IV SA/Wa 2870/18

WyrokWSA w Warszawie2019-03-14

Skład orzekający: Marzena Milewska-Karczewska, Joanna Borkowska, Agnieszka Wąsikowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu i zakazie ponownego wjazdu na terytorium RP jest zasadna, gdy cudzoziemiec nie opuścił terytorium Polski po wydaniu ostatecznej decyzji odmawiającej nadania statusu uchodźcy i ochrony uzupełniającej, a w kraju pochodzenia nie występują zindywidualizowane zagrożenia naruszenia praw chronionych Konwencją o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo zastosowały przepisy ustawy o cudzoziemcach. Skoro cudzoziemka nie opuściła terytorium Polski po wydaniu ostatecznej decyzji odmawiającej nadania statusu uchodźcy i ochrony uzupełniającej, organ miał podstawę do wydania decyzji o zobowiązaniu do powrotu. Analiza organu odwoławczego wykazała, że nie zachodzą negatywne przesłanki do wydania takiej decyzji, a powrót do kraju pochodzenia nie wiąże się z zagrożeniem naruszenia praw chronionych Konwencją.
Stan faktyczny
Skarga została wniesiona przez obywatelkę Ukrainy L. D. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, która utrzymała w mocy decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej o zobowiązaniu do powrotu i zakazie ponownego wjazdu. Decyzje te zostały wydane po tym, jak L. D. nie opuściła Polski po odmowie nadania statusu uchodźcy i ochrony uzupełniającej. Skarżąca zarzuciła naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska (spr.) sędzia WSA Joanna Borkowska, Sędziowie sędzia WSA asesor WSA Agnieszka Wąsikowska, Protokolant sekr. sąd. Wioletta Matuszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2019 r. sprawy ze skargi L. D. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen oddala skargę Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z [...] sierpnia 2018r. nr [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej jako "Szef Urzędu", "organ II Instancji") utrzymał w mocy decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej [...] (dalej zwanego "Komendantem", "organem I instancji") z [...] października 2017r. nr [...], w której orzeczono o zobowiązaniu obywatelki Ukrainy – L. D. (dalej zwanej "Cudzoziemką", "Skarżącą") do powrotu oraz zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państwa obszaru Schengen. Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu 21 lutego 2017 r. Komendant Placówki Straży Granicznej [...] wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zobowiązania do powrotu L. D. Po przeprowadzeniu postępowania organ I instancji decyzją z dnia [...] października 2017r. (nr wskazany na wstępie) orzekł o zobowiązaniu Cudzoziemki do powrotu oraz o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Jako przesłankę zobowiązania do powrotu organ I instancji powołał okoliczność z art. 302 ust. 1 pkt 16 lit a ustawy o cudzoziemcach. Stwierdził też że w sprawie nie zachodzą przesłanki z art. 303 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, w szczególności przesłanki udzielenia stronie zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany. W ocenie organu I instancji zainteresowana nie wykazała realnych przesłanek uzasadniających stwierdzenie, iż po powrocie przez nią do kraju pochodzenia będą naruszone jej prawa chronione w art. 3-7 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. a także, iż naruszone zostaną jej prawa chronione w art. 8 powołanej Konwencji. Organ I instancji stwierdził również, iż decyzja nie narusza praw dziecka chronionych w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r., w stopniu istotnie zagrażającym rozwojowi psychofizycznemu. Od wskazanej decyzji Cudzoziemka złożyła odwołanie wnosząc o uchylenie orzeczenia organu I instancji W odwołaniu skarżąca zarzuciła naruszenie - art. 299 ust. 6 pkt 2 w związku z art. 299 ust. 8 ustawy o cudzoziemcach poprzez dokonanie błędnej wykładni i uznanie, że skarżąca na terenie Polski przebywała nielegalnie. Organ II instancji po rozpatrzeniu wniesionego przez skarżącą odwołania wydał decyzję powołaną na wstępie. W uzasadnieniu decyzji organ opisał szczegółowo przebieg postępowań z wniosku Cudzoziemki o udzielenie ochrony międzynarodowej oraz przytoczył obowiązujące w sprawie przepisy prawa wskazując, że wydanie w niniejszej sprawie decyzji zobowiązującej Cudzoziemkę do powrotu oraz o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jest zasadne. Nie ulega bowiem wątpliwości, że cudzoziemka nie opuściła terytorium Polski, pomimo faktu, że Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wydał w dniu [...]sierpnia 2016 r. decyzję z pierwszego wniosku nr [...] orzekającą o odmowie nadania statusu uchodźcy i odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej, a Rada do Spraw Uchodźców decyzją Nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r. utrzymała ww. rozstrzygnięcie w mocy. Przedmiotowa decyzja została doręczona w dniu 19 grudnia 2016 r., co wyczerpuje przesłankę zawartą w art. 302 ust. 1 pkt 16 lit. a. Organ stwierdził jednocześnie, iż w sprawie nie zachodzi żadna z wyszczególnionych w art. 303 ust.1 ustawy o cudzoziemcach negatywnych przesłanek w przedmiocie zobowiązania cudzoziemca do powrotu. L. D. nie legitymuje się wizami, czy innymi tytułami pobytowymi uwzględnionymi wart. 303 ust. 1 pkt 1-3 i 5-7 ustawy. Ustalenia faktyczne wskazują także, że w sprawie nie zachodzą okoliczności, o którym mowa wart. 303 ust. 1 pkt 4, 8-13 ustawy o cudzoziemcach. Ponadto cudzoziemcowi nie udzielono zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany (por. art. 303 ust. 1 pkt 2 ustawy). Zdaniem organu nie zachodzą również przesłanki z art. 348 i art. 351 ustawy o cudzoziemcach na udzielenie zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, gdyż analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie w tym: decyzji wydanej przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców (decyzji z dnia [...] sierpnia 2016r.) następnie utrzymana w mocy decyzją Rady do Spraw Uchodźców (decyzja z dnia [...] listopada 2016 r.), oraz zeznań złożonych przez cudzoziemkę podczas przesłuchania w dniu [...] lutego 2017 r. wykazują, że brak jest podstaw do twierdzenia, iż w przypadku powrotu do kraju pochodzenia zagrożone zostaną jej prawa, o których mowa w art. 348 pkt 1 ustawy. Cudzoziemka nie wykazała aby na [...] zagrożone było jej prawo do życia, wolności, czy też bezpieczeństwa osobistego. Z jej zeznań wynika co prawda, iż angażowała się w działalność na rzecz integralności [...] (udział w wiecach), jednak powyższa działalność miała charakter marginalny. W kluczowym okresie zdarzeń, które miały miejsce na Ukrainie, skarżąca przebywała w Polsce, a więc wymiar jej zaangażowania nie mógł być istotny i stanowić realnych zagrożeń dla jej osoby. Cudzoziemka wskazywała natomiast na kłopoty związane z kwestią materialną, a wyjazd z kraju pochodzenia motywowany był chęcią podjęcia pracy. Zdaniem organu niezwykle istotnym jest, iż skarżąca wniosek o udzielenie statusu uchodźcy złożyła dopiero w chwili, gdy był bardzo bliski koniec ważności posiadanej wizy, jak sama zeznała w celu legalizacji pobytu na terytorium RP. Opierając się na całokształcie materiału dowodowego, oraz podkreślając, że podczas przedmiotowego postępowania, Cudzoziemka nie wskazała żadnych nowych innych niż wskazane podczas procedury uchodźczej okoliczności faktycznych związanych z wyjazdem z terytorium [...], organ II instancji stwierdził, iż rzeczywistym i jedynym powodem złożenia przez stronę wniosku o nadanie statusu uchodźcy (aktualnie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej) była chęć legalizacji pobytu w Polsce, a tym samym zamiar polepszenia swoich warunków życiowych, poprzez podjęcie tutaj zatrudnienia. W ocenie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w przedmiotowej sprawie nie występują podstawy do udzielenia Cudzoziemce ochrony humanitarnej w związku z zagrożeniem doznania poważnej krzywdy ze względu na toczący się w części obwodów [...]i [...][...] konfliktu zbrojnego. Organ wskazał, iż ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w postaci opracowania Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia UdSC nr [...] z dnia [...] stycznia 2018 r., wynika iż sytuacja na [...] na terenach w pełni kontrolowanych w Kijowie jest stabilna. Nie dochodzi na tych terenach do starć zbrojnych ani innych zdarzeń rodzących bezpośrednie zagrożenie dla życia, zdrowia i innych podstawowych praw większej liczby obywateli. Władze [...] podejmują - jak dotąd skutecznie - działania mające zapobiec rozlaniu się konfliktu zbrojnego na kontrolowane przez nie obszary oraz ich destabilizacji. Między innymi za sprawą działalności Służby Bezpieczeństwa [...] zanikły akty dywersji (podkładanie ładunków wybuchowych koło budynków administracji państwowej, na węzłach komunikacyjnych bądź biurach organizacji [...]), które miały miejsce na przestrzeni kilkunastu miesięcy od zakończenia rewolucji godności. Rozbiciu uległa duża część grup dywersyjnych, które działały na terenie [...]. Sytuacja pod względem ochrony praw człowieka na tym obszarze nie zmieniła się znacząco od stanu sprzed aneksji [...] i wybuchu walk w [...]. Choć istnieją pewne problemy w tym zakresie, wynikające między innymi z powszechnej korupcji, słabości systemu sądowniczego i organów ścigania czy prób ograniczania wolności słowa, to ogólny poziom przestrzegania na [...] (poza obwodami [...] i [...]oraz [...]) praw człowieka jest zadowalający, co m.in. pozwoliło na podpisanie, a następnie ratyfikowanie umowy stowarzyszeniowej między [...] a Unią Europejską. Natomiast zasięg działań wojennych w [...], od lutego 2015 r., nie uległ znaczącym zmianom i obejmuje około 35 % Obwodów [...] i [...]. Mieszkańcy [...] i [...], opuszczający swe dotychczasowe miejsca zamieszkania w związku z panującą w nich sytuacją, mają, co do zasady, możliwość zamieszkania w innych, bezpiecznych regionach [...], zarówno pod względem prawnym (brak jakichkolwiek ograniczeń przemieszczania się po terenie kraju), jak i faktycznym - władze oraz inne podmioty (m.in. UNHCR, organizacje pozarządowe i osoby prywatne) organizują przesiedleńcom zakwaterowanie, udzielają im pomocy w znalezieniu pracy czy kontynuacji edukacji, wspierają ich materialnie, a także udzielają im pomocy socjalnej, medycznej i psychologicznej. Jakkolwiek w związku z sytuacją ekonomiczną panującą na [...] pomoc udzielana przesiedleńcom jest skromna, a ich warunki bytowania niewątpliwie trudne, umożliwiają one jednak egzystencję osobom z nich korzystającym. Władze ukraińskie wprowadziły szereg formalnych udogodnień dla przesiedleńców. Obecnie status wewnętrznych uchodźców na [...] reguluje przyjęta przez [...] parlament pod koniec ubiegłego roku ustawa, która - wraz z podpisem Prezydenta - weszła w życie 6 stycznia 2016 roku. Akt prawny "O zabezpieczeniu praw i swobód osób wewnętrznie przesiedlonych" jest próbą uporządkowania wcześniej wydawanych postanowień rządowych i aktów przyjmowanych przez parlament na przestrzeni ostatnich dwóch lat. Według jego zapisów rozszerzona została lista instytucji, do których można się zwrócić z prośbą o rejestrację w charakterze przesiedleńca. Obecnie podanie o wyrobienie statusu osoby wewnętrznie przesiedlonej można złożyć w: oddziałach miejscowej administracji państwowej ds. opieki społecznej, organach rejonowych i miejskich urzędów pracy lub oddziałach Państwowego Funduszu Emerytalnego. Przyjęta ustawa skasowała również obowiązek posiadania pieczątki na wyrobionych dokumentach osób wewnętrznie przesiedlonych, którą stawiała Państwowa Służba Migracyjna (PSM). Zrezygnowano także z dokonywanych przez tę służbę kontroli miejsca zamieszkania przesiedleńców, jak i obowiązkowego stawiania się takich osób raz na pół roku w siedzibach PSM. Ułatwione zostały także procedury rejestracji w nowym miejscu zamieszkania, jak i proces wyrabiania nowych dokumentów (m.in. książeczki pracy, książeczki wojskowej, aktów własności, dokumentów poświadczających stopień wykształcenia). W myśl zapisów przyjętego aktu można także rozwiązać stosunek pracy z poprzednim pracodawcą w lokalnym oddziale urzędu pracy. Ze zgromadzonych materiałów nie wynika przy tym, aby władze ukraińskie ograniczały możliwość korzystania z w/wym. wsparcia przez przesiedleńców, którzy wracają na [...] po nieudanych próbach uzyskania ochrony międzynarodowej. Na terenach kontrolowanych przez władze w [...] nie dochodzi również do dyskryminacji ani prześladowań osób przesiedlonych przez miejscową ludność. Zdarzają się co prawda przejawy niechęci między obiema tymi grupami, ale są one stosunkowo rzadkie. Mając powyższe na uwadze, w ocenie organu odwoławczego, brak jest podstaw do twierdzenia, że w przypadku powrotu do kraju pochodzenia, prawa Cudzoziemki, o których mowa w art. 348 pkt 1 w/w ustawy, będą zagrożone. W kontekście przesłanki z art. 303 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 348 ustawy, mając na uwadze przesłanki udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych, a dotyczące praw gwarantowanych w Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności organ wyjaśnił, że art. 2-8 Konwencji nie nakładają na państwo ogólnego obowiązku poszanowania dokonanego przez cudzoziemców wyboru kraju, w którym chcieliby oni mieszkać, pracować, leczyć się, itd. Konwencja nie gwarantuje prawa do wjazdu i pobytu cudzoziemca w kraju goszczącym. Jest to stanowisko ugruntowane w orzecznictwie (por. wyroki ETPCz: Giil p-ko Szwajcaria z dnia 19 lutego 1996, skarga nr 23218/94, Rodrigues da Silva i Hoogkamer p-ko Królestwu Niderlandów z dnia 31 stycznia 2006r. skarga nr 50435/99, Darren Omoregie i Inni p-ko Norwegii z dnia 31 lipca 2008r. skarga nr 265/07, Nunez p-ko Norwegii z dnia 28 czerwca 2011 r. skarga nr 55597/09, Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2010 r. sygn. akt II OSK 27/09, niepubl., NSA z dnia 12 września 2007 r. sygn. akt II OSK 1706/06 LEX nr 384287, z dnia 16 maja 2008 r. II OSK 438/07 LEX nr 505306). Przepisy Konwencji nie mogą być interpretowane w sposób prowadzący do narzucania państwu przyjmującemu cudzoziemców konieczności legalizowania im pobytu w formie przez nich wybranej, na wybranej przez cudzoziemców podstawie prawnej, wbrew przepisom prawa krajowego oraz bez względu na okoliczności faktyczne sprawy. Gorsza sytuacja ekonomiczna w kraju pochodzenia, czy gorszy stan służby zdrowia nie są równoznaczne z naruszeniem praw chronionych w Konwencji. Z kolei w kontekście przesłanki udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych określonej w art. 348 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, organ odwołując się do orzecznictwa sądowoadministracyjnego wypracowanego na kanwie uchylonego z dniem 1 maja 2014r. art. 97 ust.1 pkt 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wskazał, że uznanie, iż decyzja o zobowiązaniu do powrotu może naruszać art. 2 do 7 (czy ewentualnie inne) Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności uwarunkowane jest stwierdzeniem zindywidualizowanego skonkretyzowanego zagrożenia naruszeniem określonych praw. Ustosunkowując się natomiast do informacji nt. stanu zdrowia cudzoziemki, tj. zaburzeń depresyjnych, organ stwierdził, iż z materiału dowodowego nie wynika, aby charakter tych dolegliwości wymagał wyjątkowych zabiegów medycznych czy skomplikowanego procesu leczenia. Z zaświadczenia lekarskiego wynika, iż lekarz psychiatra rozpoznał u zainteresowanej zaburzenie stresu pourazowego. W ocenie organu odwoławczego brak jest podstaw do stwierdzenia, aby konieczność opuszczenia przez Cudzoziemkę terytorium Polski powodowała zagrożenie dla jej zdrowia czy życia. Formułując powyższe stanowisko organ odwoławczy uwzględnił fakt, iż jak wynika z opracowania Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia UdSC nr [...] (ze szczególnym uwzględnieniem istniejącego na [...] systemu opieki zdrowotnej) art. 49 Konstytucji [...] gwarantuje każdemu obywatelowi prawo do ochrony zdrowia i bezpłatną opiekę zdrowotną w jednostkach będących własnością rządową i samorządową. [...] system opieki medycznej zapewnia bezpłatne świadczenia w ramach państwowych placówek ochrony zdrowia, w tym również świadczenia w zakresie opieki psychologicznej i psychiatrycznej. Leczone są także zaburzenia stresu pourazowego. Istnieje wiele szpitali, klinik i poradni zdrowia psychicznego. Specjalistyczna pomoc medyczna dostępna jest głównie w [...] i dużych miastach obwodowych. Pomoc psychiatryczna i psychologiczna świadczona jest - odpłatnie - również w prywatnych placówkach zdrowia psychicznego. Konkludując powyższe organ stwierdził, iż skarżąca, w przypadku takiej potrzeby, nie będzie pozbawiona na Ukrainie możliwości korzystania z opieki psychiatrycznej czy psychologicznej. W sprawie nie zachodzą również przesłanki z art. 348 pkt 2 i 3 ustawy o cudzoziemcach. Materiał dowodowy nie daje podstaw do stwierdzenia, iż zobowiązanie cudzoziemki do powrotu mogłoby naruszyć jej prawo do życia rodzinnego, czy prywatnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności lub mogłoby naruszyć prawa dziecka, określone w Konwencji o prawach dziecka. Ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, aby na terytorium Polski przebywali bliscy członkowie rodziny cudzoziemki. Cudzoziemka nie wykazała również ewentualnego istnienia związków o charakterze rodzinnym w naszym kraju. Organ odwoławczy uznał również, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa cudzoziemki do ochrony życia prywatnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Zauważył, że Cudzoziemka nie posiada w Polsce majątku trwałego ani stałych źródeł dochodu stanowiących podstawę jej egzystencji. W kontekście instytucji udzielenia zgody na pobyt tolerowany organ wskazał, że nie stwierdził, aby wobec Cudzoziemki zachodziły okoliczności z art. 349 ustawy o cudzoziemcach, a zatem w sprawie nie ma zastosowania przesłanka z art. 351 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, która jest stosowana w przypadku, gdy zachodzą okoliczności do odmowy udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych, o których mowa w art. 349 ustawy. Organ nie stwierdził również, aby w sprawie zachodziła przesłanka z art. 351 pkt 2 i 3 ustawy o cudzoziemcach. Reasumując organ stwierdził, że biorąc pod rozwagę całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie organ odwoławczy uznał, iż sytuacja Cudzoziemki nie uzasadnia udzielenia jej zgody na pobyt ze względów humanitarnych, czy pobyt tolerowany albowiem nie zaistniały żadne okoliczności, które mogłyby świadczyć, że jej powrót do kraju pochodzenia wiązałby się z jakimkolwiek naruszeniem przepisów Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, w tym prawa do ochrony życia rodzinnego czy prywatnego. Organ I instancji właściwie przeprowadził postępowanie dowodowe w sprawie i dokonał słusznej oceny materiału, a przebieg postępowania nie wskazuje na naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Niezgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] sierpnia 2018r. Cudzoziemka wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej [...] z dnia [...] października 2017r. oraz zasadzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania. W skardze zarzucono naruszenie przepisów postępowania tj. art. 15 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.) statuującego zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego poprzez jego niezastosowanie i brak odniesienia się w sposób szczegółowy i wyczerpujący do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu oraz poprzez dokonanie pobieżnej oceny prawidłowości kwestionowanego rozstrzygnięcia i ograniczenie się do powtórzenia okoliczności przyjętych przez organ I instancji, podczas gdy z zasady dwuinstancyjności wynika obowiązek organu odwoławczego ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy celem skontrolowania, czy działania podejmowane przez organ pierwszej instancji były prawidłowe, zaś istota dwuinstancyjności sprowadza się do dwukrotnego merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia tożsamej pod względem przedmiotowym i podmiotowym sprawy administracyjnej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji oraz wskazując, że w ocenie organu odwoławczego nie zasługuje na uwzględnienie argument, zgodnie z którym pominięcie przez organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji jakiegokolwiek argumentu podniesionego w odwołaniu skutkować musi każdorazowo uchyleniem decyzji z uwagi na naruszenie art. 15 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (jt. Dz. U. 2018 r. poz. 2107) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jt. Dz. U. z 2018 r. poz. 302 z późn. zm. zm.- dalej jako p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd dokonując kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie poddana została decyzja z [...] sierpnia 2018r. Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców orzekająca w przedmiocie zobowiązania L. D. obywatelki [...] do powrotu w terminie 15 dni, od dnia doręczenia decyzji oraz zakazie jej ponownego wjazdu w określonym w tej decyzji terminie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen. Materialnoprawną przesłanką wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2017r. poz. 2206 z późn. zm. – dalej: u.o.c.) w związku z art. 12 ustawy z dnia 24 listopada 2017 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 107). Zgodnie z art. 302 ust. 1 pkt 16 lit. a u.o.c., decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wydaje się cudzoziemcowi, gdy została wydana decyzja o odmowie nadania statusu uchodźcy lub udzielenia ochrony uzupełniającej, o uznaniu wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej za niedopuszczalny, o umorzeniu postępowania w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej lub decyzja o pozbawieniu go statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej i cudzoziemiec nie opuścił terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie i w przypadku, o którym mowa w art. 299 ust. 6 pkt 1 lit. b) u.o.c. W niniejszej sprawie bezspornym jest, że w sprawie miał zastosowanie art. 302 ust. 1 pkt 16 lit. a) u.o.c., bowiem jak wynika z akt sprawy wobec cudzoziemki wydana została ostateczna decyzja Rady do Spraw Uchodźców (dalej: Rada) z dnia [...] listopada 2016 nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] sierpnia 2016 nr [...] odmawiającą nadania skarżącej statusu uchodźcy i którą odmówiono udzielenia ochrony uzupełniającej i cudzoziemka nie opuściła terytorium Polski w terminie 30 dni od dnia jej otrzymania. Należy przy tym zauważyć, że notorią znaną Sądowi z urzędu jest, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 11 października 2017r. sygn. akt. IV SA/Wa 1395/17 odrzucił skargę na ww. decyzję Rady z dnia [...] listopada 2016r. ze względu na uchybienie terminu do jej wniesienia. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia [...] grudnia 2017r. sygn. akt II OZ 1530/17 oddalił zażalenie na ww. postanowienie WSA. Tym samym w ocenie Sądu organy zasadnie uznały, że w tej sprawie zastosowanie ma ww. przepis bowiem w obrocie prawnym pozostaje ostateczna decyzja Rady z dnia [...] listopada 2016r.o odmowie nadania skarżącej statusu uchodźcy i odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej i skarżąca nie opuściła terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zdaniem Sądu organ odwoławczy rozpoznając sprawę w sposób prawidłowy dokonał analizy sprawy skarżącej w kontekście zaistnienia negatywnych przesłanek do wydania decyzji zobowiązującej do powrotu. Analiza ta w sposób prawidłowy pozwoliła na przyjęcie, że w sprawie nie zachodzą okoliczności o których mowa w art.303 ust.1 u.o.c. Skarżąca nie legitymuje się bowiem wizami, czy innymi tytułami pobytowymi uwzględnionymi w pkt 1-3, 5-7 ww. art. 303 ust.1 ww. ustawy. Ustalenia faktyczne wskazują także, że w sprawie nie zachodzą okoliczności , o których mowa w art. 303 ust.1 pkt 4 , 8-13 ww. ustawy. Nadto skarżącej nie została udzielona zgoda na pobyt ze względów humanitarnych lub zgoda na pobyt tolerowany (art. 303 ust.1 pkt 2 w zw. z art. 348 i art. 351 u.o.c.). Z ustaleń dokonanych przez organ a także z zeznań samej skarżącej, nie wynika aby na Ukrainie zagrożone było prawo skarżącej do życia, wolności, czy też bezpieczeństwa osobistego. Z zeznań skarżącej wynika co prawda, że angażowała się w działalność na rzecz integralności [...] (udział w wiecach), jednak organy słusznie uznały, że powyższa działalność miała charakter marginalny. Jak słusznie bowiem wskazano w zaskarżonej decyzji w kluczowym okresie zdarzeń , które miały miejsce na [...], skarżąca przebywała w Polsce, a co za tym idzie wymiar jej zaangażowania nie mógł być istotny i stanowić realnych zagrożeń dla jej osoby. Organ słusznie również zauważyły, że sama skarżąca w protokole z przesłuchania strony z dnia 21 lutego 2017r. (karta 20-21 akt administracyjnych tom 2/2) wskazywała na kłopoty materialne a sam wyjazd z kraju pochodzenia motywowany był chęcią podjęcia pracy. Nie bez znaczenia w tym zakresie jest również fakt, że wniosek o udzielenie statusu uchodźcy skarżąca złożyła dopiero gdy kończyła jej się posiadana wiza pobytowa w Polsce a jak sama zeznała złożyła go w celu legalizacji pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Okoliczności te jak również ustalenia organu dokonane w oparciu o opracowanie Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia UdSC [...] z dnia [...] stycznia 2018r. wskazują, że w przypadku powrotu do kraju pochodzenia prawa skarżącej, o których mowa w art. 348 pkt 1-3 u.o.c., nie będą zagrożone. Prawidłowo również organ uznał, że w sprawie nie zaistniały przesłanki o których mowa w art. 351 u.o.c. W świetle zgromadzonego przez organ materiału dowodowego oraz rozważań zawartych w zaskarżonej decyzji, w ocenie Sądu zaskarżona decyzja wydana została z dopełnieniem wymogów wynikających z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Organy przeprowadziły postępowanie dowodowe w sposób prawidłowy i podjęły czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, a także w sposób właściwy dokonał oceny zebranego materiału dowodowego. Wbrew zarzutom Skargi w sprawie nie doszło także do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Sprawa był rozpatrywana dwukrotnie przez dwa właściwe do tego organy. Organ odwoławczy przeanalizował zarówno dowody zgromadzone przez organ I instancji jak i te które zostały przezeń przeprowadzone uzupełniająco (art. 136 k.p.a.), kompletność zebranego materiału, jak i wyprowadzone z niego wnioski. Z uzasadnienia rozstrzygnięcia organu odwoławczego wynika, że jego ocena jest tożsama z oceną przeprowadzoną przez organ I instancji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców podzielił w pełni ustalenia organu I instancji, przyjmując je jako własne. Organ odwoławczy, nie pominął również zarzutów odwołania, a także mogących wynikać z nich nowych okoliczności sprawy, lecz ustosunkował się do nich poprzez wskazanie przyczyn dla których nie zasługują na uwzględnienie. Tym samym nie może być mowy o naruszeniu przez organ art. 15 k.p.a., a tym samym również art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej czy też wskazywanego w uzasadnieniu skargi art. 13 Konwencji o ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z dnia 4 listopada 1950r. (Dz.U. z 1993r. Nr 61, poz. 284 z późn. zm.). Organ odwoławczy zasadnie również nie uwzględnił zawartej w odwołaniu argumentacji skarżącej wskazującej, że zaskarżenie w postępowaniu sądowoadministracyjnym decyzji Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] listopada 2016r. w przedmiocie nadania skarżącej statusu uchodźcy i odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej sprawia, że pobyt skarżącej w Polsce należy uznać za legalny czy też w związku z tymi okolicznościami organ winien był odstąpić od zastosowania art. 302 ust.1 pkt 16 u.o.c. Należy bowiem wskazać, że żaden przepis ustawy o cudzoziemcach, czy też przepis innej ustawy nie przewiduje wyłączenia czy zawieszenia stosowania przez organ przepisu art. 302 ust.1 ww. ustawy w przypadku zaskarżenia do sądu administracyjnego decyzji Rady do Spraw Uchodźców Z tych wszystkich względów, oceniając zaskarżoną decyzję w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, po rozważeniu podniesionych w skardze zarzutów, Sąd uznał, że nie dają one podstaw do postawienia organom orzekającym w niniejszej sprawie zarzutu naruszenia prawa i podważenia legalności zapadłych w sprawie decyzji skutkującego koniecznością ich wyeliminowania z obrotu prawnego. W konsekwencji, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło