IV SA/Wa 2735/15
WyrokWSA w Warszawie2015-12-04
Skład orzekający: Teresa Zyglewska, Paweł Groński, Wanda Zielińska - Baran
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Starosta, działając jako reprezentant Skarbu Państwa (statio fisci), ma legitymację do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej zmian w ewidencji gruntów i budynków, gdy prowadzenie tej ewidencji zostało powierzone burmistrzowi na mocy porozumienia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Starosta, reprezentując Skarb Państwa jako statio fisci, posiada interes prawny do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej zmian w ewidencji gruntów i budynków, nawet jeśli prowadzenie tej ewidencji zostało powierzone innemu organowi na mocy porozumienia. Skarb Państwa, jako właściciel nieruchomości, ma prawo bronić swoich interesów, a Starosta, zgodnie z ustawą o gospodarce nieruchomościami, jest organem właściwym do gospodarowania zasobem nieruchomości Skarbu Państwa. Niedopuszczenie Starosty do wniesienia odwołania pozbawiłoby Skarb Państwa możliwości obrony swoich praw.Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego stwierdził niedopuszczalność odwołania wniesionego przez Starostę od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy dotyczącej zmian w ewidencji gruntów i budynków. Starosta wniósł skargę do WSA, zarzucając organowi naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędne uznanie, że odwołanie wniósł Starosta, a nie Skarb Państwa reprezentowany przez Starostę, oraz niezastosowanie przepisów dotyczących prowadzenia ewidencji gruntów i gospodarowania nieruchomościami Skarbu Państwa.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego oraz zasądził od organu na rzecz Skarbu Państwa – Starosty kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Teresa Zyglewska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Paweł Groński Sędzia WSA Wanda Zielińska - Baran po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 4 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi Skarbu Państwa – Starosty [...] na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz Skarbu Państwa – Starosty [...] kwotę 100 zł (słownie: stu złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dni [...] czerwca 2015 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego stwierdził niedopuszczalność odwołania wniesionego przez Starostę [...] od decyzji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. wydanej przez Burmistrza Miasta i Gminy [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do działek ewidencyjnych nr [...] z obrębu [...] i nr [...] z obrębu [...] m. [...].
W uzasadnieniu organ wywodził, że decyzją z [...] kwietnia 2015 r. Burmistrz Miasta [...] orzekł o wprowadzeniu w ewidencji gruntów i budynków zmian podmiotowych w odniesieniu do działek ewidencyjnych nr [...] z obrębu [...] i nr [...] z obrębu [...] m. [...].
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł Skarb państwa reprezentowany przez Starostę [...].
Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
Zaskarżona decyzja wydana została przez Burmistrza Miasta i Gminy [...] na podstawie porozumienia zawartego w 1990 r. z organem właściwym w sprawach ewidencji gruntów i budynków w przedmiocie powierzenia burmistrzowi prowadzenia zadań z tego zakresu. Organ, który prowadzi ewidencję gruntów i budynków z mocy ustawy, nie ma statusu uczestnika na prawach strony z tego zakresu. Organ ten nie ma zatem legitymacji procesowej strony w tym postępowaniu i nie jest podmiotem uprawnionym do wnoszenia odwołania od wydanej decyzji, co pociąga za sobą niedopuszczalność odwołania.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższe postanowienie w imieniu Skarbu Państwa wniósł Starosta [...] zarzucając mu:
- naruszenie przepisów prawa materialnego, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, to jest stwierdzenie braku legitymacji Skarbu Państwa reprezentowanego przez Starostę [...], pomimo, że Starosta [...] reprezentujący Skarb Państwa posiadał interes prawny do wniesienia środka odwoławczego, organ błędnie uznał, że odwołanie wniósł Starosta [...], a nie jak to miało miejsce w rzeczywistości Skarb Państwa reprezentowany przez Starostę [...].,
- naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 7, 11, 28 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez ich zastosowanie w sposób nieprawidłowy w postępowaniu prowadzonym przez organ I instancji, nieprawidłowe zgromadzenie i przeprowadzenie dowodów na okoliczność wykazania władztwa nad przedstawioną nieruchomością, natomiast organ II instancji rozpatrzył złożone przez Skarb Państwa reprezentowanego przez Starostę [...] odwołanie interpretując, że złożone ono zostało przez Starostę [...],
- niezastosowanie art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, które stanowi, że ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie,
- niezastosowanie art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, który stanowi, że zasobem nieruchomości Skarbu Państwa gospodarują z zastrzeżeniem art. 43 ust. 2 i 4, art. 57 ust. 1, art. 58 – 60 oraz art. 60a starostowie, wykonujący zadania z zakresu administracji rządowe.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
W uzasadnieniu wywiedziono, że odwołanie zostało wniesione przez Skarb Państwa, a nie Starostę [...].
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Kierując się powyższymi kryteriami Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu jest postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego stwierdzające niedopuszczalność odwołania wniesionego przez Starostę [...] od decyzji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. wydanej przez Burmistrza Miasta i Gminy [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do działek ewidencyjnych nr [...] z obrębu [...] i nr [...] z obrębu [...] m. [...].
Problem w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny, czy podmiot wnoszący odwołanie legitymuje się interesem prawny, a więc czy przysługuje mu status strony.
Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na sów interes prany lub obowiązek. Powyższa okoliczność nie została zbadana przez organ odwoławczy.
W myśl art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2015 r., poz. 520 ze zm.) ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikacje gruntów prowadza starostowie.
W oparciu o porozumienie zawarte w dniu [...] sierpnia 1990 r. pomiędzy Kierownikiem Urzędu Rejonowego w [...], a Zarządem Miasta i Gminy reprezentowanym przez Burmistrza Gminy [...] zostało powierzone organowi miasta i gminy miedzy innymi prowadzenie ewidencji gruntów i budynków oraz gleboznawczej klasyfikacji gruntów.
Zgodnie zaś z art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r., poz. 782 ze zm.) zasobem nieruchomości Skarbu Państwa gospodarują starostowie wykonujący zadnia z zakresu administracji rządowej. Starosta ma więc kompetencję generalną do gospodarowania nieruchomościami Skarbu Państwa. Starosta reprezentujący Skarb Państwa w sprawach gospodarowania nieruchomościami powinien być traktowany zatem jako statio fisci Skarbu Państwa i dlatego ma on interes prawny w sprawach dotyczących nieruchomości Skarbu Państwa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 maja 2006 r., I OSK888/05).
Nieruchomość w odniesieniu do której wprowadzono zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków wchodzi w skład zasobu nieruchomości Skarbu Państwa.
Odwołanie zostało zaś wniesione przez Skarb Państwa reprezentowany przez Starostę [...]. Wynika to wprost z treści odwołania, a okoliczność ta nie została uwzględniona przez organ odwoławczy. W rozpoznawanej sprawie bowiem Starosta [...] mógł działać w podwójnej roli, jako organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego oraz jako statio fisci Skarbu Państwa okoliczność ta nie pozostaje bez wpływu na ocenę interesu prawnego w rozpoznawanej sprawie (por. postanowienie NSA z 6 listopada 2008 r., II OSK 1610/08).
Skoro odwołanie wniesione zostało przez Skarb Państwa reprezentowanego przez Starostę [...] działającego jako statio fisci Skarbu Państwa, którego obowiązkiem zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy o gospodarce gruntami jest gospodarowanie zasobem nieruchomości Skarbu Państwa, to nie można przyjąć jak uczynił to organ, że odwołanie jest niedopuszczalne. Podmiotem wnoszącym odwołanie nie był w sprawie Starosta [...], jako organ reprezentujący starostwo powiatowe, ale działając w imieniu Skarbu Państwa. Stroną więc w sprawie był Skarb Państwa, a nie Starosta [...]. Przyjęcie takiej koncepcji, iż skoro prowadzenie ewidencji gruntów i budynków należy do właściwości starosty, to w żadnym przypadku, nawet wtedy gdy wstępuje on jako staci fisci Skarbu Państwa, nie może on reprezentować i bronić interesów tego podmiotu zgodnie z ustawowo powierzonymi mu zadaniami doprowadziłoby do sytuacji niemożności gospodarowania zasobami nieruchomości Skarbu Państwa w tym zakresie. Skarb Państwa faktycznie więc zostałby pozbawiony możności obrony swych praw wobec nieruchomości wchodzących w skład jego zasobów.
Mając na względzie powyższe w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. O kosztach rozstrzygnięto w oparciu o art. 200 powołanej wyżej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło