IV SA/Wa 2864/12
WyrokWSA w Warszawie2013-03-26
Skład orzekający: Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Marta Laskowska-Pietrzak, Agnieszka Wójcik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która w części obejmuje działki skarżącego pod projektowaną drogę, a w pozostałej części ustala minimalne wskaźniki zagospodarowania terenu uniemożliwiające zabudowę, narusza interes prawny właściciela tych działek?Ratio decidendi
Sąd uznał, że uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która obejmuje część działek skarżącego pod projektowaną drogę oraz ustala minimalne wskaźniki zagospodarowania terenu uniemożliwiające zabudowę pozostałej części, narusza interes prawny skarżącego. Jednakże, naruszenie to zostało uznane za uzasadnione, ponieważ ustalenia planu zostały podjęte w ramach władztwa planistycznego gminy, z uwzględnieniem interesu publicznego oraz istniejących przepisów prawa, które przewidują mechanizmy ochrony praw właściciela w takich sytuacjach.Stan faktyczny
Skarżący R. P. złożył wezwanie do usunięcia naruszenia prawa uchwałą Rady W. z dnia [...] lipca 2008 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, domagając się stwierdzenia jej nieważności w części dotyczącej jego działek. Wezwanie pozostało bez odpowiedzi, w związku z czym skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący podniósł, że ustalenia planu naruszają jego interes prawny, ponieważ minimalne wskaźniki zagospodarowania terenu uniemożliwiają zagospodarowanie jego działek. Rada W. w odpowiedzi na skargę wyjaśniła, że działki skarżącego położone są częściowo w pasie projektowanej drogi, a częściowo w obszarze, gdzie ustalono parametry uniemożliwiające zabudowę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędziowie Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2013 r. sprawy ze skargi R. P. na uchwałę Rady W. z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - oddala skargę -
W dniu 5 czerwca 2012 r. R. P. złożył wspólnie z M. K. do Rady W. wezwanie do usunięcia naruszenia prawa przepisami uchwały Nr [...] z dnia [...] lipca 2008 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru [...] (Dz. Urz. Woj. [...] Nr [...], poz. [...]) poprzez stwierdzenie nieważności przedmiotowej uchwały w części dotyczącej:
- § 40 ust. 4 i 5 dotyczącego obszaru [...] - w zakresie działek nr [...] z obrębu [...],
- § 42 ust. 1 i ust. 2 pkt 1, 2 i 6 dotyczącego obszaru [...] - w zakresie działki nr [...] i dz. [...]- część z obrębu [...].
- § 41 ust. 1 i 2 dotyczącego obszaru [...] w zakresie dziaek nr [...].
Wezwanie powyższe zostało pozostawione bez odpowiedzi.
W dniu 3 sierpnia 2012r. R. P. i M. K. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi na uchwałę Rady W. z dnia [...] lipca 2008r. nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru [...], podnosząc zarzuty tożsame jak w wezwaniu.
Zarządzeniem Sądu z dnia 19 grudnia 2012r. w/w skargi zostały rozdzielone i skarga R. P. została zarejestrowana pod nowym numerem.
Następnie pismem procesowym z dnia 4 stycznia 2013r., skarżący doprecyzował treść skargi, podnosząc, iż w skardze doszło do błędnego określenia unormowań planu, których stwierdzenia nieważności się domaga i wskazał, że w odniesieniu do działek stanowiących jego własność tj. [...] z obrębu [...] domaga się stwierdzenia nieważności § 40 ust. 2 pkt. 4 i 5 zaskarżonej uchwały. Jednocześnie podniósł, iż kwestionowane przez niego ustalenia naruszają jego interes prawny, ponieważ określone w zaskarżonej uchwale minimalne wskaźniki zagospodarowania terenu na poziomie przewyższającym parametry działki gruntu traktowanej jako odrębna nieruchomość, wykluczają zagospodarowanie części działki na cele wskazane w zaskarżonym planie, jako odrębnej nieruchomości i to w sposób nieuprawniony, bowiem z naruszeniem art. 1 ust. 2 pkt. 7 w zw. z art. 6 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
W odpowiedzi na uzupełnioną skargę Rada W., wykonując zobowiązanie Sądu do złożenia pisemnego stanowiska odnośnie unormowań przyjętych w planie dla działek skarżącego wskazała, że działki te położone są w części w pasie projektowanej drogi, a w części w obszarze [...] m pasa na którym znajdować się ma zardzewienie.Linie rozgraniczające drogi [...] zostały zaprojektowane w nawiązaniu do istniejącej granicy terenu [...] oraz do geometrii (przebieg i szerokość) istniejącej drogi (odcinek [...]). Tak więc przyjęto [...] linię rozgraniczającą projektowanej drogi [...] równą granicy terenu [...], a szerokość drogi - [...] m. Usytuowanie istniejącego odcinka ul. [...] wymusza konieczność "esowania" przebiegu projektowanego odcinka drogi [...] w rejonie [...].
