IV SA/Wa 2780/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Michał Sułkowski po rozpoznaniu w dniu 1 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokat A. G. z dnia 13 czerwca 2013 r. o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w sprawie ze skargi H. C. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w W. z dnia [...] września 2012 r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy postanawia: odmówić przyznania wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 15 marca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę H. C. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w W. z dnia [...] września 2012 r. w przedmiocie ustalenia prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Postanowieniem z dnia 27 marca 2013 r. referendarz sądowy ustanowił dla skarżącego adwokata z urzędu w przedmiotowej sprawie. Pismem z dnia 6 maja 2013 r. Okręgowa Rada Adwokacka w W. poinformowała, że w dniu 26 kwietnia 2013 r. pełnomocnikiem strony wyznaczyła adwokat A. G. W dniu 15 maja 2013 r. (data stempla pocztowego) adwokat A. G. poinformowała Sąd o sporządzeniu opinii o braku podstaw do sporządzenia skargi kasacyjnej od postanowienia Sądu z dnia 15 marca 2013 r. Zarazem zwróciła się o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 23 maja 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną złożoną przez H. C. od postanowienia z dnia 15 marca 2013 r. Powodem odrzucenia skargi kasacyjnej było sporządzenie jej osobiście przez skarżącego, z naruszeniem wymogu określonego w art. 175 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Odpis orzeczenia z dnia 23 maja 2013 r. doręczno pełnomocnikowi skarżącego w dniu 29 maja 2013 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru znajduje się na karcie 86 akt sprawy) Postanowieniem z dnia 13 czerwca 2013 r. adwokat A. G. przyznano kwotę 180 zł tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz kwotę 41,40 zł stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług. Opłatę przyznano za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia Sądu z dnia 15 marca 2013 r. Odpis postanowienia z dnia 13 czerwca 2013 r. doręczono pełnomocnikowi w dniu 21 czerwca 2012 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru znajduje się na karcie 110 akt sprawy). W piśmie z dnia 13 czerwca 2013 r. adwokat A. G. poinformowała, że w związku z doręczeniem jej odpisu postanowienia z dnia 23 maja 2013 r. sporządziła opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego na to postanowienie. Pełnomocnik wniosła o przyznanie wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną świadczoną z urzędu w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w kwocie 360 zł podwyższonej o stawkę podatku od towarów i usług. Adwokat A. G. wskazała, że wniosek o przyznanie wynagrodzenia w podwójnej stawce uzasadniony jest tym, że w przedmiotowej sprawie zostały sporządzone przez nią dwie opinie o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Pierwsza z nich, o której pełnomocnik poinformowała Sąd w piśmie z dnia 14 maja 2013 r., dotyczyła postanowienia z dnia 15 marca 2013 r. W związku z wydaniem i doręczeniem jej postanowienia z dnia 23 maja 2013 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej, zaszła konieczność sporządzenia drugiej opinii o braku podstaw do sporządzenia skargi kasacyjnej, która została przekazana skarżącemu oraz Dziekanowi Okręgowej Rady Adwokackiej w W. Skoro zaś w sprawie zostały sporządzone dwie opinie o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od dwóch odrębnych postanowień, od których przysługuje skarga kasacyjna, to zdaniem adwokat A. G. uzasadnione jest przyznanie wynagrodzenia we wnioskowanej kwocie. Pełnomocnik oświadczyła, że koszty udzielonej przez nią pomocy prawnej nie zostały zapłacone. Mając powyższe na uwadze, należało zważyć, co następuje. Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Stawki wynagrodzenia i zasady ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej adwokata uregulowane zostały w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461). Zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) powołanego rozporządzenia, stawka minimalna wynosi w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w sprawie, w której przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna bądź decyzja lub postanowienie Urzędu Patentowego - 240 zł. Stosownie do treści § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b) w drugiej instancji za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej stawka wynosi 50% stawki minimalnej określonej w pkt. 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji - 75% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. W postępowaniu zażaleniom natomiast, zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. d) powoływanego rozporządzenia, stawka wynosi 120 zł. Jak wskazano powyżej, adwokat A. G. postanowieniem z dnia 13 czerwca 2013 r. przyznano już wynagrodzenie z tytułu sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia Sądu z dnia 15 marca 2013 r. odrzucającego skargę H. C. Pełnomocnik nie złożyła sprzeciwu od tego postanowienia. Uwzględnienie wniosku z dnia 13 czerwca 2013 r. w zakresie obejmującym sporządzenie opinii o baku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia z dnia 15 marca 2013 r. jest więc niedopuszczalne. Byłoby bowiem równoznaczne z ponownym przyznaniem wynagrodzenia za tę samą czynność, wykonaną w ramach pomocy pranej udzielonej z urzędu. Odnosząc się zaś do żądania adwokat A. G. w zakresie obejmującym przyznanie wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia Sądu z dnia 23 maja 2013 r. odrzucającego skargę kasacyjną, w pierwszej kolejności należy wskazać, że w orzecznictwie sądowadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że pełnomocnik ustanowiony na zasadzie prawa pomocy otrzymuje wynagrodzenie jedynie za pomoc prawną rzeczywiście (faktycznie) udzieloną (zob. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2004 r. sygn. akt OZ 720/04. ONSAiWSA 2005 nr 5, poz. 93; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 kwietnia 2012 r. sygn. akt II OZ 212/12. Niepublikowane. Dostępne: www.nsa.gov.pl, LEX nr 1138258; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 października 2007 r. sygn. akt II FZ 515/07. Niepublikowane. Dostępne: www.nsa.gov.pl, LEX nr 1011762). Przepis art. 250 ppsa nie nakłada więc obowiązku uwzględnienia każdego wniosku pełnomocnika o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, a wniosek taki podlega ocenie także pod kątem jakości usług świadczonych w ramach pomocy prawnej (zob. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 czerwca 2010 r. sygn. akt II FZ 143/10. Niepublikowane. Dostępne: www.nsa.gov.pl, LEX nr 643591, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 2011 r. sygn. akt I GZ 146/11. Niepublikowane. Dostępne: www.nsa.gov.pl, LEX nr 1068334; B. Dauter [w:] S. Babiarz, B. Dauter, M. Niezgódka-Medek. Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych. Warszawa 2007, str. 317-318). Wynagrodzenie może być więc przyznane jedynie w sytuacji, gdy pomoc prawna świadczona jest przez pełnomocnika w sposób profesjonalny. Tylko w przypadku profesjonalnego i należycie starannego podjęcia czynności w postępowaniu można bowiem stwierdzić, że strona rzeczywiście (faktycznie) otrzymała pomoc prawną. Dalej należy zauważyć, że stosownie do treści art. 173 § 1 ppsa skarga kasacyjna przysługuje od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zgodnie natomiast z art. 194 § 1 pkt 7 ppsa od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, przysługuje zażalenie. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia środka odwoławczego (skargi kasacyjnej) od postanowienia, w stosunku do którego środek taki nie przysługuje (postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej) nie może być zakwalifikowane jako profesjonalne działanie pełnomocnika. W konsekwencji nie można przyjąć, że w tym zakresie stronie udzielono rzeczywistej (faktycznej) pomocy prawnej. Dlatego wniosek z dnia 13 czerwca 2013 r. w zakresie przyznania wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia z dnia 23 maja 2013 r. także nie może zostać uwzględniony. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.