IV SA/Wa 279/11
PostanowienieWSA w Warszawie2011-04-27
Skład orzekający: Marta Laskowska – Pietrzak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi powinien zostać uwzględniony, jeśli uchybienie terminu nastąpiło z powodu niedbalstwa osoby, której doręczono zastępczo decyzję administracyjną, a która następnie zabrała nieotwartą kopertę z decyzją za granicę?Ratio decidendi
Sąd odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi, uznając, że niedbalstwo osoby, której doręczono zastępczo decyzję administracyjną, a która następnie zabrała nieotwartą kopertę z decyzją za granicę, stanowi winę strony w uchybieniu terminu. Doręczenie zastępcze jest traktowane jako doręczenie bezpośrednie, a niedbalstwo osoby odbierającej przesyłkę obciąża adresata. Okoliczności wskazane we wniosku nie wykazały braku winy strony ani niemożności usunięcia przeszkody przy użyciu największego wysiłku.Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. dotyczącą umorzenia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy. Wraz ze skargą złożyli wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia, wskazując, że zaskarżona decyzja została im doręczona zastępczo przez matkę, która następnie zabrała nieotwartą kopertę z decyzją za granicę. Koperta została przekazana skarżącej dopiero po powrocie matki, co uniemożliwiło terminowe wniesienie skargi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie wniosku.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przywrócenia terminu do wniesienia skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Laskowska – Pietrzak po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. i B. S. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi M. S. i B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi.
M. i B. S. dnia 17 stycznia 2011 r. (data prezentaty) wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2010 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla miejsc parkingowych i zjazdu z ul. [...] na terenie działki ew. nr [...] i [...] obr. [...] oraz odmowy ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku o funkcjach: użyteczności publicznej – szkolnictwo wyższe, zamieszkania zbiorowego – dom studencki funkcji mieszkaniowej wielorodzinnej, miejsc parkingowych oraz zjazdu z ul. [...] na terenie działek ew. nr [...], [...], [...] obr. [...] przy ul. [...] i [...] w pasie drogowym ul. [...] w J..
Ze znajdujących się w aktach administracyjnych zwrotnych potwierdzeń odbioru wynika, że zaskarżoną decyzję doręczono każdemu ze Skarżących dnia 6 grudnia 2010 r. Decyzja zawiera prawidłowe pouczenie o terminie i sposobie wniesienia skargi.
Wraz ze skargą złożono wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu wskazano, że zaskarżoną decyzję doręczono prawidłowo, a odbioru dokonała matka Skarżącej – K. J.. Jednakże osoba ta, omyłkowo zabrała nieotwartą kopertę z decyzją wraz z inną korespondencją i tego samego dnia udała się w podróż do W. (do B.) w odwiedziny do syna (a brata Skarżącej). K. J. poza granicami Polski przebywała do dnia 11 stycznia 2011 r.
Nieotwarta koperta została przekazana Skarżącej dopiero w dniu 12 stycznia 2011 r. Dlatego też w ocenie Skarżącej nie można przypisać jej winy w niedochowaniu terminu do wniesienia skargi, gdyż Skarżący nie mogli dotrzymać terminu nawet przy zachowaniu najwyższej staranności.
Do wniosku załączono oświadczenie K. J., z którego wynika, że matka zabrała do W. wraz z korespondencją dla syna całą korespondencję Skarżącej córki.
W odpowiedzi na wniosek Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jego oddalenie, gdyż doręczenia decyzji dokonano zgodnie z przepisami kpa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W świetle postanowień art. 87 oraz 86 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "ppsa", uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki:
- strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu,
- wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu,
- jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin,
- we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu,
- powstanie ujemnych dla strony skutków w zakresie postępowania sądowego.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że Skarżący zachowali siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Przyjąć należy, iż przyczyna ustania uchybienia terminu nastąpiła w dniu 12 stycznia 2011 r., w którym to dniu matka przekazała Skarżącej kopertę z decyzją organu II instancji. Wniosek o przywrócenie uchybionego terminu złożono w dniu 17 stycznia 2011 r. Tak więc, przesłanka złożenia wniosku w ustawowym siedmiodniowym terminie od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu została zachowana.
W związku z dopełnieniem uchybionej czynności (wniesienie skargi) oraz z uwagi na niewątpliwość powstania ujemnych dla strony skutków w zakresie postępowania sądowego, do rozważenia pozostaje wypełnienie ostatniej przesłanki warunkującej przywrócenie terminu uchybionej czynności procesowej, a mianowicie uprawdopodobnione okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu.
Pamiętać należy, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 stycznia 2009 r., I OZ 966/08, niepubl.).
Skarżący w swym wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wskazali, iż nie ponoszą winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, gdyż matka Skarżącej odebrała egzemplarze decyzji adresowanych do córki i zięcia i zabrała je wraz z korespondencją dla syna do W.. Nieotwarte koperty zawierające decyzję zostały przekazane adresatom w dniu 12 stycznia 2011 r.
Na wstępie stwierdzić należy, iż kwestią bezsporną jest fakt prawidłowego doręczenia zaskarżonej decyzji stronom (zgodnie z przepisami procedury administracyjnej i zastosowaniu instytucji doręczenia zastępczego – art. 43 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 tj. ze zm., zwanej dalej "kpa"), co podnieśli sami Skarżący.
Następnie stwierdzić należy, iż pokwitowanie odbioru pisma przez matkę (teściową) Skarżącej (-ego) uzasadnia przyjęcie domniemania istnienia po stronie kwitującego woli oddania pisma bezpośrednio adresatowi. Należy przy tym pamiętać, iż doręczenie zastępcze traktowane jest jak doręczenie bezpośrednio do rąk adresata, co powoduje, że adresata obowiązują skutki działania osoby, której decyzję doręczono tak, jakby została ona doręczona wprost. Zatem termin do wniesienia skargi liczy się od dnia doręczenia pisma osobie wymienionej w art. 43 kpa. Natomiast niewywiązanie się z przyjętego obowiązku oddania decyzji jej adresatowi przez osobę, której doręczono decyzję, nie zwalnia adresata z winy w przypadku, gdy uchybił on terminom procesowym na skutek takiego zaniedbania. Niedbalstwo osoby, do rąk której dokonano doręczenia zastępczego jest traktowane tak samo jak adresata decyzji (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lutego 2009 r., sygn. akt I OSK 480/08, Lex Nr 515193). Brak winy strony w uchybieniu terminu będzie miał miejsce w sytuacji, gdy wystąpiła takiego rodzaju okoliczność, która uniemożliwiła lub opóźniła domownikowi oddanie decyzji adresatowi. Zawsze muszą to być okoliczności niezależne od osoby odbierającej przesyłkę, zaś nigdy wynikające z jej niedbalstwa.
Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu natomiast zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 kwietnia 2010 r. sygn. akt II OZ 352/10, LEX nr 618376 oraz z dnia 7 sierpnia 2008 r. sygn. akt I OZ 581/08, LEX nr 517654).
Natomiast podniesione w uzasadnieniu wniosku okoliczności jednoznacznie wskazują, iż opóźnienie przekazania decyzji adresatom przez osobę odbierającą korespondencję nastąpiło wyłącznie z jej niedbalstwa. Sama K. J. w swym oświadczeniu z dnia 17 stycznia 2011 r. wskazuje, że przesyłkę zabrała do W. omyłkowo. Zatem niedbalstwo matki (teściowej) Skarżącej (-ego), jako okoliczność zależna wyłącznie od tej osoby, nie może skutecznie uzasadniać wniosku o przywrócenie uchybionego terminu. Okoliczności leżące po stronie osoby odbierającej przesyłkę (a mając na uwadze powyższe uwagi - obciążające adresata pisma) wynikające z jej niedbalstwa nie powodują bowiem, że nie można przypisać stronie winy w niedochowaniu terminu.
Ponadto mając na względzie, że przywrócenie terminu może mieć miejsce wyjątkowo, jedynie wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której nie można usnąć przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku stwierdzić należy, iż okoliczność przywołana we wniosku nie pozwala uznać wskazanej przeszkody za nieusuwalną. Odbiorca decyzji miał bowiem wystarczająco dużo czasu (władał przesyłkami od dnia 6 grudnia 2010 r. do dnia 12 stycznia 2011 r.) na poinformowanie adresatów o fakcie odbioru kierowanej do nich korespondencji i na wskazanie jej nadawcy. Miał czas na podjęcie kroków w celu ewentualnego przekazania przesyłki córce i zięciowi – bez zapoznawania się z treścią pisma w drodze przesłania nieotwartej koperty drogą pocztową (lub kurierską) bądź to po uprzednim poinformowaniu adresatów o zaistniałej omyłce i uzyskaniu ich zgody na otwarcie korespondencji - w drodze np. przefaksowania lub przeskanowania i przesłania w drodze elektronicznej. Zatem we wniosku nie wykazano, że nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, wcześniejsze niż dopiero dnia 12 stycznia 2011 r. przekazanie przesyłki jej adresatom nie było możliwe.
Podsumowując stwierdzić należy, że po pierwsze przesyłka została zabrana za granicę wyłącznie z niedbalstwa jej odbiorcy. Po drugie zaś, nie podjęto żadnych kroków by spróbować zlikwidować skutki niedbalstwa (dokonać wcześniejszego przekazania korespondencji adresatom).
Tym samym nie można stwierdzić, aby okoliczności powołane przez Skarżących we wniosku o przywrócenie terminu mogły stanowić przesłankę do przywrócenia uchybionego terminu. Nie wskazują one bowiem na brak winy strony w uchybieniu.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 86 § 1 ppsa orzeczono jak sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło