IV SA/Wa 276/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Miron, Sędziowie asesor WSA Jarosław Trelka (spr.),, asesor WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant Łukasz Pilip, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi I. W. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia (...) stycznia 2007 r. nr (...) w przedmiocie odmowy przyznania odszkodowania oddala skargę IV SAM/a 276/07 UZASADNIENIE Pismem z dnia (...) października 2006 r. I. W. zwróciła się do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o zapłatę na jej rzecz kwoty 120 000 zł. odszkodowania tytułem "utraconego spadku" po jej matce, M. C. W piśmie tym wskazała, że kierownik Urzędu Stanu Cywilnego we W. w dniu (...) lipca 1997 r. wpisał obce nazwisko jej matki do aktu urodzenia D. K. Skarżąca oceniła to jako rażąco bezprawne przekroczenie uprawnień przez urzędnika państwowego. W piśmie tym zobowiązała też organ nadzoru, który uchylił własną decyzję w trybie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, do pokrycia rzeczywistej szkody w rozumieniu art. 161 Kpa przez wydanie koniecznej decyzji odszkodowawczej. Do pisma dołączyła kopię postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 października 2006 r. sygn. IV SA/Wa 1402/06 umarzającego postępowanie sądowe w sprawie ze skargi I. W. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA) w przedmiocie nieważności aktu urodzenia. Decyzją z dnia (...) listopada 2006 r. MSWiA, na podstawie art. 161 Kpa, odmówił przyznania skarżącej żądanego odszkodowania. Organ podkreślił, że przesłanką wydania decyzji o odszkodowaniu na podstawie art. 161 Kpa jest uprzednie wydanie przez ministra decyzji uchylającej lub zmieniającej decyzję ostateczną w nagłej konieczności. W niniejszej sprawie taka decyzja nie była wydana. Organ wskazał też, że w dniu (...) maja 2006 r. wydał decyzję umarzającą postępowanie w sprawie unieważnienia aktu urodzenia D. K. Następnie organ wydał decyzję stwierdzającą nieważność tej decyzji umarzającej. Organ wskazał, że strona może żądać odszkodowania po stwierdzeniu nieważności decyzji, w trybie art. 417 § 1 i 4171 § 2 Kodeksu cywilnego, o ile poniosła szkodę. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżąca oceniła decyzję z dnia (...) listopada 2005 r. jako niesprawiedliwą i krzywdzącą, wskazała, że art. 421 Kodeksu cywilnego wyłącza w jej sprawie stosowanie art. 417, 4171 i 4172 Kc. Wskazała, że w postępowaniu o sygn. IV SA/Wa 1402/06 Sąd nie oceniał merytorycznie decyzji umarzającej postępowanie w przedmiocie unieważnienia aktu stanu cywilnego, lecz umorzył postępowanie sądowe, gdyż Minister stwierdził sam nieważność tej decyzji przed rozpoznaniem sprawy przez Sąd. Ponownie podkreśliła, że bezprawne wpisanie obcego nazwiska jej matki do aktu urodzenia D. K. spowodowało jej wymierną szkodę w kwocie 120 tysięcy złotych, gdyż tyle wynosiła wartość spadku po jej matce, którego ostatecznie nie odziedziczyła. Decyzją z dnia (...) stycznia 2007 r. MSWiA utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję oraz powtórzył argumentację w niej zawartą. Organ powtórzył też, że skarżąca może ewentualnie dochodzić swoich roszczeń na drodze postępowania cywilnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję z dnia (...) stycznia 2007 r. skarżąca wniosła o stwierdzenie bezprawności działania urzędnika urzędu stanu cywilnego, wskazała na "pogardę urzędników III RP do prawdy i oczywistych faktów". Do skargi dołączyła też kopię powyższego aktu urodzenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i powtórzył swoje stanowisko w sprawie. Podkreślił, że przedmiotem postępowania nie jest stwierdzenie bezprawności działania urzędnika, lecz odmowa przyznania skarżącej odszkodowania w trybie art. 161 Kpa. Wskazał, że nie zwrócił podania stronie na podstawie art. 66 § 3 Kpa, gdyż skarżąca wyraźnie określiła to żądanie i oparła je na treści art. 161 Kpa. Postępowanie w przedmiocie unieważnienia aktu stanu cywilnego z 5 stycznia 1961 r. w zakresie wzmianki dodatkowej o zmianie nazwiska M. T. na C. jest nadal w toku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Stosownie natomiast do art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na decyzje administracyjne. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem materialnym i formalnym obowiązującym w dacie wydania takiej decyzji. Skarga analizowana według powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżąca konsekwentnie i wyraźnie żądała wydania decyzji przyznającej jej odszkodowania w trybie art. 161 § 3 Kpa. Takie żądanie sformułowała w piśmie z dnia (...) października 2006 r. inicjującym postępowanie administracyjne, powtórzyła je następnie we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz w piśmie do Sądu z dnia (...) marca 2007 r. Stale wskazywała na art. 161 § 3 jako na podstawę jej roszczenia o odszkodowanie. Z tego względu Sąd podzielił ocenę organu, że wobec podtrzymywania żądania wypłaty na tej podstawie odszkodowania, żądanie to należało rozpoznać, a nie zwracać skarżącej z pouczeniem, iż w sprawie właściwy jest sąd powszechny (art. 66 § 3 Kpa). Zasadniczym warunkiem wydania decyzji w trybie art. 161 § 3 Kpa jest wcześniejsze wydanie innej decyzji uchylającej lub zmieniającej określone rozstrzygnięcie ze względu na ważny interes państwa lub inne wartości wskazane w art. 161 § 1. W niniejszej sprawie taka decyzja nie była nigdy wydana. Skarżąca niezasadnie upatruje podstawy dla swojego roszczenia w fakcie stwierdzenia przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nieważności decyzji umarzającej postępowanie w przedmiocie unieważnienia aktu urodzenia D. K. Podstawą stwierdzenia nieważności tej decyzji umarzającej był bowiem art. 156 § 1 Kpa, a nie art. 161 tego Kodeksu. Skoro zatem w sprawie nie wydano decyzji w trybie art. 161 Kpa, to żądanie wydania decyzji odszkodowawczej na podstawie art. 161 § 3 musi być ocenione za nieuprawnione. Organ zasadnie więc odmówił temu żądaniu. Podnoszone w sprawie kwestie dotyczące ewentualnego uprawnienia skarżącej do odszkodowania na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego oraz wpływu postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 października 2006 r. na niniejsze postępowanie nie mają w sprawie znaczenia. Bezsporne jest bowiem, że dotychczas nie wydano decyzji na podstawie art. 161 § 1 Kpa, a więc jakiekolwiek żądanie odszkodowania w trybie art. 161 § 3 musi być ocenione jako bezpodstawne. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 przywołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd skargę oddalił uznając, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem.