IV SA/Wa 2676/17
PostanowienieWSA w Warszawie2017-12-20
Skład orzekający: Michał Majcher
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, utrzymujący się z pensji 3100 zł netto miesięcznie i ponoszący wydatki 3000 zł miesięcznie, przy jednoczesnym koszcie postępowania wynoszącym 100 zł, znajduje się w wyjątkowo ciężkiej sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym?Ratio decidendi
Wnioskodawca nie wykazał, że znajduje się w wyjątkowo ciężkiej sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Pensja w kwocie 3100 zł netto miesięcznie, przy wydatkach 3000 zł i koszcie postępowania wynoszącym 100 zł, nie pozwala na uznanie, że poniesienie tego kosztu naruszy jego budżet w stopniu powodującym uszczerbek koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny. Prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, służącą osobom w szczególnie trudnej sytuacji materialnej.Stan faktyczny
J. Z. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych lub częściowego zwolnienia w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie umorzenia postępowania. Wnioskodawca podał, że jest jedynym żywicielem rodziny (syna-studenta i żony z orzeczeniem o niepełnosprawności), utrzymuje się z pensji 3100 zł netto miesięcznie, a jego miesięczne wydatki wynoszą 3000 zł. Koszt postępowania ustalono na 100 zł.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Michał Majcher po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych lub częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. Z. i J. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy
W dniu 13 grudnia 2017 r. J. Z. złożył, na urzędowym formularzu, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych bądź częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. Z. i J. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej.
We wniosku podał, że jest jedynym żywicielem rodziny, we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z synem, który jest bezrobotnym studentem studiów niestacjonarnych, w dodatku leczącym się na choroby kręgosłupa i oczu oraz z żoną, która posiada orzeczenie o niepełnosprawności. Podał, że żona ze względu na swoją chorobę pozostaje pod opieką okulistyczną, leczy się kardiologicznie, ma problemy z narządami ruchu, musi przyjmować na stałe leki.
Wnioskodawca podał, że rodzina utrzymuje się z jego pensji w kwocie 3100 zł. Comiesięczne stałe wydatki określił na kwotę 3000 zł. Ponadto podał, że nie posiada oszczędności, rzeczy wartościowych, zamieszkuje w mieszkaniu o pow. ok. 60 m2.
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 – dalej zwanej Ppsa) przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym może nastąpić w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Oceniając tę przesłankę ustawową należy również mieć na uwadze, że prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Służy realizacji zasady dostępu do sądu osób, które ze względu na wyjątkowo ciężką sytuację materialną i rodzinną nie są w stanie ponieść kosztów tego postępowania, a często nie mają zaspokojonych nawet podstawowych potrzeb życiowych. W konsekwencji, dopiero gdy posiadane przez nich środki okażą się niewystarczające do obrony swoich praw przed sądem, może być im przyznane prawo pomocy. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i winno sprowadzać się jedynie do przypadków, w których strona rzeczywiście nie ma środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym i wykaże to w sposób przekonywujący (por. postanowienia NSA z 4 kwietnia 2011 r., II FZ 103/11; 25 lutego 2011 r., I FZ 26/11).
Z podanych w formularzu informacji wynika, że trzyosobowa rodzina Wnioskodawcy utrzymuje się z otrzymywanego przez niego wynagrodzenia za pracę w kwocie 3100 zł netto (według oświadczenia). Jako sumę koniecznych comiesięcznych wydatków Wnioskodawca podał kwotę 3000 zł. Koszty postępowania w niniejszej sprawie zostały ustalone dotychczas w niniejszej sprawie na kwotę 100 zł (zarządzenie Przewodniczącej Wydziału IV z dnia 20 listopada 2017 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego).
Nie można uznać, że Skarżący znajduje się w wyjątkowo ciężkiej sytuacji materialnej, która na tym etapie postępowania nie pozwala na wygospodarowanie kwoty 100 zł na uiszczenie wpisu sądowego. Wnioskodawca utrzymuje stałą comiesięczną pensję, w wysokości dość znacząca przekraczającej minimalne wynagrodzenie, ponadto koszty postępowania sądowego w niniejszej sprawie zostały ustalone na najniższym poziomie. Brak jest zatem podstaw do przyjęcia, że poniesienie kosztów postępowania w niniejszej sprawie w taki sposób naruszy jego budżet, że spowoduje to uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Dlatego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 Ppsa orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło