IV SA/Wa 2876/13
PostanowienieWSA w Warszawie2014-03-05
Skład orzekający: Jakub Linkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wstrzymanie wykonania decyzji administracyjnej jest uzasadnione w sytuacji, gdy skarżący powołuje się na trudną sytuację finansową i groźbę "życiowej ruiny"?Ratio decidendi
Trudna sytuacja finansowa strony skarżącej, w tym groźba "życiowej ruiny", sama w sobie nie stanowi wystarczającej przesłanki do wstrzymania wykonania decyzji administracyjnej. Instytucja wstrzymania wykonania decyzji ma charakter wyjątkowy i wymaga wykazania niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, które nie mogą być zrekompensowane w przyszłości. Mechanizmy prawne, w tym przepisy o postępowaniu egzekucyjnym, zapewniają dłużnikowi minimum egzystencji.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza, która nałożyła na nią administracyjną karę pieniężną za usunięcie drzew bez zezwolenia. W ramach skargi skarżąca złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Burmistrza, uzasadniając go swoją trudną sytuacją finansową i groźbą "życiowej ruiny" dla niej i jej rodziny. Do wniosku dołączyła dokumenty potwierdzające jej sytuację materialną.Rozstrzygnięcie
Odmówiono wstrzymania wykonania decyzji Burmistrza K. z dnia [...] listopada 2011 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym z wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Burmistrza K. z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić wstrzymania decyzji Burmistrza K. z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...]
M. K. (dalej: "skarżąca") pismem z 18 listopada 2013 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] października 2013 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] stycznia 2012 r. utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza K. z [...] listopada 2011 r. wymierzającej skarżącej administracyjną karę pieniężną w łącznej kwocie 117 408,76 zł za usunięcie drzew z działki bez wymagalnego zezwolenia.
W powyższej skardze skarżąca zawarła także wniosek o wstrzymanie decyzji Burmistrza K. z [...] listopada 2011 r., w uzasadnieniu którego wskazała, że wykonanie ww. decyzji doprowadziłoby do tego, iż niniejsze postępowanie stałoby się bezprzedmiotowe, a wykonanie decyzji doprowadziłoby skarżącą i jej rodzinę do życiowej ruiny.
Ponadto w piśmie z 6 lutego 2014 r. skarżąca podała, że formalnie jest właścicielką gospodarstwa rolnego o areale 2,14 ha i współwłaścicielką gruntów rolnych o areale 6,15 ha, których nie użytkuje (proces o zniesienie współwłasności trwa kilka lat). Od 2012 r. prowadzi handlową działalność gospodarczą, która przynosi niewielkie dochody ze względu na krótki czas egzystencji i bardzo wysokie koszty utrzymania, tj. czynsz 5500 zł, energia elektryczna ok. 500 zł i inne. Ponadto spłaca kredyty w wysokości ok. 320 zł miesięcznie. Skarżąca utrzymuje także uczącą się córkę, która ma przyznane alimenty, ale są nieskutecznie egzekwowane przez komornika. Do pisma skarżąca załączyła decyzję o podatku gruntowym, PIT 36, fakturę za czynsz, fakturę za energię elektryczną, potwierdzenie przelewów rat kredytów, zaświadczenie z Politechniki [...] potwierdzające, iż córka skarżącej jest studentką, wyciąg przelewów alimentów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej: "P.p.s.a.", wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, stosownie do treści art. 61 § 3 P.p.s.a., Sąd na wniosek strony może wydać postanowienie o wstrzymaniu w całości lub w części aktu lub czynności, będących przedmiotem zaskarżenia, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja ta ma charakter wyjątku od zasady przewidującej, że ostateczna decyzja/postanowienie administracyjne korzystają z domniemania zgodności z prawem i podlegają wykonaniu.
Należy również pamiętać, że wyżej wskazane przesłanki są zwrotami niedookreślonymi, klauzulami generalnymi odsyłającymi do ocen pozaprawnych. Użyte przez ustawodawcę pojęcia "znaczna szkoda" lub "trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, który powinien zaprezentować wnioskodawca. W przepisie art. 61 § 3 P.p.s.a chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie WSA w Białymstoku z 8 sierpnia 2006 r., II SA/Bk 352/06, LexPolonica nr 1241556).
W niniejszej sprawie skarżąca uzasadniając wniosek o wstrzymanie decyzji Burmistrza K. z dnia [...] listopada 2011 r. wskazała na swoją trudną sytuację finansową. W ocenie skarżącej wykonanie ww. decyzji doprowadziłoby ją oraz jej rodzinę do "życiowej ruiny".
Podkreślenia wymaga, że trudna sytuacja finansowa strony, nie może sama w sobie świadczyć o spełnieniu przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Po pierwsze przesłanki z art. 61 P.p.s.a. nie są przesłankami tożsamymi z tymi przewidzianymi w ramach przyznania prawa pomocy. Po drugie, mechanizmy zawarte w przepisach egzekucyjnych zapewniają dłużnikowi minimum egzystencji. Zauważyć bowiem należy, iż ustawa z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.) – por. np. jej art. 8 i art. 10 zawiera mechanizmy zabezpieczające dłużnikowi, choć w ograniczonym zakresie – środki egzystencji (por. postanowienie NSA z 28 września 2011 r., sygn. akt I FZ 219/11, opubl. w https://cbois.nsa.gov.pl.).
Podkreślić także należy, że o spełnieniu przesłanek warunkujących uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności nie może być uznane samo zagrożenie egzekucją orzeczonej należności. Zagrożenie to wiąże się bowiem z każdą decyzją ostateczną nakładającą obowiązek uiszczenia kary pieniężnej. Tymczasem ustawodawca nie uznał za stosowne ustanowienie regulacji wstrzymującej wykonanie decyzji. Przeciwnie – wskazał przesłanki, których wystąpienie warunkuje wstrzymanie wykonania decyzji zaskarżonej do sądu administracyjnego.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał, że skarżąca nie wykazała w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości zaistnienia przesłanek przewidzianych w art. 61 § 3 P.p.s.a., które w ocenie Sądu dają podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 61 § 3 oraz § 5 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło