IV SA/Wa 267/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Golat po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku K. A. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi K. A. na decyzję Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia od zakazów obowiązujących na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata K. A. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w niniejszej sprawie. W powyższym wniosku oświadczył, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z matką – J. A. i małoletnim bratem. Źródłem ich utrzymania jest wynagrodzenie matki skarżącego z tytułu umowy o pracę w wysokości 1.700 zł netto miesięcznie, wynagrodzenie skarżącego z tytułu umów zlecenia w wysokości 1300 zł netto miesięcznie oraz dochód uzyskiwany z wynajmu mieszkania w wysokości 1000 zł netto miesięcznie. Wnioskodawca jest właścicielem nieruchomości rolnej o pow. 1,6 ha, natomiast matka skarżącego posiada mieszkanie w O., o pow. 49 m². Mieszkanie to obciążone jest hipoteką. Z urzędu wiadomym także jest, że skarżący z nieruchomości rolnej, której jest właścicielem w 2013 r. otrzymał płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w wysokości 1207,90 zł. Rodzina skarżącego ponosi stałe wydatki związane ze spłatą kredytu hipotecznego – 1769,58 zł oraz wynajmem mieszkania w W. - 2000 zł (w tym rachunki za czynsz i media). Według oświadczenia zawartego w formularzu matce skarżącego w spłacie kredytu hipotecznego pomaga inna osoba. Wydatki rodziny według oświadczenia J. A. w całości bilansują uzyskiwane dochody. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 3 kwietnia 2014 r. przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, natomiast odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie kosztów sądowych. W sprzeciwie od powyższego postanowienia skarżący podniósł, ze każdy dodatkowy grosz tj. kwota wsparcia z WRiMR przeznaczana jest na ubrania, książki oraz leki. Podkreślił, że wraz z bratem choruje na astmę, natomiast matka skarżącego leczy się na nadciśnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej "P.p.s.a.") w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 P.p.s.a. Zgodnie z § 1 pkt 1 tego artykułu osoba fizyczna może domagać się przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast stosownie do § 1 pkt 2 powyższego artykułu przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przyjętą regułą jest, iż obowiązek stron stanowi ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Przyznanie wnioskodawcy prawa pomocy należy traktować, jako odstępstwo od powołanej zasady, powodujące uszczuplenie dochodów państwa. Przysługujące Sądowi prawo do zwalniania od kosztów sądowych nie ma charakteru pełnego, swobodnego uznania, lecz podlega określonym regułom, których należy bezwzględnie przestrzegać przy każdorazowym rozpatrywaniu takiego wniosku. W szczególności, do obowiązków Sądu należy ocena złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia i ewentualna jego weryfikacja, w celu wyważenia interesu ogółu (Skarbu Państwa) i słusznego interesu jednostki (obywatela). Rozpoznając wniosek należy uwzględnić sytuację majątkową skarżącego oraz jego zdolności płatnicze na tle wysokości wymagalnych kosztów sądowych. Natomiast, jak podkreśla się w orzecznictwie ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 maja 2010 r., sygn. akt II FZ 185/10 i z 27 maja 2010 r., sygn. akt II FZ 255/10). Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że przedmiotowy wniosek zasługuje na uwzględnienie w całości. Biorąc bowiem pod uwagę wysokość kosztów sądowych związanych z wniesieniem skargi z wysokością środków finansowych, którymi skarżący dysponuje na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, przy uwzględnieniu wysokości stałych wydatków ponoszonych przez jego rodzinę, należy uznać, że spełnia on przesłankę z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Okolicznością mającą wpływ na ocenę zasadności niniejszego wniosku o przyznanie prawa pomocy jest również fakt, iż skarżący nie otrzymuje stałych dochodów, obecnie wykonuje bowiem pracę na umowę zlecenie otrzymując wynagrodzenie w wysokości 1300 zł netto. Natomiast dochód jego matki – J. A. w przeliczeniu na członka rodziny jest niewielki i ledwo wystarcza na pokrycie niezbędnych kosztów utrzymania koniecznego. Powyższe okoliczności potwierdzają, że wnioskodawca nie posiada dostępnych środków pieniężnych pozwalających na pokrycie jakichkolwiek kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Z tych względów, na podstawie art. 245 § 2 i 246 § 1 pkt 1, w związku z art. P.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.