IV SA/Wa 2789/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Protokolant sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 marca 2013 r. sprawy ze skargi M. T.i T.T. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania z pobytu stałego uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr. [...] Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] października 2012 r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2012 r. orzekającą o odmowie wymeldowania J. F. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W.. W uzasadnieniu podniesiono, że w dniu [...] października 2011 r. na wniosek M. i T. T. zostało wszczęte postępowanie administracyjne w przedmiocie wymeldowania J. F. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W.. Prezydent W, decyzją z dnia [...] lutego 2012 r., orzekł o odmowie wymeldowania J. F. z pobytu stałego z wymienionego lokalu. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r., uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Po przeprowadzeniu postępowania uzupełniającego Prezydent W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r., orzekł o odmowie wymeldowania J. F. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W.. Rozpatrując sprawę na skutek wniesionego odwołania Wojewoda [...] nie stwierdził podstaw do zmiany stanowiska zajętego przez organ I instancji. Wskazał, że zgodnie z treścią art. 15 ust. 2 ustawy z 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Podniesiono, że w dniu [...] stycznia 2012 r. została przeprowadzona rozprawa administracyjna. W celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego organ I instancji przeprowadził oględziny lokalu nr [...] przy ul. [...] w W.. Uczestniczyli w nich J. F., M. i T. T. oraz świadkowie R. S. i R. H.. R. S. i R. H. potwierdzili, że w przedmiotowym lokalu koncentruje się życie osobiste J. F.. Mając na uwadze zgromadzony materiał dowodowy Wojewoda uznał, że w rozpatrywanej sprawie nie zaszła przesłanka niezbędna do wydania decyzji o wymeldowaniu z pobytu stałego, określona w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, ponieważ J. F. mieszka w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W.. Zdaniem organu zgromadzone w sprawie dowody, tj. wyjaśnienia zainteresowanego, zeznania świadków A. U., R. S. i R. H. oraz ustalenia dokonane w trakcie oględzin pozwalają na stwierdzenie, że przedmiotowy lokal jest miejscem pobytu stałego J. F., w którym skoncentrowane są jego sprawy rodzinne, osobiste i majątkowe. Ustalenia poczynione przez organ I instancji jednoznacznie wskazują, że lokal nr [...] przy ul. [...] w W. jest miejscem gdzie koncentruje się życie J. F.. Lokal jest umeblowany i zamieszkany. W ocenie Wojewody [...] dowody nawzajem się uzupełniają, są koherentne i logiczne i nie pozostawiają wątpliwości, że J. F. nie opuścił lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności. Organ podkreślił, że wieloaspektowość stanu przebywania na stałe w danym lokalu musi prowadzić do wniosku, że sam fakt przejściowej nieobecności czy też występowanie nawet regularnych okresów fizycznej nieobecności w miejscu stałego zameldowania nie upoważniają jeszcze do automatycznego stwierdzenia, że zameldowany opuścił je w rozumieniu, jakie nadaje temu terminowi art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności. Wojewoda [...] podzielił stanowisko organu I instancji dotyczące odstąpienia od przeprowadzenia dowodów wskazanych we wniosku z dnia [...] lipca 2012 r. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 78 § 1 K.p.a. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. M. i T. T. żądali przeprowadzenia ekspertyzy fonograficznej z nagrań z rozmów, które przeprowadzili z lokatorami lokali nr [...] i [...] lub ustalenia nazwisk osób, z którymi nagrali rozmowy i przesłuchania ich w charakterze świadków. Zdaniem organu odwoławczego zebrany materiał dowodowy jest wyczerpujący, a przesłuchanie świadków, których personalia nie są znane zbędnie przedłużyłoby prowadzone postępowanie. Na powyższą decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2012 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli M. T. i T. T.. Zaskarżonej decyzji zarzucili wydanie z naruszeniem art. 75 § 1, art. 77 § 1, 78 § 1 K.p.a., ponieważ nie zostały przeprowadzone zgłoszone przez nich dowody. W uzasadnieniu skargi wskazali, że celem zgłoszonych przez nich dowodów jest potwierdzenie okoliczności, że w lokalu przy ul. [...] w W. mieszkają osoby trzecie. Natomiast zebrany w sprawie materiał dowodowy nie jest wyczerpujący. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Podstawę orzekania organów administracji stanowiła wówczas obowiązująca ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 ze zm.). Stosowanie do treści art. 15 ust. 1 tej ustawy osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące, jest obowiązana wymeldować się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca. W przypadku, gdy osoba taka nie dopełni tego obowiązku organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie jej wymeldowania (art. 15 ust. 2 powołanej ustawy). Zgodnie zaś z art. 6 ust. 1 cyt. ustawy, pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Wobec tego uznanie pobytu za stały uzależnione jest od łącznego spełnienia dwóch przesłanek tj.: faktycznego przebywania pod określonym adresem oraz jednoczesnego zamiaru stałego pobytu w tym miejscu połączonego z wolą koncentracji w nim swoich spraw życiowych. W postępowaniu administracyjnym dotyczącym wymeldowania danej osoby badaniu podlega jedynie przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego, co wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie sądowym. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego dnia 27 maja 2002 r., sygn. K 20/01 spowodowało, iż przestała istnieć przesłanka związana z utratą uprawnienia wymienionego w art. 9 ust. 2 tej ustawy, czyli utratą prawa do lokalu (zob. wyrok NSA z dnia 1 lutego 2006 r., sygn. akt II OSK 482/05, Lex nr 196690). W związku z tym z ram postępowania administracyjnego w sprawie wymeldowania usunięte zostało cywilnoprawne uprawnienie do lokalu. Tym samym decyzja meldunkowa służy jedynie celem ewidencyjnym. Zastosowanie przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz orzeczenie o wymeldowaniu (bądź nie) danej osoby z pobytu stałego musi zostać poprzedzone rzetelnym i wyczerpującym zebraniem materiału dowodowego oraz ustosunkowaniem się do niego w uzasadnieniu wydawanego rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie można uznać, że zebrany materiał dowodowy dawał podstawy do orzeczenia o odmowie wymeldowania J. F. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W.. Jak wynika z akt sprawy postępowanie o wymeldowanie J. F. zostało wszczęte na skutek pisma z dnia [...] października 2011 r. złożonego przez właścicieli nieruchomości przy ul. [...]. Wnioskodawcy podali również nowy adres, pod którym przebywa ta osoba. W toku postępowania organ przeprowadził rozprawę administracyjną oraz przesłuchał świadków. Świadkowie A. U., R. S. i R. H. potwierdzili, że J. F. koncentruje swoje życie osobiste w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W.. Na podstawie zeznań tych osób, wizji lokalnej oraz oświadczenia samego zainteresowanego organy orzekające w sprawie uznały, że nie zachodzą przesłanki do wymeldowania J. F. z pobytu stałego z przedmiotowego lokalu. W ocenie Sądu nie można jednak uznać, bym świetle żądań i wniosków podniesionych przez M. T. i T. T. był to materiał wystarczający po podjęcia zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wnioskodawcy już wniosku z dnia [...] października 2011 r. wskazywali nowy adres zamieszkania J. F. – przy ul. [...]. Następnie piśmie z [...] grudnia 2011 r. zażądali przeprowadzenia wizji lokalnej pod wskazanym adresem oraz przesłuchanie mieszkańców tego budynku na okoliczność zamieszkania w nim zainteresowanego. Tymczasem organy orzekające w sprawie w ogóle nie odniosły się do tej okoliczności, nie podjęły nawet próby ustalenia czy faktycznie J. F. przebywa pod tym adresem, a jeżeli tak, to jaki charakter ma ten pobyt. Tym samym organy orzekające w sprawie naruszyły przepisy postępowania – tj. art. 7, 77, 80, 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Poczynione przez organy orzekające w sprawie ustalenia, że lokal nr [...] przy ul. [...] w W. jest umeblowany, znajdują się tam rzeczy osobiste zainteresowanego, wobec braku dokonania ustaleń co do ewentualnego pobytu w lokalu przy ul. [...], nie dają podstawy do przyjęcia, że J. F. koncentruje swoje sprawy życiowe w lokalu przy ul. [...]. Z akt sprawy wynika, że między stronami postępowania administracyjnego istnieje spór, wobec tego organy orzekające w sprawie winny mieć szczególnie na względzie, wyrażoną w art. 11 K.p.a., zasadę przekonywania. Podstawowym celem tej zasady jest bowiem wyjaśnienie stronom przesłanek, jakimi organ kierował się przy załatwieniu sprawy. Organ narusza tę zasadę w sytuacji, gdy m.in. w ogóle nie ustosunkowuje się do twierdzeń, które strona uważa za istotne dla sposobu załatwienia sprawy. U strony bowiem może pojawić się przeświadczenie o tym, że organ lekceważy jej twierdzenia, załatwia sprawy bez uwzględnienia całokształtu ich okoliczności, jest stronniczy i niesprawiedliwy" (wyrok NSA z dnia 6 sierpnia 1984 r., II SA 742/84, ONSA 1984, nr 2, poz. 67). Organy w prowadzonym postępowaniu pominęły wnioski skarżących także o przesłuchanie mieszkańców lokali nr [...] i [...] przy ul. [...], a swoje rozstrzygnięcie oparły m.in. na zeznaniach jednego obiektywnego, w ocenie Sądu, świadka - R. S. Również uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie przekonuje, dlaczego pominięcie wniosków skarżących nie miało wpływu na wynik sprawy. Reasumując stwierdzić należy, że z racji spornych interesów stron należało rozważyć przeprowadzić postępowanie administracyjne również z uwzględnieniem żądań skarżących. Materiał zebrany w niniejszym postępowaniu nie jest zupełny i nie jest wyczerpujący, dlatego zasady jest podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 75 § 1, 77 § 1, 78 K.p.a. W tym stanie rzeczy należało na podstawie art. 135 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzec jak w sentencji. Po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku organy orzekające w sprawie zastosują się do wytycznych w nim zawartych.