010r. (podmiot ten ma interes prawny) i postępowanie nieważnościowe zainicjowane wnioskiem S. prowadzone będzie pod nową, odrębną sygnaturą. Z przedstawionego bowiem stanu rzeczy wynika, iż Kolegium stworzyło następującą sytuację procesową, mianowicie decyzją z [...] grudnia 2010r. umorzyło postępowanie wszczęte wnioskiem S. z 18 marca 2010r., a następnie zawiadomieniem z 13 grudnia 2010r. poinformowało strony o wszczęciu postępowania nieważnościowego z wniosku S. z 18 marca 2010r. W ocenie Sądu Kolegium nie podzielając stanowiska wyrażonego w decyzji z [...] kwietnia 2010r. co do braku interesu prawnego po stronie S. winno było - na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. - uchylić zaskarżoną decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia. Dzięki takiemu rozstrzygnięciu Kolegium – działając w pierwszej instancji - miałoby podstawę do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości w zakresie obejmującym ocenę, czy decyzja wydana w postępowaniu zwyczajnym z [...] czerwca 2005r. dotknięta jest przesłanką nieważnościową z art. 156 § 1 K.p.a.
Natomiast rozstrzygnięcie utrzymujące w mocy decyzję w części, która dotyczyła odmowy wszczęcia postępowania nieważnościowego z wniosku J.K., M.B., E. W. i I. W. z 18 marca 2010r., choć w swojej treści prawidłowe, nie zostało oparte na właściwej podstawie prawnej, tj. art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a.
Nieprawidłowe zastosowanie przez organ art. 138 K.p.a. doprowadziło do wydania wadliwego rozstrzygnięcia, w tym nieprawidłowego wszczęcia nowego postępowania nieważnościowego z wniosku S., a następnie jego zawieszenia. W tej sytuacji Sąd wyeliminował z obrotu prawnego nie tylko niezgodną z prawem procesowych zaskarżoną decyzję, ale i uchylił postanowienie o zawieszeniu postępowania nieważnościowego, korzystając z uprawnienia jakie daje mu art. 135 P.p.s.a.
Przechodząc natomiast do zapowiedzianych wyżej rozważań na temat interesu prawnego S. uprawniającego ten podmiot do żądania wszczęcia postępowania nieważnościowego zakończonego decyzją z [...] czerwca 2005r. o warunkach zabudowy, należy wskazać za stroną skarżącą, iż uznanie jakoby ww uczestnik postępowania sądowoadministracyjnego legitymował się interesem prawnym dającym mu prawo do wystąpienia z powyższym żądaniem nie zostało poprzedzone wszechstronnym wyjaśnieniem okoliczności sprawy, zatem jest przedwczesne.
Ustalenie stron następuje na podstawie kryteriów określonych w art. 28 k.p.a., a warunkiem uzyskania statusu strony jest posiadanie interesu prawnego lub obowiązku, którego dotyczy postępowanie lub żądanie czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych stroną postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji (por. wyrok NSA z dnia 12 stycznia 1994 r., sygn. akt II SA 2164/92, ONSA 1995/1/32). Istnienie po stronie podmiotu wnioskującego o wszczęcie postępowania nieważnościowego interesu prawnego ocenia się więc według chwili zgłoszenia żądania w tym przedmiocie. Jeżeli idzie o postępowanie dotyczące warunków zabudowy, toczące się na podstawie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, to przyjmuje się - również na gruncie ukształtowanego już orzecznictwa sądów administracyjnych – iż stronami takiego postępowania są wnioskodawca (inwestor), właściciele czy użytkownicy wieczyści terenu objętego wnioskiem o warunki zabudowy (art. 63 ust. 1 u.p.z.p.). Dalej należy wskazać na art. 6 ust. 2 pkt 2 u.p.z.p., z którego wynika, że każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych. Zaś art. 54 pkt 2 lit. d w zw. z art. 64 ust. 1 u. p.z.p. stanowi, że decyzja o warunkach zabudowy określa wymagania dotyczące ochrony interesów osób trzecich. Z powołanych przepisów wynika, że osoba trzecia ma prawo domagać się od organu administracji publicznej ochrony swego interesu prawnego przy wydaniu decyzji o warunkach zabudowy terenu należącego do innych osób. Zatem na pewno przymiot strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy przysługuje inwestorowi, właścicielowi oraz użytkownikowi wieczystemu terenu, na którym planowana jest inwestycja, a także właścicielom i użytkownikom wieczystym nieruchomości sąsiadujących z tymże terenem. Jednakże orzecznictwo dopuszcza wyjątki od takiego ograniczenia kręgu stron i przyjmuje również, że za stronę, ze względu na konkretne okoliczności sprawy, może zostać uznana także osoba legitymująca się innym prawem do nieruchomości, jeśli czyjeś zamierzenia inwestycyjne mogą wpływać na sferę jej uprawnień związanych z korzystaniem z nieruchomości. Zatem w każdej sprawie o ustalenie warunków zabudowy o interesie prawnym, a co za tym idzie - przymiocie strony, innych poza inwestorem, osób decydują okoliczności konkretnej sprawy. Interes prawny takiego podmiotu musi jednak wynikać z konkretnego przepisu prawa materialnego, być uszczegółowiony wyraźnymi postanowieniami umowy czy decyzji o ustanowieniu takiego prawa, mieć ścisły związek z konkretnym stosunkiem prawno-administracyjnym występującym w danej sprawie i nie kolidować z prawem właściciela (użytkownika wieczystego) nieruchomości. Konsekwencją takiego stanowiska jest konieczność stwierdzenia, że uznanie przymiotu strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy innych podmiotów niż tylko właściciele lub użytkownicy wieczyści nieruchomości sąsiednich winno następować ad casum w szczególnych okolicznościach sprawy (pod. wyrok NSA z 5.06.2007r., II OSK 879/2006, lex 344937; wyrok NSA z 8.03.2005r., OSK 694/04, lex 175376; wyrok NSA z 28.03.2005r., OSK 682/04).
Z materiału sprawy wynika, iż działka nr [...] (granicząca z działką nr [...] objętą warunkami zabudowy) obecnie jest własnością Gminy [...] w W. Natomiast na rzecz S. na podstawie decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...] z [...] maja 1990r. zostało ustanowione na czas nieoznaczony prawo użytkowania związane z decyzją nr [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji – siedziby [...] S. S., pomimo iż legitymowało się tym samym prawem użytkowania, nie było stroną postępowania, w którym wydano w 2005r. decyzję o warunki zabudowy. Decyzję tę otrzymało wówczas jedynie do wiadomości.
W świetle powyższego nie można było przyjąć, iż użytkownik nieruchomości ma co do zasady interes prawny, dający mu prawo uczestniczenia w postępowaniu o warunkach zabudowy, a idąc dalej, dający mu prawo skutecznego wystąpienia z żądaniem wszczęcia postępowania nieważnościowego, którego przedmiotem byłaby ta decyzja. Niewątpliwie prawo użytkowania wieczystego, tak jak i prawo użytkowania są prawami na rzeczy cudzej. Niemniej na pewno nie można stawiać znaku równości pomiędzy wymienionymi prawami rzeczowymi, tak jak to czyni organ. Prawo użytkowania wieczystego w hierarchii praw rzeczowych lokuje się powyżej ograniczonych praw rzeczowych, do których zalicza się użytkowanie. Treść bowiem prawa użytkowania wieczystego jest bliższa treści prawa własności
Stanowisko Kolegium byłoby więc tylko wtedy uzasadnione, gdyby organ wykazał, iż z użytkowania jakie posiada S. wypływają jakiekolwiek uprawnienia, które przemawiałyby za jego własnym interesem prawny, dającym podstawę do podważenia ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy. Żeby móc jednak zając takie stanowisko organ winien najpierw przeanalizować treść decyzji z [...] maja 1990r. w świetle przepisów, które w chwili obecnej stosuje się do prawa użytkowania ustanowionego w drodze decyzji przed dniem 1 stycznia 1998r., czyli dniem wejścia w życie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami, a nadto wszelkie okoliczności związane z wykonywaniem tego prawa, które w toku postępowania administracyjnego podnosiła skarżąca (pismo z 17.09.2010r., pismo z 10.11.2010r.).
Mając na uwadze powyższe okoliczności orzekający w niniejszej sprawie skład Sądu stwierdził, że uznanie iż S. ma w sprawie własny (niezależny od właściciela) interes prawny, nie zostało poprzedzone szczegółową analizą stanu faktycznego i prawnego istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy.
Wszystko to dowodzi, iż zaskarżona decyzja w zakresie odnoszącym się do uczestnika postępowania – S.- została podjęta bez wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, zarówno pod względem przesłanek dających podstawę do uchylenia decyzji Kolegium z [...] kwietnia 2010r., jak i przesłanek, które legły u podstaw umorzenia postępowania przed organem pierwszej instancji. Należy zatem zgodzić się ze skarżącą, iż podjęte rozstrzygnięcie zostało wydane z naruszeniem powołanych w skardze przepisów prawa procesowego i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze – przy ponownym rozpoznawaniu sprawy – mając na względzie powyższe rozważania, wyda decyzję zgodną z prawem.
W tym stanie rzeczy Sąd – na mocy art. 145 § 1 pkt 1 c w zw. z art. 135 oraz art. 205 § 2 P.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło