IV SA/Wa 2774/13

WyrokWSA w Warszawie2014-03-18

Skład orzekający: Anna Falkiewicz-Kluj, Marta Laskowska-Pietrzak, Krystyna Napiórkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja ustalająca opłatę za trwałe wyłączenie gruntów leśnych z produkcji, wydana bez zgody na wyłączenie z produkcji gruntów leśnych, jest zgodna z prawem?
Ratio decidendi
Decyzja ustalająca opłatę za trwałe wyłączenie gruntów leśnych z produkcji jest zgodna z prawem, jeśli faktycznie doszło do wyłączenia, niezależnie od tego, czy inwestor uzyskał decyzję zezwalającą na wyłączenie. Odpowiedzialność za wyłączenie ponosi sprawca tego wyłączenia, a organ nie może odstąpić od wymierzenia opłaty, gdy stwierdzi wyłączenie niezgodne z przepisami ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych.
Stan faktyczny
Województwo reprezentowane przez Zarząd Dróg Wojewódzkich w Z. zaskarżyło decyzję Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych ustalającą opłatę za trwałe wyłączenie z produkcji gruntów leśnych o powierzchni 0,0090 ha, na której posadowiono studnie chłonne w ramach modernizacji drogi. Skarżący twierdził, że inwestycja została przeprowadzona na podstawie pozwolenia na budowę i uzyskano pozwolenie na użytkowanie, a także że płacił czynsz dzierżawny oraz odszkodowanie za bezumowne korzystanie z gruntu. Skarżący kwestionował nałożenie opłaty oraz przewlekłość postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę Województwa reprezentowanego przez Zarząd Dróg Wojewódzkich w Z. na decyzję Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia września 2013 r. ustalającą opłatę za wyłączenie gruntów leśnych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), Sędziowie sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2014 r. sprawy ze skargi Województwa [...] reprezentowanego przez Zarząd Dróg Wojewódzkich w Z. na decyzję Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za wyłączenie z produkcji gruntów leśnych oddala skargę Decyzją nr [...] Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia [...] września 2013 r., po rozpoznaniu odwołania Zarządu Dróg Wojewódzkich w Z., dalej skarżący, od decyzji Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Z., dalej RDLP, z [...] kwietnia 2013 r. nr [...], ustalającej na podstawie art. 28 ust. 1 Ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych /Dz.U. 2004, Nr 121, poz. 1266/, dalej ustawa o.g.r.i.l., opłatę w wysokości dwukrotnej należności za trwałe wyłączenie z produkcji leśnej gruntu o pow. 0,0090 ha, wchodzących w skład działki ewidencyjnej o nr [...] z obrębu ewidencyjnego i gminy N., utrzymano ją w mocy. Powyższe było wynikiem następujących ustaleń faktycznych i ocen prawnych organu. Dyrektor RDLP [...] listopada 2012 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wyłączenia z produkcji gruntów leśnych wchodzących w skład działki ewidencyjnej nr [...], opisanej wyżej. [...] kwietnia 2013 r. wydał decyzję ustalającą opłatę karną w wysokości 3020 zł za trwałe wyłączenie z produkcji leśnej gruntu o pow. 0,0090 ha działki ewidencyjnej [...]. Skarżący odwołał się od tej decyzji wskazując, że inwestycja powstała na podstawie udzielonego przez Wojewodę [...] pozwolenia, po uzyskaniu wszystkich wymaganych zgód. Strona skarżąca i nie była wzywana do przedstawienia decyzji zezwalającej na wyłączenie gruntu z produkcji leśnej a zatem uznano, że taka zgoda nie jest konieczna. Poza tym wskazał, że dzierżawił przedmiotowy grunt od N. płacąc stosowny czynsz dzierżawny a za okres od 26 .09.2010r. do 31 grudnia 2013 r. płacąc za bezumowne korzystanie z gruntu. Organ II instancji, z powołaniem się na przepisy ustawy o.g.r.i.l. a w szczególności art. 28 ust. 1, 11 i 12 wskazał, że po stronie zainteresowanego leży obowiązek dopełnienia wszystkich procedur dotyczących wyłączania z produkcji obszarów leśnych lub rozpoczęcia innego niż rolnicze wykorzystywanie gruntów. Dlatego twierdzenia, że skarżący nie był informowany o konieczności uzyskania decyzji o wyłączeniu nie może odnieść pożądanego skutku. Także okoliczność związana z uregulowaniem z N. opłat z tytułu bezumownego korzystania z gruntu nie ma związku z toczącym się postępowaniem w sprawie ustalenia opłaty za trwałe wyłączenie gruntu z produkcji leśnej. Organ II instancji uznał, że materiał dowodowy został zebrany w sposób prawidłowy, ustalono sprawcę, datę i powierzchnię wyłączenia a stronie umożliwiono czynny udział w sprawie. Wyłączenie z produkcji rolnej polegało na usytuowaniu przez skarżącego studni chłonnych na działce o nr [...] na przełomie 2001/2002r. Przeznaczenie terenu nie umożliwiało przeprowadzenia inwestycji. Powierzchnią wyłączenia ustalono na podstawie wypisu z ewidencji gruntów a na podstawie Planu Urządzania Lasu N. ustalono że las ma status lasu ochronnego i położony jest na siedlisku B. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wywiódł skarżący Zarząd Województwa [...], Zarząd Dróg Wojewódzkich w Z., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu przyznał, że prowadził inwestycję pod nazwą "Modernizacja drogi Wojewódzkiej nr [...] B. –N. – odcinek od km [...] do km [...], w ramach której zostały posadowione studnie chłonne na działce nr ew. [...] o pow. 0,0090 ha, na podstawie pozwolenia na budowę tj. decyzji Wojewody [...] z [...] kwietnia 2001 r. nr [...]. Strona była przekonana, że zostały dopełnione wszystkie niezbędne czynności i procedury umożliwiające prowadzenie tej inwestycji. Ponadto uzyskano pozwolenie na użytkowanie tej inwestycji. W odniesieniu do części na której posadowione zostały studnie chłonne została zawarta umowa dzierżawy, z której nie wynikał obowiązek ponoszenia innych kosztów niż opłaty z tytułu czynszu dzierżawnego. Po wygaśnięciu umowy skarżący płacił odszkodowanie z tytułu bezumownego korzystania z tego gruntu. Zdaniem skarżącego wszelkie uzgodnienia i ustalenia dotyczące terenu inwestycyjnego dokonywane są na etapie poprzedzającym wydanie pozwolenia na budowę w związku z czyn organ prowadzący takie postępowanie powinien zobowiązać inwestora do przestawienia decyzji zezwalającej na trwałe wyłączenie gruntów z produkcji rolnej. Ponieważ taka sytuacja nie miała miejsca uznano, że działka nie podlega wyłączeniu. Skarżący nie kwestionował konieczności wyłączenia gruntów z produkcji leśnej ale fakt nałożenia kary wyłącznie na niego w sytuacji w której na zaistniałą sytuację wpływ miał nie tylko inwestor. Nadto skarżący zarzucił organowi zbyt długie prowadzenie postępowania – naruszenie art. 35 § 3 K.p.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Ocenie podlega konkretna sprawa, rozpoznawana wcześniej przez organ administracji publicznej, pod kątem prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa i trafności rozstrzygnięcia. Kompetencje sądu administracyjnego nakładają na niego obowiązek oceny przebiegu postępowania administracyjnego i to zarówno czynności podejmowanych w toku tego postępowania jak i treści i podstaw wydanej decyzji administracyjnej. Działanie sądu ma bowiem na celu ewentualne wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji czy postanowienia, które w jakikolwiek sposób naruszałyby obowiązujące prawo. (por. wyrok NSA Warszawa z 20 stycznia 2010 r. I GSK 982/08 LEX nr 594803). Oceniając trafność a tym samym zgodność z prawem decyzji nr [...] Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia [...] września 2013 r., Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że nie narusza ona prawa. Podstawą prawną do wydania zaskarżonej decyzji był art. 28 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Zgodnie z jego brzmieniem w razie stwierdzenia, że grunty zostały wyłączone z produkcji niezgodnie z przepisami niniejszej ustawy, w stosunku do sprawcy wyłączenia ustala się opłatę w wysokości dwukrotnej należności. W ocenie WSA organ w niniejszej sprawie w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy a następnie go ocenił dokonując subsumpcji pod właściwą normę prawa. Dokonana analiza jest prawidłowa a wnioski z niej wyprowadzone wypełniają dyspozycję art. 28 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Skarżący w skardze nie kwestionował zresztą faktu wyłączenia gruntów z produkcji rolnej na skutek posadowienia na nim studni chłonnych w ramach prowadzonej przez skarżącego modernizacji drogi, polemizując jednak z ustaleniami dotyczącymi osoby sprawcy wyłączenia. Wskazać należy, że mimo wezwania organu (pisma z 28 11.2012 r. i 14 .11.2011 r. skierowane do skarżącego) nie został wskazana inna osoba, która ponosiłaby odpowiedzialność za wyłączenie. Nie wskazano jej również w skardze. Dlatego prawidłowo organ ustalił, że to inwestor w ramach prowadzonej inwestycji dokonał wyłączenia gruntów z produkcji leśnej. O wymierzeniu opłaty na podstawie art. 28 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych decyduje faktyczne wyłączenie a decyzja w tym przedmiocie nie ma charakteru uznaniowego. W związku z tym organ sankcyjny nie mógł odstąpić od wymierzenia tej opłaty w sytuacji, w której stwierdził, że faktycznie doszło do wyłączenia. Fakt, że w ramach uzyskiwania pozwolenia na budowę takiej zgody nie zażądano nie zwalnia osoby odpowiedzialnej za wyłączenie z odpowiedzialności za jego dokonanie. Odpowiedzialność wynika z konkretnego zachowania sprawcy a przepisy nie przewidują możliwości zwolnienie się od tej odpowiedzialności. Potwierdza to powołane w odpowiedzi na skargę orzecznictwo sądowoadministracyjne (wyrok WSA w Warszawie z 27 lipca 2005 r. IV SA/WA 879/05, wyrok NSA z 9. 10. 2001, II SA 2169/00 czy wyrok WSA w Warszawie z 21.10.2009 r, IV SA/WA 1202/09, LEX nr 574135). Zarzut dotyczący przewlekłego prowadzenia postępowania nie ma żadnego wpływu na treść rozstrzygnięcia, które odpowiada prawu. Także okoliczności związane z ponoszeniem przez skarżącego opłat z tytułu dzierżawy przedmiotowego gruntu pozostają bez znaczenia dla oceny przesłanek z art. 28 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Dzierżawa to stosunek obligacyjny pomiędzy dzierżawcą a wynajmującym rodzący po stronie dzierżawcy obowiązek zapłaty czynszu dzierżawnego i jednocześnie prawo do dysponowania nieruchomością i pobierania z niej pożytków (art. 693 Kodeksu cywilnego). Ekwiwalentem tego jest ponoszony przez dzierżawcę czynsz. W żadnym razie wydzierżawiający nie ponosi odpowiedzialności za działania przedsiębrane przez dzierżawcę w związku z dysponowaniem gruntem. Sąd nie znalazł także podstaw do zakwestionowania ustaleń dokonanych przez organ co do powierzchni gruntu wyłączonego z produkcji ani wysokości nałożonej opłaty. Zresztą sam skarżący także tych parametrów ustalonych przez organ nie kwestionował. Zarzut dotyczący nie dość wnikliwego rozpatrzenia materiału dowodowego nie jest więc trafny ponieważ organ I instancji w sposób wyczerpujący i wszechstronny przestawił stronie stan faktyczny i motywy jakimi kierował się przy wydawaniu decyzji. Organ II instancji również dokonał analizy zebranych w sprawie dowodów i na ich podstawie doszedł do wniosku, że decyzja organu I instancji jest w zakresie ustalonego stanu faktycznego jak i podstaw prawnych prawidłowa. Decyzja ta spełnia więc wymogi art. art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Sąd nie dopatrzył się także uchybień, które powinien brać pod rozwagę z urzędu. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem i dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. D.U. z 2012, poz. 270), skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło