IV SA/Wa 2801/19
WyrokWSA w Warszawie2020-01-30
Skład orzekający: Aneta Dąbrowska, Anna Sidorowska-Ciesielska, Anita Wielopolska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy administracyjna kara pieniężna nałożona na podstawie ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów podlega przedawnieniu na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Administracyjna kara pieniężna nałożona na podstawie art. 32 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów nie podlega przedawnieniu na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej. Kary te nie są należnościami budżetowymi w rozumieniu Ordynacji podatkowej, a ustawa o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów nie zawiera przepisów regulujących przedawnienie tych kar.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej w wysokości 50.000 zł na skarżącego, który nielegalnie wwiózł do Polski pojazd przeznaczony do demontażu, nie dokonując wymaganego zgłoszenia. Skarżący zarzucił organom naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisów dotyczących przedawnienia kary pieniężnej, argumentując, że kary te podlegają przedawnieniu na podstawie Ordynacji podatkowej. Sąd pierwszej instancji pierwotnie uchylił decyzję, uznając karę za przedawnioną, jednak Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ten wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na brak podstaw do przedawnienia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędziowie asesor WSA Anna Sidorowska-Ciesielska (spr.), sędzia WSA Anita Wielopolska, Protokolant st. sekr. sąd. Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z [...] września 2016 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska, po rozpatrzeniu odwołania Z. K. (dalej: skarżący), utrzymał w mocy decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] czerwca 2016 r. nakładającą karę pieniężną w wysokości 50.000 zł na skarżącego, będącego odbiorcą odpadu w postaci pojazdu marki [...] o numerze identyfikacyjnym nadwozia [...], wwiezionego do kraju nielegalnie, bez dokonania zgłoszenia wymaganego przepisami art. 4 rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. WE L 190 z 12.07.2006 ze zm.).
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Główny Inspektor Ochrony Środowiska przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy:
W okresie od dnia 10 marca 2010r. do dnia 12 kwietnia 2010 r. inspektorzy Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska przeprowadzili kontrolę interwencyjną u Z. K., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą: "Auto-Części" Z. K.. Z protokołu z ww. kontroli Nr [...] wynika, iż w toku kontroli ujawniono prowadzenie demontażu pojazdu marki [...] o numerze identyfikacyjnym nadwozia[...], którego pozostałość znajdowała się na kontrolowanym terenie. Zgodnie z pisemną informacją do protokołu z ww. kontroli, złożoną przez Z. K., ww. pojazd był uszkodzony i został wwieziony przez kontrolowanego na terytorium RP w 2008r. w celu naprawy, jednak po pewnym czasie zostały zagubione dokumenty tego pojazdu, co nie pozwalało na jego zarejestrowanie w kraju. W trakcie kontroli nie przedstawiono jakichkolwiek dokumentów potwierdzających miejsce zakupu ww. pojazdu oraz dokumentów dla ww. pojazdu (dowód rejestracyjny lub odpowiedni równoważnik).
Główny Inspektor Ochrony Środowiska [...] czerwca 2010 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie określenia sposobu gospodarowania odpadem o kodzie 16 01 04* w postaci pojazdu marki [...] o numerze identyfikacyjnym nadwozia [...], przez skarżącego, będącego odbiorcą odpadu, odpowiedzialnym za jego nielegalne międzynarodowe przemieszczenie na terytorium Polski. Główny Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z [...] listopada 2011 r. umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne wszczęte z urzędu w sprawie określenia sposobu gospodarowania odpadem o kodzie 16 01 04* w postaci pojazdu marki [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że sporny pojazd, uznany za odpad w międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, został zdemontowany, w związku z czym, postępowanie stało się bezprzedmiotowe.
Decyzją z [...] czerwca 2016 r. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 50.000 zł, jako na odbiorcę odpadu w postaci pojazdu marki [...], przywiezionego do kraju nielegalnie, bez dokonania zgłoszenia wymaganego przepisami art. 4 rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. WE L 190 z 12.07.2006 ze zm.).
Skarżący wniósł odwołanie od tej decyzji. Decyzją z [...] września 2016 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że stan faktyczny sprawy wskazuje, iż sporny pojazd został przemieszczony z [...] na terytoriom RP bez dokumentów uprawniających do ponownej rejestracji, z przeznaczeniem do użycia "na części zamienne". Zgodnie z Wytycznymi Korespondentów Unijnych nr 9 do rozporządzenia (WE) Parlamentu Europejskiego i Rady Nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów w postaci pojazdów, pojazd używany klasyfikowany jest zazwyczaj jako odpad m.in. gdy pojazd jest przeznaczony do demontażu i ponownego użycia części zamiennych lub do strzępienia/złomowania - patrz pkt 8 ppkt c) ww. Wytycznych. Zgodnie z wyjaśnieniami skarżącego z 20 listopada 2012 r., sporządzonymi dla Urzędu Celnego w [...], sporny pojazd był już w znacznej części zdemontowany i został sprowadzony z zagranicy z przeznaczeniem do użycia na części zamienne. Ponadto, Z. K. stwierdził w tym piśmie, że nie doszło do nabycia "pojazdu samochodowego", lecz części pojazdowych do dalszego użycia. W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji słusznie zaklasyfikował sporny pojazd jako odpad o kodzie 16 01 04* - zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy, zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 9 grudnia 2014 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. z 2014r. poz. 1923), jak również zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001r. w sprawie katalogu odpadów (obowiązującym w dacie międzynarodowego przemieszczenia odpadu w postaci spornego uszkodzonego pojazdu). Organ odwoławczy zaznaczył, że o niebezpiecznym charakterze odpadu w postaci pojazdu przesądza sam fakt, iż zawiera on substancje i elementy niebezpieczne (np. olej silnikowy, olej przekładniowy w skrzyni biegów, resztki paliwa, płyn chłodniczy i inne). Odpad w postaci spornego pojazdu nie został sklasyfikowany pod żadnym kodem w załączniku III, IIIB, IV i IVA Konwencji bazylejskiej i z tej przyczyny międzynarodowe przemieszczenie tego odpadu wymagało zastosowania procedury uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody właściwych zainteresowanych organów, według art. 4 rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006. Odbiorcą odpadów jest skarżący. Wynika to wprost z Protokołu kontroli Nr [...], zgodnie z którym, na kontrolowanym terenie stwierdzono obecność pozostałości zdemontowanego pojazdu marki [...] o numerze identyfikacyjnym nadwozia [...]. Przy ustalaniu wysokości kary uwzględniono fakt, że zaistniałe zdarzenie miało miejsce po raz pierwszy, w miejscu magazynowania odpadu nie odnotowano negatywnego wpływu ww. odpadu na środowisko, jak również wzięto pod uwagę ilość sprowadzonych odpadów. Organ odwoławczy doprecyzował, że Skarżący jest odbiorcą 1 szt. odpadu o charakterze niebezpiecznym (kod 16 01 04*) w postaci zużytego pojazdu wycofanego z eksploatacji, bowiem przy ustalaniu wymiary ww. kary pieniężnej, istotny jest również rodzaj i charakter odpadu. Ponadto, organ odwoławczy stwierdził, że dopuszczalność przedawnienia kary pieniężnej musi wynikać wprost z treści ustawy statuującej określony rodzaj kary pieniężnej lub wynikać z ustawy, do stosowania której odsyła ustawa statuująca określony rodzaj kary pieniężnej. Ustawa z 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz.U. z 2015 r., poz. 1048 ze zm.) nie zawiera żadnych przepisów regulujących przedawnienie kary pieniężnej. Brak jest również odesłania do stosowania przepisów innych ustaw w tym zakresie, w tym do ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.).
Skargę na powyższą decyzję wniósł Z. K. wnosząc o uchylenie decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił: 1. Naruszenie prawa materialnego, a to art. 68 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz.U. z 2015 r., poz. 613, z późn. zm., dalej "Ordynacja") w związku z art. 281 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r, - Prawo ochrony środowiska (t.j.: Dz.U. z 2016 r., poz. 672, z póżn. zm.) w związku z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (t.j.: Dz.U. z 2015 r., poz. 1048) przez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że należności z tytułu kar nakładanych na podstawie art. 32 i 33 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów nie podlegają przedawnieniu, gdyż nie stosuje się do nich przepisów Działu III Ordynacji, podczas, gdy ustawa o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów sama nie reguluje kwestii przedawnienia należności z tytułu kar, o których mowa w art. 32 i 33 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów odsyłając w tym zakresie w art. 1 ust. 2 do przepisów Prawa ochrony środowiska i poprzez art. 281 Prawa ochrony środowiska do Działu III Ordynacji. 2. Naruszenie przepisu art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez przyjęcie, że kary przewidziane w rozdziale 9 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów nie podlegają przedawnieniu, co stoi w oczywistej sprzeczności z zasadą demokratycznego państwa prawa, zgodnie z którą prawo powinno być stanowione w sposób zapewniający równość obywateli wobec prawa oraz pozwalający obywatelom planowanie ich działalności w oparcie o sformułowane jednoznacznie przepisy prawa.
Wyrokiem z 31 marca 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 2879/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi Z. K. uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...]września 2016 r. w przedmiocie nałożenie kary pieniężnej. Uwzględniając skargę Sąd I instancji wskazał, że organy nieprawidłowo zastosowały art. 32 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. Sąd I instancji wskazał, że zachodziła negatywna przesłanka zastosowania tego przepisu wynikająca z przedawnienia możliwości ustalenia przez organ kary administracyjnej. Było to wynikiem nieprawidłowej wykładni art. 68 Ordynacji podatkowej w związku z art. 60 i 67 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2013 r. poz. 885 ze zm.) oraz art. 402 ust. 2 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2013 r., poz. 1232 ze zm.). Sąd I instancji wskazał, że poza sporem jest sprowadzenie przez skarżącego na terytorium Polski w 2008 r., bez dokonania zgłoszenia, uszkodzonego i nienadającego się do pierwotnego użytku pojazdu [...]. Pojazdy ten stanowił odpad w dacie jego międzynarodowego przemieszczenia. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, analiza obowiązujących przepisów prowadzi do wniosku, że istnieje podstawa prawna do odpowiedniego zastosowania przepisów ustawy Ordynacja podatkowa, w tym art. 68 tej ustawy. Sąd I instancji wyjaśnił, że kary pieniężne są przychodami Narodowego Funduszu jako jednostki sektora finansów publicznych, a więc są dochodami publicznymi w rozumieniu art. 5 ust. 2 pkt 2 ustawy o finansach publicznych. Przychody te w 20% stanowią bezpośrednio dochód budżetu państwa, a w pozostałej części stanowią dochód Narodowego Funduszu jako jednostki sektora finansów publicznych. Pierwsza część tego przychodu stanowi niepodatkową należność budżetową, a druga część stanowi niepodatkową należność pozabudżetową. Część administracyjnej kary pieniężnej, mającej charakter należności publicznoprawnej, przekazywana przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska, który nie jest organem podatkowym, jako dochód do budżetu państwa, stanowi niepodatkową należność budżetową, o której mowa w art. 60 ustawy o finansach publicznych. Zgodnie z art. 67 ustawy o finansach publicznych, do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60 tej ustawy, nieuregulowanych tą ustawą, należy stosować przepisy kodeksu postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej. W ocenie Sądu I instancji, z uwagi na to, że co najmniej część administracyjnej kary pieniężnej stanowi niepodatkową należność budżetową, organ zobowiązany jest do zastosowania przepisów Ordynacji podatkowej, w tym art. 68 dotyczącego przedawnienia. Jeżeli w pewnym zakresie dotyczącym kary pieniężnej obowiązuje zasada prawna względniejsza dla obciążanego podmiotu, powinna ona znaleźć zastosowanie do całej kary. Brak więc wyraźnej regulacji uniemożliwiającej zastosowanie zasady względniejszej w odniesieniu do tej części kary, która stanowi należność pozabudżetową, powoduje konieczność jej zastosowania w odniesieniu do całej kary pieniężnej. Stanowi ona bowiem jednolitą całość z punktu widzenia nakładanej na podmiot dolegliwości.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł organ, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego. Po pierwsze, niewłaściwe zastosowanie art. 68 Ordynacji podatkowej w związku z art. 2 § 2 i art. 3 pkt 8 Ordynacji podatkowej, art. 60 i 67 ustawy o finansach publicznych oraz art. 402 ust. 2 Prawa ochrony środowiska do kary pieniężnej nałożonej na podstawie art. 32 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. Po drugie, błędną wykładnię art. 1 ust. 2, art. 32 i 35 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów oraz art. 2 i 202 ustawy o odpadach, polegającą na przyjęciu, że do kary pieniężnej wymierzonej na podstawie art. 32 ust. 1 i 35 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, zastosowanie ma art. 202 ustawy o odpadach dotyczący stosowania przepisów o zobowiązaniach podatkowych do kar pieniężnych tj. odpowiednio działu III Ordynacja podatkowa.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 18 września 2019 r., sygn. akt II OSK 2551/17 uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Warszawie z 31 marca 2017 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego interpretacja przepisów ustawy o międzynarodowym przemieszczeniu odpadów, ustawy o finansach publicznych oraz Ordynacji podatkowej, jakiej dokonał Sąd I instancji nie dawała podstaw do przyjęcia, że administracyjna kara pieniężne nałożona na skarżącego na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, podlegała przedawnieniu w trybie przepisów Ordynacji podatkowej. Ustawa o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, jako akt prawny regulujący postępowanie i określający organy właściwe do wykonywania zadań z zakresu wynikającego z rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz.Urz. UE 2006.190.1), nie zawiera w odniesieniu do kar pieniężnych za naruszenie obowiązków międzynarodowego przemieszczania odpadów, regulacji dotyczących przedawnienia. Z przepisów Prawa ochrony środowiska odnoszących się do kar nakładanych na podstawie art. 32 i 33 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów wynika, że kary te zaliczane są do przychodów Narodowego Funduszu. Prawo ochrony środowiska określa także termin ich przekazywania przez wojewódzkich inspektorów ochrony środowiska na rachunek bankowy Funduszu (art. 401 i 402 ustawy). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, przepisy te, wbrew stanowisku Sądu I instancji, nie pozwalają na utożsamianie kary pieniężnej z niepodatkową należnością publicznoprawną. Przepisy Działu III Ordynacji podatkowej mają zastosowanie do opłat i innych niepodatkowych należności budżetu państwa, do których ustalenia uprawnione są organy inne niż organy podatkowe chyba że odrębne przepisy stanowią inaczej (art. 2 § 2 Ordynacji podatkowej). Przez niepodatkowe należności budżetowe rozumie się niebędące podatkami i opłatami, należności stanowiące dochód budżetu państwa lub budżetu jednostki samorządu terytorialnego, wynikające ze stosunków publiczno-prawnych (art. 3 pkt 8 Ordynacji podatkowej). W zakresie pojęcia należności budżetowych nie mieszczą się jednak administracyjne kary pieniężne nakładane w związku z deliktem administracyjnym. Wpływy z administracyjnych kar pieniężnych są dochodem budżetu państwa (w tym wypadku w części obejmującej 20%), jednak charakter kar administracyjnych nie pozwala utożsamiać ich z należnościami wynikającymi ze stosunków publicznoprawnych nakazujących określonym podmiotom świadczenia pieniężne na rzecz Państwa, o których stanowi art. 3 pkt 8 Ordynacji podatkowej. Do kategorii niepodatkowych należności budżetowych można zaliczyć jedynie tego rodzaju świadczenia, które zawierają w swych konstrukcjach elementy prawne danin publicznych, jak w szczególności wpłaty z zysku dokonywane przez NBP, czy też wpłaty z zysku jednoosobowych spółek Skarbu Państwa. Są to bowiem zgodnie z definicją legalną niepodatkowych należności budżetowych, zawartą w art. 3 pkt 8 Ordynacji podatkowej, niebędące podatkami i opłatami należności stanowiące dochód budżetu państwa, wynikające ze stosunków publicznoprawnych. Wszelkiego rodzaju kary pieniężne wynikają natomiast, nie ze stosunków publicznoprawnych, nakazujących określonym podmiotom świadczenie publiczne na rzecz budżetu państwa (budżetu jednostek samorządu terytorialnego), lecz z zabronionych pod groźbą sankcji ich zachowań. Przedmiotowe administracyjne kary pieniężne są następstwem stwierdzenia przez organ deliktu administracyjnego, stanowiąc instrument prawa administracyjnego, ale o określonym charakterze sankcyjnym. Są one rodzajem sankcji za nieprzestrzeganie przepisów prawa publicznego. Z pojęcia niepodatkowych należności publicznoprawnych wyklucza się wobec tego dochody budżetowe, których źródłem są wszelkiego rodzaju kary pieniężne, grzywny czy mandaty. Przedmiotowa administracyjna kara pieniężna nie ma zatem charakteru niepodatkowej należności budżetowej wynikającej ze stosunków publicznoprawnych. Oznacza to, że Sąd I instancji nieprawidłowo dopuścił zastosowanie w tej sprawie art. 60 i art. 67 ustawy o finansach publicznych oraz art. 3 pkt 8 Ordynacji podatkowej. Sąd I instancji błędnie przyjął, że do administracyjnej kary pieniężnej wymierzonej na podstawie art. 32 ust. 1 i 35 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, zastosowanie ma art. 202 ustawy o odpadach dotyczący stosowania przepisów o zobowiązaniach podatkowych do kar pieniężnych tj. odpowiednio działu III Ordynacja podatkowa. Norma z art. 202 ustawy o odpadach znajduje się w Dziale X (Przepisy karne i administracyjne kary pieniężne) oraz Rozdziale 2 (Administracyjne kary pieniężne). W art. 194 i następnych cytowanej ustawy, wymienione zostały przesłanki wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej na gruncie ustawy o odpadach, przy czym żadna z tych kar nie odnosi się do międzynarodowego przemieszczenia odpadów, ponieważ kwestia ta została uregulowania na gruncie ustawy o międzynarodowym przemieszczeniu odpadów. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd I instancji uwzględni przedstawioną wyżej ocenę prawną w zakresie braku możliwości zastosowania przepisów dotyczących przedawnienia do administracyjnej kary pieniężnej wymierzonej na podstawie art. 32 ustawy o międzynarodowym przemieszczeniu odpadów oraz dokona pełnej kontroli legalności zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, ponownie rozpatrując sprawę, zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Wykładnia prawa dokonana przez NSA w wyroku z 19 września 2019 r., sygn. akt II OSK 2551/17 wiąże w tej sprawie i nie można opierać skargi kasacyjnej od wyroku wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach kasacyjnych sprzecznych z tą wykładnią (art. 190 P.p.s.a.). Zakresem dokonanej wykładni objęte jest stanowisko prawne dotyczące tego, że brak jest podstaw do zastosowania przepisów dotyczących przedawnienia do administracyjnej kary pieniężnej wymierzonej na podstawie art. 32 ustawy o międzynarodowym przemieszczeniu odpadów. W konsekwencji, rozpoznając ponownie sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny zobowiązany jest dokonać pełnej kontroli legalności zaskarżonej decyzji, przy uwzględnieniu, że nie doszło do przedawnienia nałożonej na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 50.000 zł, jako na odbiorcę odpadu w postaci pojazdu marki [...], przywiezionego do kraju nielegalnie, bez dokonania zgłoszenia wymaganego przepisami art. 4 rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. WE L 190 z 12.07.2006 ze zm.).
Organ odwoławczy, wymierzając karę administracyjną, dokonał szczegółowej analizy zgromadzonego materiału dowodowego (m.in. protokołu z kontroli Nr [...], pisemnych informacji do tego protokołu, protokołu oględzin, decyzji z [...] listopada 2011 r. o umorzeniu postępowania w sprawie określenia sposobu gospodarowania odpadem). Organy obu instancji, na podstawie prawidłowo zgromadzonego materiału dowodowego dokonały właściwej klasyfikacji odpadu jako odpad o kodzie 16 01 04 (zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy), ponieważ skarżący sprowadził do Polski z [...] pojazd bez dokumentów uprawniających do ponownej rejestracji, z przeznaczeniem do użycia na części zamienne odpadów. Prawidłowo ustalono, że skarżący był zobowiązany do dokonania zgłoszenia tego odpadu, niesklasyfikowanego pod żadnym kodem w załączniku III, IIIB, IV lub IVA do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów, stanowiących odpady o kodzie 16 01 04 zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 9 grudnia 2014 r. w sprawie katalogu odpadów. Organ zasadnie ustaliły, że doszło do nielegalnego międzynarodowego przemieszczania odpadów. Odpowiedzialność za nielegalne przemieszczanie odpadów do Polski spoczywa na skarżącym, jako odbiorcy odpadów sprowadzonych nielegalnie bez zgłoszenia i zgody zainteresowanych właściwych organów. Stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów przez odbiorcę odpadów sprowadzonych nielegalnie rozumie się każdą osobę fizyczną, prawną lub jednostkę organizacyjną, do której zostały przemieszczone nielegalnie odpady; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi, na której znajdują się nielegalnie przemieszczone odpady, jest odbiorcą odpadów sprowadzonych nielegalnie. Z akt sprawy wynika, że w toku kontroli interwencyjnej u skarżącego, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą: "Auto-Części" Z. K. stwierdzono prowadzenie demontażu pojazdu marki [...] o numerze identyfikacyjnym nadwozia [...], którego pozostałość znajdowała się na kontrolowanym terenie (protokołu z ww. kontroli Nr [...]). Zgodnie z pisemną informacją do protokołu z tej kontroli, złożoną przez skarżącego, pojazd ten był uszkodzony i został wwieziony przez kontrolowanego na terytorium RP w 2008 r. w celu naprawy, jednak po pewnym czasie zostały zagubione dokumenty tego pojazdu, co nie pozwalało na jego zarejestrowanie w kraju. W trakcie kontroli nie przedstawiono jakichkolwiek dokumentów potwierdzających miejsce zakupu pojazdu oraz dokumentów dla tego pojazdu (dowód rejestracyjny lub odpowiedni równoważnik). Mając powyższe względy na uwadze, prawidłowo uznano skarżącego za odbiorcę odpadu oraz że odpad w postaci nienadającego się do użytkowania pojazdu wymagał przeprowadzenia procedury uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody przewidzianej w art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 1013/2006. Sam skarżący w istocie nie kwestionuje kwalifikacji odpadów ani uznania go za odbiorcę odpadów, a zarzuty skargi sprowadzają się jedynie do twierdzeń, że doszło do przedawnienia możliwości nałożenia na niego kary pieniężnej za nielegalnie przemieszczanie odpadu o kodzie 16 01 04 (zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy).
Jak słusznie zwrócił uwagę organ, Główny Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z [...] listopada 2011 r. umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne wszczęte z urzędu w sprawie określenia sposobu gospodarowania odpadem o kodzie 16 01 04* w postaci pojazdu marki [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że sporny pojazd, uznany za odpad w międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, został zdemontowany, w związku z czym, postępowanie stało się bezprzedmiotowe. W uzasadnieniu tej decyzji organ stwierdził, że sporny pojazd stanowi odpad w międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, o kodzie 16 01 04, zaś jako odbiorcę tego odpadu ustalono skarżącego. Skarżący nie kwestionował ustaleń tej decyzji.
Zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym transporcie odpadów, karę pieniężną nakłada się w wysokości od 50 000 do 300 000 zł. W postępowaniu o wymierzenie kary, stosownie do art. 34 ustawy o międzynarodowym transporcie odpadów, należy uwzględnić w szczególności ilość, rodzaj i charakter odpadów, w tym możliwość zagrożeń dla ludzi i środowiska powodowanych przez te odpady, oraz okoliczności uprzedniego naruszenia przepisów ustawy i rozporządzenia nr 1013/2006. Organy obu instancji, przy ustalaniu wysokości kary uwzględniły fakt, że zaistniałe zdarzenie miało miejsce po raz pierwszy, w miejscu magazynowania odpadu nie odnotowano negatywnego wpływu tego odpadu na środowisko, jak również wzięto pod uwagę ilość sprowadzonych odpadów. Organ odwoławczy doprecyzował, że skarżący jest odbiorcą 1 szt. odpadu o charakterze niebezpiecznym (kod 16 01 04*) w postaci zużytego pojazdu wycofanego z eksploatacji, bowiem przy ustalaniu wymiary kary pieniężnej, istotny jest również rodzaj i charakter odpadu. W konsekwencji prawidłowo nałożono na skarżącego najniższą możliwą karę pieniężna w wysokości 50 000 zł.
Jednocześnie mając na uwadze związanie wyrokiem NSA z 19 września 2019 r., sygn. akt II OSK 2551/17 Sąd uznał, że w tej sprawie brak jest podstaw do zastosowania przepisów dotyczących przedawnienia do administracyjnej kary pieniężnej wymierzonej na podstawie art. 32 ustawy o międzynarodowym przemieszczeniu odpadów. Z uwagi na obszerne uzasadnienie wyroku z 19 września 2019 r. zbędne jest powielanie argumentów w nim zawartych, które przemawiają za tezą, że w tej sprawie nie doszło do naruszenia powołanych w skardze: art. 68 § 1 i 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, art. 281 ust. 1 Prawa ochrony środowiska, art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, art. 32 i 33 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów oraz art. 2 Konstytucji.
Mając na uwadze ustalenia dokonane w toku postępowania administracyjnego, organy administracji miały podstawy do przyjęcia, że doszło do nielegalnego międzynarodowego przemieszczania odpadu i wystąpiły przesłanek do nałożenia kary pieniężnej, czym nie naruszyły wskazanych w skardze przepisów.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
-----------------------
10
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło