IV SA/Wa 2697/13

PostanowienieWSA w Warszawie2016-09-14

Skład orzekający: Małgorzata Małaszewska - Litwiniec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu może zostać uwzględniony, jeśli pełnomocnik nie złożył oświadczenia o nieuiszczeniu opłat w całości lub części?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu podlega oddaleniu, jeśli pełnomocnik nie złożył wymaganego przez przepisy rozporządzenia oświadczenia, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Złożenie takiego oświadczenia jest konieczną przesłanką warunkującą przyznanie wynagrodzenia przez Skarb Państwa.
Stan faktyczny
Pełnomocnik skarżącego z urzędu złożył wniosek o przyznanie wynagrodzenia za udzieloną pomoc prawną. Referendarz sądowy odmówił przyznania wynagrodzenia z powodu braku złożenia przez pełnomocnika oświadczenia, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Pełnomocnik wniósł sprzeciw, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i merytorycznych. Sąd rozpoznał sprawę po zmianach wprowadzonych nowelizacją PPSA, stosując przepisy w brzmieniu dotychczasowym do postępowań wszczętych przed wejściem w życie nowelizacji.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił wniosek o przyznanie wynagrodzenia z tytułu udzielonej z urzędu pomocy prawnej.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska - Litwiniec po rozpoznaniu w dniu 14 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku pełnomocnika skarżącego adw. A.Z. o przyznania wynagrodzenia z tytułu udzielonej z urzędu pomocy prawnej w sprawie ze skargi K. G. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji odmówić przyznania wynagrodzenia z tytułu udzielonej z urzędu pomocy prawnej Referendarz sądowy postanowieniem z 10 sierpnia 2016 r., po rozpoznaniu wniosku adwokat A. Z. o przyznanie wynagrodzenia za udzielenie pomocy prawnej z urzędu – w postępowaniu kasacyjnym - w sprawie ze skargi K.G. na decyzję Szefa Rady do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji, odmówił przyznania wyznaczonemu pełnomocnikowi wynagrodzenia. W uzasadnieniu postanowienia podniesiono, że pełnomocnik skarżącego nie złożył oświadczenia, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Na to postanowienie w ustawowym terminie sprzeciw wniosła adw. A. Z. – pełnomocnik skarżącego z urzędu. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461), poprzez odmowę przyznania pełnomocnikowi wynagrodzenia mimo, że podjął szereg czynności procesowych w interesie skarżącego, a wynagrodzenia należne pełnomocnikowi z urzędu jest zależne od staranności w faktycznym udzieleniu stronie pomocy prawnej. Ponadto zarzuciła art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 174 pkt 2 Ppsa w zw. z art. 7, 77, 107 § 3 K.p.a. poprzez zaniechanie obowiązkowi rozpatrzenia całego materiału w sprawie. W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik podniosła, że na rozprawie przed NSA stawił się pełnomocnik substytucyjny i złożył oświadczenie stosownej treści. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że w dniu 15 sierpnia 2015 r. weszła w życie nowelizacja ustawy procesowej, wprowadzona ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658) mocą której został zmieniony m.in. art. 260, mający w niniejszej sprawie zastosowanie. W art. 2 ustawy nowelizującej przyjęto regułę, zgodnie z którą przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 2-8, pkt 10-14, pkt 19-32, pkt 34-39, pkt 41-47, pkt 51, pkt 52, pkt 55, pkt 57, pkt 58, pkt 60-69, pkt 71, pkt 72 i pkt 74-81 ustawy nowelizującej należało stosować również do postępowań wszczętych przed dniem jej wejścia w życie. W zdaniu drugim postanowiono, że "W pozostałym zakresie do tych postępowań stosuje się przepisy ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym". Stosownie zaś do art. 3 ustawy nowelizującej, zmiany weszły w życie z dniem 15 sierpnia 2015 r. Ponieważ art. 1 pkt 73 ustawy nowelizującej nadający nowe brzmienie art. 260 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie został wymieniony w zdaniu pierwszym art. 2 ustawy nowelizującej, zgodnie z przyjętą w zdaniu drugim zasadą działania dawnego prawa, do postępowań wszczętych przed dniem jej wejścia w życie należało stosować przepis art. 260 ustawy "w brzmieniu dotychczasowym", tj. obowiązującym przed 15 sierpnia 2015 r. Zgodnie z tym przepisem w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Postępowanie wywołane skargą K. G. zostało wszczęte 17 października 2013 r. – zatem jeszcze przed nowelizacją ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W niniejszej sprawie zastosowanie miało rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461). Wprawdzie z dniem 1 stycznia 2016 r. rozporządzenie to przestało obowiązywać, jednak zgodnie z § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. W myśl § 20 powołanego rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. W orzecznictwie podkreśla się, że z treści powyższego przepisu wynika, iż aby Skarb Państwa mógł wypłacić wynagrodzenie wyznaczonemu z urzędu pełnomocnikowi konieczne jest złożenie oświadczenia o wskazanej treści, gdyż pozwala to w istocie określić zakres, w jakim wynagrodzenie musi zostać pokryte przez Skarb Państwa. Innymi słowy złożenie wskazanego oświadczenia, stanowi konieczną przesłankę warunkującą przyznanie pełnomocnikowi wyznaczonemu z urzędu stosownego wynagrodzenia (postanowienie NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GZ 273/09, z dnia 13 listopada 2014 sygn. akt I OZ 1001/14 ). Wbrew twierdzeniu pełnomocnika skarżącego, ze znajdującego się w aktach niniejszej sprawy protokołu rozprawy z dnia 23 marca 2016 r., sygn. II OSK 1815/14, nie wynika, by stosowne oświadczenie w przedmiocie kosztów sądowych zostało złożone. Wniesienie sprzeciwu powoduje, że Sąd ponownie i od początku ocenia przesłanki przyznania wynagrodzenia. Nie ocenia zaś samej prawidłowości rozstrzygnięcia wydanego przez referendarza, które w wyniku wniesienia sprzeciwu utraciło swój byt. Mimo utraty bytu zaskarżonego postanowienia Sąd uznał za stosowane odniesienie się do zarzutów podniesionych w sprzeciwie. Podniesione zarzuty są całkowicie chybione – zwłaszcza dotyczące naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ani art. 174 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i przepisów art. 7, 77, 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Referendarz sądowy nie mógł naruszyć powyższych przepisów, ani przepisów K.p.a. ponieważ nie mogły mieć zastosowania w sprawie o przyznanie wynagrodzenia. Reasumując stwierdzić należy, że brak złożenia przez profesjonalnego pełnomocnika oświadczenia, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części nie pozwala na przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne W niniejszej sprawie wniosek adw. A. Z. zawarty w skardze kasacyjnej nie zawiera oświadczenia, o którym mowa w § 20 ww. rozporządzenia. Również obecny na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym substytut pełnomocnika skarżącej nie złożył przedmiotowego oświadczenia. W związku z powyższym przedmiotowy wniosek podlega oddaleniu jako nieuzasadniony, i tak też orzekł Sąd w oparciu o art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło