IV SA/Wa 2870/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Monika Stępkowska-Bigiej po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] września 2012 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. J. M. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] września 2012 r. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. W skardze tej zawarła również wniosek o przyznanie jej prawa pomocy. We wniosku z dnia 12 stycznia 2013 r. wskazała, że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawczyni mieszka sama. Posiada mieszkania o pow. 46,8 m2 (spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu). Jest także właścicielką działki o pow. 3,0809 ha. Źródło jej utrzymania stanowi świadczenie emerytalne w wysokości 1985 zł (netto). Wezwana do nadesłania dodatkowych dokumentów i wyjaśnień wnioskodawczyni w dniu 5 lutego 2013 r. a następnie w dniu 28 lutego 2013 r. złożyła m. in. wyciągi z posiadanych kont bankowych. Oświadczyła ponadto, że na swojej działce nie rozpoczęła jeszcze realizacji żadnej inwestycji, ma zamiar to zrobić dopiero w przyszłości, ponieważ w chwili obecnej nie ma na to środków. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono, co następuje: Przede wszystkim zaznaczyć należy, że prawo pomocy, zarówno w zakresie całkowitym, jaki i częściowym, jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest bowiem formą dofinansowania strony postępowania z budżetu Państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt I OZ 1099/11). Ponadto, w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Powinien on zatem przekonać Sąd o konieczności przyznania mu prawa pomocy. Wnioskodawca ubiegający się o przyznanie prawa pomocy musi wykazać, tj. należycie udokumentować swoją sytuację materialną, gdyż to na podstawie przekazanych przez niego informacji Sąd dokonuje merytorycznej oceny wniosku pod kątem wystąpienia przesłanek przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. np. postanowienia NSA z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt II GZ 409/10 i z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. akt IIFZ833/11). Stosownie bowiem do art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270), zwanej dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W rozpatrywanej sprawie, w ocenie referendarza sądowego wnioskodawczyni nie wykazała, aby w jej sytuacji uzasadnione było przerzucenie ciężaru kosztów postępowania na Państwo. Przede wszystkim należy stwierdzić, że skarżąca uzyskuje stałe comiesięczne dochody w wysokości 1982,74 zł z tytułu emerytury. Jak wynika z wyciągu z rachunków bankowych skarżąca tytułem stałych zleceń co miesiąc uiszcza kwotę 684,90 zł (323, 40 zł na rzecz spółdzielni mieszkaniowej oraz kwoty 300 zł i 61,50 zł). Posiada także działkę o pow. 3,0809 ha. Poza tym skarżąca nie wskazał na jakieś wyjątkowe okoliczności, z którymi wiązałaby się konieczność ponoszenia dodatkowych kosztów (np. wydatki związane ze stanem zdrowia lub inne). Nic nie wskazuje także, aby skarżąca miała trudności finansowe, aby zalegała z opłatami np. za mieszkanie. W ocenie referendarza sądowego dochody uzyskiwane przez skarżącą pozwalają na takie zaplanowanie budżetu domowego, aby wygospodarować środki na poniesienie związanych ze sprawą kosztów sądowych. Na obecnym etapie są to koszty ustanowienia pełnomocnika z wyboru oraz wpis od skargi w wysokości 500 zł. Na poniesienie tych kosztów pozwala zarówno charakter dochodu (stałe, comiesięczne świadczenie z ZUS) jak i jego wysokość. Należy bowiem podkreślić, że z uwagi na wyjątkowy charakter instytucji zwolnienia od kosztów sądowych konieczne koszty utrzymania, poza szczególnie uzasadnionymi wypadkami, odnieść należy do minimalnych w skali kraju, a udzielenie prawa pomocy może mieć miejsce jedynie w przypadku osób, których dochody oraz stan majątkowy są niższe od przeciętnych. W ocenie referendarza sądowego dochody skarżącej nie są niskie, biorąc pod uwagę, że najniższe krajowe świadczenie emerytalne kształtuje się na poziomie 728,18 zł brutto (Komunikat Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 16 lutego 2011 r. w sprawie kwoty najniższej emerytury i renty, dodatku pielęgnacyjnego i dodatku dla sierot zupełnych oraz kwot maksymalnych zmniejszeń emerytur i rent – opublikowany w Monitorze Polskim z 2011 r. Nr 15, poz. 162). Mając na uwadze, że skarżąca posiada stały dochód w wysokości 1982,74 zł miesięcznie, posiada majątek w postaci mieszkania raz działki o pow. 3,0809 ha a także nie wykazała żadnych nadzwyczajnych okoliczności wskazujących na konieczność ponoszenia dodatkowych kosztów i świadczących o jej trudnej sytuacji materialnej, jej wniosek o przyznanie prawa pomocy nie mógł zostać uwzględniony. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji postanowienia.