[...] linia rozgraniczająca drogi [...] nie pokrywa się z granicą działki nr ew. [...], ponieważ przesuwanie [...] linii rozgraniczającej drogi, przy niezmiennym usytuowaniu jej linii [...], oznaczałoby: - w przypadku zrównania z [...] granicą działki nr [...] -szerokość drogi wynosiła by [...] m i jak dla drogi o funkcji dojazdowej nieuzasadnienie dużą, - w przypadku zrównania z [...] granicą działki nr [...] - szerokość drogi wynosiła by ok, [...]m, co nie nawiązywałoby do szerokości istniejącego odcinka drogi, a tym samym lokalizowanie w pasie drogi zatok postojowych, które w sąsiedztwie projektowanych po [...] stronie drogi terenów zabudowy wielorodzinnej z obiektami handlowo-usługowymi są rozwiązaniem uzasadnionym, nie byłoby możliwe.
Fragmenty działek Skarżącego w części pasa [...] m między linią rozgraniczającą drogi [...] a linią zabudowy nie znajdują się w pasie drogowym. Należy jednak zauważyć, iż wszystkie działki na terenie [...], w tym działki Skarżącego, mają kształt i parametry uniemożliwiające ich zagospodarowanie, jeśli na każdą z tych działek będziemy patrzeć osobno. Zagospodarowanie każdej z działek osobno budynkiem wielorodzinnym wraz z infrastrukturą wymaganą przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny podlegać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) nie tylko byłoby bardzo problematyczne, ale też ograniczyłoby łub całkiem uniemożliwiło realizację takiej samej inwestycji na sąsiedniej działce ze względu na kilkunastometrową szerokość działek. Zatem w tym wypadku niewątpliwie prawo zagospodarowania jednej działki powodowałoby naruszenie interesu prawnego właściciela działki sąsiedniej. Miejscowy plan dotyczy zaś określonych terenów a nie poszczególnych działek. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 12.09.2012r. w sprawie II OSK 1271/12 dot. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru [...] w planie miejscowym następuje wyważenie pomiędzy interesem społecznym a indywidualnym. Na terenie [...] oprócz budynków muszą się znaleźć place zabaw, ścieżki i dojazdy do budynków, zieleń (30 % pbc) oraz miejsca parkingowe ogólnodostępne (par. 15 ust 5 pkt 6a planu) stanowiące 10% miejsc parkingowych dla części mieszkalnej. Zapisy planu umożliwiają realizację zagospodarowania drogi i terenu mieszkaniowego na różne sposoby. Ustalona w planie linia zabudowy wynika z konieczności zachowania odpowiedniej odległości zabudowy od uciążliwości terenu [...] (z uwagi na dostawy towaru) a przesunięcie jej na odległość podobną jak w części [...] tj. [...] m. od linii rozgraniczającej też nie umożliwiłoby samodzielnego zagospodarowania działki Skarżącego, ponieważ w liniach zabudowy znalazłaby się część działki o szerokości zaledwie [...] m. Zagospodarowanie terenu wzdłuż drogi [...] poprzez realizację rzędu drzew z ogólnodostępnymi miejscami parkingowymi np. co 3-4 miejsca parkingowe jedno drzewo, jest korzystne dla inwestorów. Takie zagospodarowanie jest często praktykowane na
[...] np. wzdłuż ul. [...] czy w uliczkach dojazdowych do usług wzdłuż [...] lub ul. [...], realizowane przez inwestorów poza liniami rozgraniczającymi ulic publicznych. Jeśli inwestorzy w ten sposób zagospodarują teren między południową linią rozgraniczającą ulicy [...] i nieprzekraczalną linią zabudowy wtedy zostanie rozwiązany zarówno problem parkingów ogólnodostępnych dla inwestycji mieszkaniowych jak i ochrony nowej zabudowy przed uciążliwością [...].
W ocenie organu ustalenia planu nie naruszają prawa własności Skarżącego w części pasa [...] m między linią rozgraniczającą drogi [...] a linią zabudowy, bowiem może on porozumieć się z właścicielami sąsiednich nieruchomości co do wspólnej realizacji inwestycji, tak jak to zostało wskazane powyżej, i zagospodarować swoją nieruchomość w jej ramach zgodnie z ustaleniami mpzp.
Po drugie, zgodnie z art. 98b ustawy z dnia 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010r. nr 102, poz. 651 ze zm.) właściciele nieruchomości ukształtowanych w sposób uniemożliwiający ich racjonalne zagospodarowanie mogą złożyć wniosek o ich połączenie i ponowny podział na działki gruntu. Po trzecie, w sytuacji, gdyby Skarżącemu nie udało się porozumieć z właścicielami sąsiednich nieruchomości, ustawodawca chroni jego prawa. I tak art. 113 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi, iż: "Jeżeli wywłaszczeniem jest objęta część nieruchomości, a pozostała część nie nadaje się do prawidłowego wykorzystywania na dotychczasowe cele, na żądanie właściciela lub użytkownika wieczyste go nieruchomości nabywa się tę część w drodze umowy na rzecz Skarbu Państwa lub na rzecz jednostki samorządu terytorialnego, w zależności od tego, na czyją rzecz następuje wywłaszczenie".
Również art. 13 ust. 3 ustawy z dnia 10.04.2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U. z 2008r. Nr 193, poz. 1194 ze zm.) zawiera regulacje prawne chroniące prawo własności właściciela nieruchomości objętej decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej - jeżeli przejęta jest część nieruchomości, a pozostała część nie nadaje się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele, właściwy zarządca drogi jest obowiązany do nabycia, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości, w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego tej części nieruchomości.
Zaprojektowanie drogi na całości nieruchomości Skarżącego stanowiłoby przekroczenie władztwa planistycznego gminy, gdyż byłoby nieuzasadnione i obejmowałoby części nieruchomości, które nie są niezbędne dla realizacji inwestycji celu publicznego, jaką jest droga publiczna. Ponadto ustalony planem przebieg projektowanej drogi wynika z usytuowania istniejącego już odcinka ul. [...] oraz granicy terenu [...]. Mpzp pozostawił Skarżącemu wybór możliwości pomiędzy zagospodarowaniem części nieruchomości a dochodzeniem roszczeń przewidzianych prawem.
Pismem procesowym z dnia 26 marca 2013r. skarżący zakwestionował wskazane powyżej stanowisko organu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Skarga złożona została w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591, ze zm.), według którego każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.
W pierwszej kolejności należy zatem rozważyć dopuszczalność złożenia skargi w kontekście spełnienia kryteriów określonych w powołanym art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, a więc czy zaskarżona uchwała jest aktem z zakresu administracji publicznej i czy narusza interes prawny lub uprawnienie skarżącej, a także, czy skarżąca wyczerpała ustawowy wymóg dopuszczalności złożenia skargi po uprzednim wezwaniem Rady W. do usunięcia naruszenia prawa przedmiotową uchwałą.
Zaskarżona uchwała Rady W. z dnia [...] lipca 2008 r. dotyczy uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego będącego aktem prawa miejscowego, co w konsekwencji przesądza, iż stanowi akt z zakresu administracji publicznej.
Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zaskarżoną uchwałą, skarżący zawarł w piśmie z dnia 5 czerwca 2012r. W związku z brakiem odpowiedzi Rady W. na to wezwanie, skarga do Sądu złożona została w dniu 3 sierpnia 2012 r. w Biurze Rady, a więc przed upływem terminu 60 dni od dnia złożenia wezwania o usunięcie naruszenie prawa. Skargę złożono zatem z zachowaniem terminu określonego w art. 53 §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 2012, poz. 270 zwanej w dalszej części p.p.s.a.).
Do ustalenia pozostaje zatem, czy powołana uchwała Rady W. z dnia [...] lipca 2008 r. dotyczy interesu prawnego skarżącego, i czy narusza ten interes prawny.
Skarżący wywodzi swój interes prawny z faktu przysługiwania mu prawa współwłasności do działek gruntu o nr ew. [...] z obrębu [...] objętego ustaleniami zaskarżonej uchwały. Mają powyższe na uwadze w ocenie Sądu, zaskarżona uchwała Rady W. z dnia [...] lipca 2008 r. dotyczy interesu prawnego skarżącego, jako wynikającego z przysługującego mu prawa współwłasności do przedmiotowych działek gruntu.
Do ustalenia postaje zatem stwierdzenie, czy uchwała ta narusza interes prawny skarżącego i czy naruszenie to, jeżeli ma miejsce, jest uprawnione obowiązującymi przepisami prawa. Zwrócić należy jednak uwagę, na to, że zgodnie z art. 3 ust. 1 u.p.z.p. do zadań własnych gminy należy kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Podstawowym celem uchwalenia miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego jest ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu w bliżej nieokreślonym horyzoncie czasowym (na przyszłość). Plan stwarza przy tym jednak warunki do podejmowania działań urbanistycznych nawet z chwilą wejścia w życie planu. Uchwalając te plany gmina realizuje przysługujące jej uprawnienia określane w doktrynie jako władztwo planistyczne gminy.
Zamieszczając w planie miejscowym ustalenia co do przeznaczenia terenu oraz sposobów jego zagospodarowania i warunków zabudowy gmina we władczy sposób reguluje sposób korzystania z nieruchomości objętych tym planem. Zgodnie bowiem z art. 6 ust. 1 u.p.z.p. ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykorzystywania prawa własności. Ustalenia zawarte w planie miejscowym mogą więc w znacznym stopniu ograniczać prawo własności terenów objętych tym planem. Każdy ma bowiem prawo, w granicach określonych ustawą, do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich (art. 6 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p.). Z ostatnio wymienionego przepisu wynika więc, że prawo własności może być wykonywane w granicach określonych ustawą i miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego a nadto w sposób nienaruszający chronionego prawem interesu publicznego i osób trzecich. Przepis ten jest zharmonizowany z art. 140 Kodeksu cywilnego stanowiącym, iż w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa (zob. wyrok NSA z dnia 16 czerwca 2011 r., sygn. II OSK 595/11). W wyroku tym zwrócono ponadto uwagę na to, że uwarunkowania wynikające z art. 1 ust. 2 u.p.z.p., w tym m.in. wymagania ładu przestrzennego oraz wymagania ochrony zdrowia oraz bezpieczeństwa ludzi i mienia należy uwzględniać przy tworzeniu miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego i niejednokrotnie dochodzi przy tym do kolizji tych wartości z wartościami innymi, takimi jak prawo zagospodarowania własnej nieruchomości. W tej sytuacji prawo własności musi być często ograniczone ze względu na konieczność uwzględnienia innych wartości, jak potrzeby interesu publicznego czy potrzeby szeroko rozumianego bezpieczeństwa. Nie oznacza to dowolności powodującej przekroczenie granic władztwa planistycznego gminy. Działając w ramach określonych przez granice prawa i stosując zasadę proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP) organy gminy mogą w tworzonym planie zagospodarowania przestrzennego ograniczać uprawnienia właścicieli w celu pełniejszej realizacji innych wartości, które uznały za ważniejsze. Prawo własności mimo że podlega konstytucyjnej ochronie nie jest prawem absolutnym i doznaje szeregu ograniczeń wynikających z ustaw, co jest zgodne z art. 64 ust. 3 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. (zob. wyrok NSA z dnia 30 marca 2011 r., sygn. akt II OSK 13/11, opubl. na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd uznał, iż przy uchwaleniu kwestionowanego planu doszło do naruszenia interesu prawnego skarżącego, jednakże naruszenie to jest uprawnione.
Jak wynika z ustaleń planu w/w działki skarżącego położone są w części w obszarze [...] zaś w części planowane jest na nich usytuowanie drogi-[...].
Analiza treści planu (załącznik graficzny) wskazuje, że planując przebieg drogi [...], wzięto pod uwagę dotychczasowe zagospodarowanie terenów sąsiednich, oraz konieczność połączenia sąsiadujących z drogą obszarów z innymi obszarami dzielnicy oraz z istniejącą już siecią dróg, w celu zapewnienia istniejącym i nowo powstającym obszarom komunikacji. Tym samym w ocenie Sądu przeznaczając część działek skarżącego pod nowo projektowaną drogę Rada nie przekroczyła przysługującego jej władztwa planistycznego, bowiem zarówno jej przebieg, jak i szerokość, wyznaczone zostały w sposób racjonalny, umożliwiający jej włączenie w tworzoną sieć komunikacyjną na tym obszarze.
Na uwzględnienie w ocenie Sądu nie zasługuje również zarzut skargi dotyczący naruszenia prawa ustaleniem zawartym w § 40 ust. 2 pkt 4 i 5 zaskarżonej uchwały, w odniesieniu do pozostałej części działek skarżącego, nie przewidzianych pod drogę publiczną. Z powołanego § 40 ust. 2 pkt 4 i 5 zaskarżonej uchwały wynika bowiem, iż dla terenu oznaczonego symbolem [...] ustala się najmniejszą dopuszczalną powierzchnię działki budowlanej – [...] m2 i najmniejszą dopuszczalną szerokość frontu działki budowlanej – [...] m. Z treści skargi i z analizy załącznika graficznego do zaskarżonej uchwały wynika, iż w/w część działek skarżącego znajduje się w obszarze przeznaczenia oznaczonego symbolem [...].
Rozpoznając niniejszą sprawę w kontekście w/w zarzutu należy wskazać, iż z wyjaśnień i ustaleń poczynionych przez organ, wynika iż wprowadzenie zapisów regulujących najmniejszą dopuszczalną powierzchnię działki budowlanej i najmniejszą dopuszczalną szerokość frontu działki budowlanej jest bezpośrednią realizacją treści art. 15 ust. 2 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W/w parametry wprowadzono uwzględniając warunki lokalne, przeznaczenie terenu [...] jako terenu zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej, parametry działek na terenie sąsiadującym z tym terenem oraz okoliczność, iż teren ten stanowi jeden z ostatnich fragmentów przeznaczonych pod zabudowę większego obszaru tej części [...]. Wszystko to zdaniem organu służy zachowaniu ładu przestrzennego poprzez zastosowanie takich parametrów jak: harmonia, proporcjonalność, równowaga, czytelność, użyteczność i efektywność. Tym samym organ wskazał, iż "ustalenie w zaskarżonym planie najmniejszej dopuszczalnej powierzchni działki budowlanej oraz najmniejszej dopuszczalnej szerokości frontu działki budowlanej wynika z analizy parametrów i układu wszystkich [...] działek znajdujących się w granicach terenu [...], spośród których [...] to działki, których wielkość i kształt całkowicie uniemożliwia realizację zabudowy wielorodzinnej. Ponadto kilka działek ([...]), mimo odpowiedniej powierzchni, ma szerokość rzędu [...] m, która jest problematyczna nawet przy realizacji budynku jednorodzinnego wolnostojącego. Są to długie działki ukierunkowane [...]. Realizacja budynku wielorodzinnego, którego szerokość musi wynosić minimum 12 m, z całą konieczną infrastrukturą na takiej działce bez żadnych wątpliwości spowoduje wyeliminowanie kolejnej działki z zabudowy. Realizacja zabudowy wielorodzinnej o dopuszczalnej wysokości do 15 m, przy konieczności zachowania wszystkich wymogów prawnych, m.in. realizacji dojazdów, dróg pożarowych, zachowania odległości wynikających z konieczności zapewnienia oświetlenia dziennego budynkom potencjalnie realizowanym na sąsiednich gruntach nie jest możliwa na większości działek na terenie [...], jeśliby każdą z tych działek traktować odrębnie. Ponadto układ działek na tym terenie utrudnia stworzenie ciągłej pierzei w [...] i w ul. [...] zgodnie z ustaleniami planu (budynki zrealizowane wzdłuż tych ulic muszą stykać się ścianami szczytowymi). Powyższy wymóg wynika z ustaleń Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego W., które przewiduje wytworzenie głównych przestrzeni o charakterze reprezentacyjnym w obu tych ulicach. W takich warunkach zagospodarowanie działek na terenie [...], możliwe jest przez wspólne przedsięwzięcie właścicieli gruntów, przeprowadzone ich scaleniem bądź poprzez stworzenie konsorcjum, zmierzające do zabudowy nieruchomości stosownie do ustaleń planu, lub zbycie działek (tak więc teren nie musiał być wskazany jako objęty scaleniami)".
Powyższe w ocenie Sądu wskazuje, iż uchwalając zaskarżony plan organ kierował się obowiązkiem wynikającym z art. 1 ust. 2 pkt 1, 2 i 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, tj. uwzględnienia wymagań ładu przestrzennego, w tym urbanistyki i architektury, walorów architektonicznych i krajobrazowych oraz walorów ekonomicznych przestrzeni, co w konsekwencji miało wpływ na sposób wykonywania prawa własności nieruchomości poprzez ukształtowanie sposobu wykonywania tego prawa dla terenu nieruchomości znajdujących się na terenie [...].
Najistotniejszą jednak w ocenie Sądu kwestią, która legła u podstaw niniejszego rozstrzygnięcia, tj. nieuwzględnienia zarzutu skarżącego w odniesieniu do ustaleń zawartym w § 40 ust. 2 pkt 4 i 5 zaskarżonej uchwały, jest okoliczność, iż ograniczenia wykonywania prawa własności nie można oceniać jedynie przez pryzmat ustaleń zaskarżonego planu w odniesieniu do działek Skarżącego. Dokonując tej oceny Sąd wziął pod uwagę, iż nieruchomości te nie tylko nie posiadają parametrów wskazanych w planie, co podkreśla skarżący, ale brak jest w ogóle możliwości ich zabudowy, z uwagi na to, że dopuszczalna linia zabudowy dla obszaru [...], znajduje się poza nimi. Zgodnie z ustaleniami planu na tej części działek skarżącego wyznaczono pas o szerokości [...] m na którym planowana jest realizacja rzędu drzew. Z wyjaśnień Rady wynika, iż wyznaczenie powyższego pasa ma na celu zachowanie odległości zabudowy od uciążliwości zagospodarowanego terenu [...].
Mając na uwadze ustalenia jakie przyjęto w planie dla tej części działek skarżącego Sąd uznał, iż ustalenia te jakkolwiek naruszają interes prawny skarżącego, jednak zostały należycie przeanalizowane przez Radę Miasta, która przedstawiła w sposób pozwalający na akceptację motywy, jakimi kierowała się - pozbawiając skarżącego prawa do ich zabudowy. Powyższe powoduje, że w ocenie Sądu przyjmując takie uregulowanie organ uwzględnił interes zarówno publiczny, jak i skarżącego uznając na gruncie przyjętych rozwiązań za zasadne ograniczenie własność skarżącego, co wynika z uprawnień Rady jako organu uchwalającego miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, w którym to zgodnie z art. 4 ust. 1 u.o.p.z. następuje ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu.
Dodatkowo należy wskazać, iż zgodnie z art. 36 ust. w ustawy o p.z.p jeżeli, w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą, korzystanie z nieruchomości lub jej części w dotychczasowy sposób lub zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem stało się niemożliwe bądź istotnie ograniczone, właściciel albo użytkownik wieczysty nieruchomości może, z zastrzeżeniem ust. 2, żądać od gminy:
1) odszkodowania za poniesioną rzeczywistą szkodę albo
2) wykupienia nieruchomości lub jej części.
Mając zaś na uwadze, że ustalony planem przebieg projektowanej drogi wynika z usytuowania istniejącego już odcinka drogi oraz granicy terenu [...], a więc za nadużycie władztwa planistycznego należałoby uznać zaprojektowanie drogi na całości nieruchomości Skarżącego, gdyż byłoby nieuzasadnione i obejmowałoby części nieruchomości, które nie są niezbędne dla realizacji inwestycji celu publicznego, jaką jest droga publiczna, jednak zgodnie z art. 13 ust. 3 ustawy z dnia 1 0.04.2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U. z 2008r. Nr 193, poz. 1194 ze zm.) jeżeli przejęta jest część nieruchomości, a pozostała część nie nadaje się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele, właściwy zarządca drogi jest obowiązany do nabycia, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości, w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego tej części nieruchomości.
Tym samym, w ocenie Sądu na gruncie istniejących przepisów prawa istnieją instrumenty chroniące uprawnienia skarżącego jako właściciela nieruchomości, który na skutek ustaleń planu nie może korzystać z nieruchomości.
W związku z powyższym, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło