IV SA/Wa 2906/13

WyrokWSA w Warszawie2014-03-10

Skład orzekający: Marta Laskowska-Pietrzak, Anna Falkiewicz-Kluj, Tomasz Wykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego utrzymujące w mocy odmowę uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie i nadbudowie zabytkowego budynku, narusza prawo materialne lub przepisy postępowania?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy ochrony zabytków prawidłowo odmówiły uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy. Rozbudowa i nadbudowa zabytkowego budynku mieszkalnego, który jest przykładem funkcjonalizmu lat 30. XX wieku i wpisany jest do gminnej ewidencji zabytków, stanowiłaby ingerencję godzącą w jego wartości zabytkowe, co jest niedopuszczalne z punktu widzenia przepisów o ochronie zabytków. Organy prawidłowo wyważyły interes publiczny ochrony zabytków i słuszny interes strony, a ewentualne uchybienia proceduralne nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Skarżąca E. S. wniosła skargę na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, które utrzymało w mocy postanowienie Konserwatora Zabytków odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na przebudowie, rozbudowie i nadbudowie zabytkowego budynku mieszkalnego. Konserwator uznał, że planowana rozbudowa jest na tyle znacząca, że spowoduje zatracenie charakterystycznych cech stylowych budynku. Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania, twierdząc m.in. że inwestycja nie godzi w wartości zabytkowe i że ujęcie budynku w gminnej ewidencji zabytków było wadliwe.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Katarzyna Tomiło-Nawrocka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2014 r. sprawy ze skargi E. S. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy - oddala skargę - IV SA/Wa 2906/13 U Z A S A D N I E N I E I. Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...], dalej "zaskarżonym postanowieniem", Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego (dalej "Minister"), po rozpatrzeniu zażalenia E. S. (dalej "skarżącej"), reprezentowanej przez pełnomocnika, na postanowienie [...] Konserwatora Zabytków (dalej "Konserwatora") z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...], odmawiające uzgodnienia projektu decyzji ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji budowlanej, orzekł o utrzymaniu postanowienia Konserwatora w mocy. II. Zaskarżone postanowienie Ministra zapadło w następującym stanie faktycznym: 1. Pismem z dnia 4 lutego 2013 r. Naczelnik Wydziału Architektury i Budownictwa dla [...] zwrócił się do Konserwatora o uzgodnienie projektu decyzji ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji, polegającej na przebudowie, rozbudowie i nadbudowie budynku mieszkalnego wolnostojącego oraz przebudowie wjazdu na działce ew. nr [...] oraz części działki ew. nr [...] w obrębie [...] przy ulicy [...] w W. na terenie [...] (dalej odpowiednio: "projekt decyzji", "planowana inwestycja" oraz "teren inwestycji"). 2. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2013 r. Konserwator odmówił uzgodnienia projektu decyzji, w szczególności stwierdzając że planowana rozbudowa zabytkowego budynku posadowionego na terenie inwestycji jest na tyle znacząca, że spowoduje zatracenie przez budynek charakterystycznych cech stylowych, w tym prostej kubicznej bryły. 3. Skarżąca wniosła do Ministra zażalenie na postanowienie Konserwatora. III. Rozpatrzywszy zaskarżonym obecnie postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r. zażalenie skarżącej na postanowienie Konserwatora z dnia [...] lutego 2013 r., Minister orzekł o utrzymaniu tego postanowienia w mocy. Uzasadniając własne rozstrzygnięcie, Minister wskazał w szczególności, co następuje: 1. Zgodnie z przepisem art. 60 ust.1 w zw. z art.53 ust.4 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia się z wojewódzkim konserwatorem zabytków - w odniesieniu do obszarów i obiektów objętych ochroną konserwatorską (w tym wpisanych do rejestru zabytków) oraz ujętych w gminnej ewidencji zabytków. Właściwość rzeczowa organu ochrony zabytków w niniejszej sprawie wynika z faktu, że budynek przy ul. [...] został ujęty w gminnej ewidencji zabytków W., założonej zarządzeniem nr [...] r. Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2012 r. w sprawie założenia ewidencji zabytków Miasta W., którego to zarządzenie zostało podane do publicznej wiadomości w dniu wydania. Ponadto, budynek ten stanowi element układu urbanistycznego i zespołu zabudowy wokół fortu M "[...]" ujętego w gminnej ewidencji zabytków Miasta W. zarządzeniem Nt [...] Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2013 r., podanym do publicznej wiadomości w dniu wydania. 2. Zaskarżone zażaleniem postanowienie z dnia [...] marca 2013 r. wydał [...] Konserwator Zabytków, działający z upoważnienia Prezydenta Miasta W., na mocy porozumienia pomiędzy Wojewodą [...] a miastem W. z dnia [...] czerwca 2005 r. w sprawie powierzenia miastu W. prowadzenia niektórych spraw z zakresu właściwości Wojewody [...], realizowanych przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków (Dz. Urz. Woj. [...] z 2005 r., nr [...], poz. [...]) wraz z aneksami (Dz. Urz. Woj. [...] z 2006 r., Nr [...], poz. [...]; z 2007 r., Nr [...], poz. [...]; z 2010 r., Nr [...], poz. [....]). 3. Budynek przy ul. [...] jest przykładem zachowanego do czasów współczesnych oryginalnego obiektu prezentującego typowe cechy funkcjonalizmu lat 30. XX wieku: silne uproszenie form architektonicznych, poczynając od bryły a kończąc na detalu, z podporządkowaniem ich pełnionej funkcji. Stąd praktycznie pozbawiona rozczłonkowania kubiczna bryła budynku, o jednolitych powierzchniach elewacji, przeprutych jedynie otworami okiennymi i drzwiowymi - dla zap9bieżenia monotonii rozmieszczanymi asymetrycznie i zróżnicowanymi wykrojem. Samą bryłę rozbija jedynie wgłębny, jednokolumnowy narożny portyk wejścia głównego oraz uskok muru na wysokości drugiej kondygnacji ponad tarasem od strony elewacji ogrodowej. 4. Przedłożony do uzgodnienia projekt decyzji opracowany został dla inwestycji obejmującej, zgodnie z treścią pkt III analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania obszaru sporządzonego dla przedmiotowej rozbudowy: - rozbudowę istniejącego budy'nku od strony zachodniej; - rozbudowę istniejące garażu w poziomie piwnicy od strony zachodniej; - budowę tarasu ziemnego na gruncie rodzimym oraz na płycie garażu od strony ogrodu wraz ze schodami zewnętrznymi; - nadbudowę poddasza budynku istniejącego od strony południowo-wschodniej; - przebudowę otworów okiennych w budynku istniejącym w poziomie piwnicy; - przebudowę wjazdu na teren posesji. Jak wynika z treści uzgadnianej decyzji, dla części rozbudowywanej od strony zachodniej przewidziano nieprzekraczalną linię zabudowy wycofaną o 4 m względem lica elewacji frotowej. Planowana rozbudowa od strony elewacji frotowej ma mieć szerokość do 6,8 m (przy obecnej szerokości elewacji frontowej nie przekraczającej 12 metrów) a wysokość części rozbudowywanej ustalono na 7,8 m w części północnej i 5,7 m w części południowej (przy wysokości elewacji frotowej do attyki 7,8 m). Ponadto przedłożony do uzgodnienia projekt dopuszcza nadbudowanie budynku głównego vi! części południowo - wschodniej do wysokości 11,2 metrów (przy obecnej wysokości do kalenicy wynoszącej ok. 9,5 m). 5. W ocenie organu zażaleniowego, trafnie wskazał Konserwator, że ww. zakres rozbudowy budynku przy ul. [...] nie spełnia kryterium niewielkiej rozbudowy zachowującej pierwotną formę kompozycyjną głównych elewacji tego obiektu. W praktyce bowiem, od strony elewacji frontowej dostawiona może zostać znaczących rozmiarów bryła nowego skrzydła, zaś sam historyczny budynek może uzyskać nową, nigdy wcześniej nie istniejącą formę nadbudowy. W tym miejscu należy podkreślić, że Konserwator konsekwentnie wskazywał, proszony o wydanie zaleceń konserwatorskich dla przebudowy i rozbudowy przedmiotowego budynku, że możliwa byłaby jedynie niewielka rozbudowa budynku w głąb ogrodu o lekkiej przeszklonej formie, a przedkładana koncepcja rozbudowy i nadbudowy tego obiektu jest niedopuszczalna z konserwatorskiego punktu widzenia [pisma Konserwatora kierowane do pełnomocnika skarżącej: z dnia [...] maja 2012 r., znak: [...]; z dnia [...].07.2012 r., znak: [...] oraz z dnia [...] listopada 2012 r., znak: [...]. Przepis art.4 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami stanowi między innymi, że ochrona zabytków polega na podejmowaniu przez organy administracji publicznej działań mających na celu zapobieganie zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek dla wartości zabytków oraz uwzględnianie zadań ochronnych w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przy kształtowaniu środowiska. Zatem, wobec faktu, że uzgadniany projekt decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na przebudowie, rozbudowie i nadbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącej oraz przebudowie wjazdu przy ulicy [...] w Dzielnicy M. w W. dopuszcza realizację inwestycji godzącej w chronione wartości przedmiotowego obiektu organy ochrony zabytków, związane tymi obowiązkami, nie mogą pozytywnie uzgodnić przedłożonego projektu decyzji. IV. Skarżąca wniosła do Sądu skargę na postanowienie Ministra, zarzucając zaskarżanemu orzeczeniu naruszenie: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: 1) art.53 ust.4 punkt 2 w związku z art.64 ust.1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art.31 ust.3 i art.2 Konstytucji RP poprzez niesłuszną i błędnie umotywowaną odmowę uzgodnienia projektu decyzji, prowadzącą do nadmiernego ograniczenia możliwości zabudowy (naruszenia zasady proporcjonalności) oraz nadużycia kompetencji; 2) art.4 w związku z art.3 pkt 1, 2, 12 i 13 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami poprzez błędne przyjęcie, że realizacja inwestycji, polegającej na przebudowie, rozbudowie i nadbudowie budynku mieszkalnego przy ulicy [...] w W. będzie godzić w podstawowe wytyczne ochrony zabytków, podczas gdy zmierza ona do podniesienie standardu obiektu przy równoczesnym pełnym zachowaniu i wyeksponowaniu jego cech modernistycznych; 3) art.22 ust.5 pkt 3 ustawy o ochronie zabytków w związku art.53 ust.4 pkt 2 w związku z art.64 ust.1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez błędne przyjęcie, że budynek znajdujący się w W. przy ulicy [...] jest (samodzielnie, jak również jako element układu urbanistycznego i zespołu zabudowy wokół fortu M "[...]") wpisany zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie zasadami do gminnej ewidencji zabytków prowadzonej przez Prezydenta, podczas gdy ujęcie budynku w gminnej ewidencji zabytków dokonało się bez wymaganego porozumienia z [...] Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków w W., b) naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: 1) art.7 w związku z art.15, art.77 § 1, art.80 i art.107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie wszechstronnej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego i pominięcie wniosków płynących z: - analizy urbanistycznej, stanowiącej załącznik do projektu decyzji o warunkach zabudowy, - analizy stanu zachowania układu urbanistycznego i zespołu zabudowy wokół fortu M "[...]" w W. i załączonej tam dokumentacji fotograficznej, - opinii z dnia 3 marca 2013 r., sporządzonej przez prof. dr hab. M. L., - analizy zagospodarowania obszaru wokół działki położonej przy ulicy [...] w W. z dnia 4 stycznia 2013 r., opracowanej przez K. G. oraz M. R., - co skutkowało poczynieniem ustaleń faktycznych sprzecznych z rzeczywistym stanem rzeczy, 2) art.138 § 1 pkt 2 w związku z art.144 k.p.a. poprzez bezzasadne utrzymanie w mocy postanowienia Konserwatora z dnia [...] lutego 2013 r. V. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. VI. Sąd rozpoznał skargę na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. z dnia 20 września 2002 r., Nr 153, poz.1269 z późn.zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które przysługuje zażalenie (art.3§2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm. – zwanej dalej "p.p.s.a."). Uwzględnienie przez Sąd skargi na orzeczenie organu administracji publicznej jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia naruszeń prawa wymienionych w art.145 § 1 p.p.s.a. W świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Naruszeń, które mogłyby stanowić podstawę do zastosowania w niniejszej sprawie środków, o których mowa powyżej, Sąd nie stwierdził. Sąd skargę oddalił, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób upoważniający Sąd do wyeliminowania tego orzeczenia z obrotu prawnego. VII. Kontrola legalności zaskarżonego postanowienia Ministra prowadzi do następujących wniosków: 1. Przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, przeprowadzonego na podstawie art. art.53 ust.4 pkt 2 w związku z art.60 ust.1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zakończonego zaskarżonym obecnie postanowieniem Ministra było uzgodnienie projektu decyzji ustalającej warunki zabudowy dla planowanej inwestycji z punktu widzenia ochrony zabytków. Stosownie bowiem do art.53 ust.4 pkt 2 w związku z art.60 ust.1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Przepis ten stanowi, że decyzje w sprawach ustalenia warunków zabudowy wydaje się po uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków w odniesieniu do obszarów i obiektów objętych formami ochrony zabytków, o których mowa w art. 7 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568, z późn. zm.) oraz ujętych w gminnej ewidencji zabytków. Wskazane wyżej ustawowe przesłanki, obligujące organy ochrony konserwatorskiej do przeprowadzenia postępowania w przedmiocie uzgodnienia przedmiotowego projektu, wystąpiły w niniejszej sprawie, albowiem będący przedmiotem inwestycji budynek przy ul. [...] został ujęty w gminnej ewidencji zabytków W., założonej zarządzeniem nr [...] r. Prezydenta Miasta W. z dnia [...] lipca 2012 r. w sprawie założenia ewidencji zabytków Miasta W. Ponadto, budynek ten stanowi element układu urbanistycznego i zespołu zabudowy wokół fortu M "[...]" ujętego w gminnej ewidencji zabytków Miasta W. zarządzeniem Nt [...] Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2013 r., podanym do publicznej wiadomości w dniu wydania. 2. Poza zakresem kontrolowanego postępowania administracyjnego, podobnie jak i poza zakresem kognicji Sądu w niniejszej sprawie pozostaje kwestia oceny legalności formalnej i merytorycznej ujęcia przedmiotowego budynku w gminnej ewidencji zabytków. Podkreślenia wymaga bowiem, że objęcie danej nieruchomości gminną ewidencją zabytków jest wiążące dla organów ochrony konserwatorskiej. Usunięcie wpisu do ewidencji musi nastąpić w odrębnej procedurze (zakwestionowanie czynności materialno – technicznej wpisu). Do momentu ostatecznego zakwestionowania tej czynności wpis jest wiążący. Zgodnie z art.22 ust.5 ustawy o ochronie zabytków w gminnej ewidencji zabytków powinny być ujęte: 1) zabytki nieruchome wpisane do rejestru; 2) inne zabytki nieruchome znajdujące się w wojewódzkiej ewidencji zabytków; 3) inne zabytki nieruchome wyznaczone przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) w porozumieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków. W piśmiennictwie dotyczącym przepisów o ochronie zabytków (Maksymilian Cherka (red.), Patrycja Antoniak "Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Komentarz", LEX 2010) podkreśla się zasadniczą zmianę statusu prawnego ewidencji zabytków, jaka została dokonana na mocy nowelizacji ustawy o ochronie zabytków. Komentatorzy zwracają w tym kontekście uwagę na następujące kwestie: Przed wejściem w życie nowelizacji wspomniana ewidencja (niezależnie od jej rodzaju) prowadzona była wyłącznie dla celów wewnętrznych. Pozwalała ona na analizę i inwentaryzację istniejącej substancji kulturowej. Sporządzenie karty ewidencyjnej danego obiektu mogło stanowić zatem zarówno wynik kwerendy poprzedzającej formalne wszczęcie procedury w przedmiocie wpisu tego obiektu do rejestru zabytków, jak i samodzielny efekt prac dokumentacyjnych, których jedynym celem było zachowanie pamięci o wspomnianym obiekcie na użytek przyszłych badań, przy braku podstaw do objęcia szczególną ochroną prawną jego materialnej substancji. W żadnym jednak wypadku ewidencja zabytków nie mogła stanowić dla organów konserwatorskich samodzielnej podstawy do zastosowania względem objętego nią obiektu działań o charakterze władczym (w tym: wydawania uzgodnień czy udzielania pozwoleń, o których mowa w art. 36 ustawy o ochronie zabytków). Umieszczenie w ewidencji nie było bowiem równoznaczne z poddaniem nadzorowi konserwatorskiemu. Nadzorowi temu podlegały wyłącznie obiekty objęte jedną z prawnych form ochrony konserwatorskiej, o których mowa w art. 7 komentowanej ustawy. Obiekt ujęty w ewidencji zabytków takiej ochronie podlegał zatem o tyle, o ile został jednocześnie uwzględniony w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego - zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 marca 2007 r. (IV SA/Wa 163/07, LEX nr 335145). Nowelizacja diametralnie zmienia status gminnej ewidencji zabytków (de facto ustawiając ją w hierarchii przed ewidencją wojewódzką). Obecnie gminna ewidencja zabytków stanowi jedną z równorzędnych podstaw do objęcia zamieszczonego w niej obiektu ochroną konserwatorską m.in. w decyzji o warunkach zabudowy (art. 1 pkt 4 nowelizacji). Obiekty ujęte obecnie w gminnej ewidencji zabytków (w tym - ujęte wyłącznie w niej) podlegać będą uzgodnieniom konserwatorskim na etapie postępowania o ustalenie warunków zabudowy (art. 4 nowelizacji). Obiekty ujęte w gminnej ewidencji zabytków (w tym - ujęte wyłącznie w niej) podlegać będą uzgodnieniom na etapie pozwolenia na budowę lub rozbiórkę (art.3 nowelizacji). W znowelizowanym stanie prawnym gminna ewidencja zabytków zyskała w istocie status nienazwanej (tzn. niewymienionej w art. 7 ustawy o ochronie zabytków) prawnej formy ochrony zabytków. W świetle powyższego uznać należy, że niesporny w sprawie fakt uwzględnienia przedmiotowego budynku w gminnej ewidencji był wiążący dla organów orzekających w przedmiocie uzgodnienia przedmiotowego projektu decyzji. Organy miały zatem obowiązek uznać budynek za objęty ochron konserwatorską i ocenić, czy proponowany przez inwestora stopień ingerencji w ten budynek daje się pogodzić z potrzebami ochrony zabytków. 3. W ocenie Sądu orzekające w niniejszej sprawie organy obu instancji wykazały w sposób dostateczny brak możliwości pogodzenia realizacji planowanej przez skarżącą inwestycji z potrzebami ochrony zabytków. Przywołane na wstępie przepisy ustawy o planowaniu nie wskazują materialno prawnych przesłanek, warunkujących pozytywne lub negatywne uzgodnienie projektu decyzji ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji planowanej na terenie objętym ochroną konserwatorską. Ustalenie takich przesłanek wymaga odwołania się przepisów ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, w tym w szczególności do art.4 tej ustawy, definiującemu pojęcie "ochrony zabytków". Zgodnie z przywołanym przepisem ochrona ta polega m.in. na podejmowaniu przez organy administracji publicznej działań mających na celu zapobieganie zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek dla wartości zabytków oraz uwzględnianie zadań ochronnych w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przy kształtowaniu środowiska. Przyjąć należy, że uzgodnienia dokonywane przez organy konserwatorskie mają charakter uznania administracyjnego. Uznanie administracyjne jest uprawnieniem administracji do kształtowania w danej sprawie, w danym stanie faktycznym skutków prawnych w ramach pewnej swobody administracji, którą pozostawiają jej przepisy prawa materialnego oraz w ramach obowiązujących reguł proceduralnych. Organ administracji działając w oparciu o uznanie ma obowiązek wyważyć interes publiczny oraz słuszny interes strony. W konsekwencji organ administracji ma zasadniczo rozstrzygać zgodnie z żądaniem strony, chyba, że takie rozstrzygnięcie pozostaje w sprzeczności z interesem publicznym. Uznanie nie upoważnia bowiem do działania dowolnego - organ ma obowiązek zgromadzenia i wszechstronnego zbadania materiału dowodowego w celu ustalenia stanu faktycznego, a następnie wydanie orzeczenia o treści przekonywującej pod względem faktycznym i prawnym. W ocenie Sądu orzekające w sprawie organy wyjaśniły w dostatecznie skonkretyzowany sposób, jakie właściwości przedmiotowego budynku przesądzają o jego zabytkowej wartości, z czym wiąże się potrzeba ich ochrony przed niepożądanymi przekształceniami. Wskazano zatem, że budynek ten jest przykładem zachowanego do czasów współczesnych oryginalnego obiektu prezentującego typowe cechy funkcjonalizmu lat 30 XX wieku: silne uproszenie form architektonicznych, poczynając od bryły a kończąc na detalu, z podporządkowaniem ich pełnionej funkcji. Stąd praktycznie pozbawiona rozczłonkowania kubiczna bryła budynku, o jednolitych powierzchniach elewacji, przeprutych jedynie otworami okiennymi i drzwiowymi - dla zapobieżenia monotonii rozmieszczanymi asymetrycznie i zróżnicowanymi wykrojem. Samą bryłę rozbija jedynie wgłębny, jednokolumnowy narożny portyk wejścia głównego oraz uskok muru na wysokości drugiej kondygnacji ponad tarasem od strony elewacji ogrodowej. Oceniając w tym kontekście dopuszczalność akceptacji planów inwestycyjnych inwestora, przewidujących jednocześnie: przebudowę, nadbudowę i rozbudowę przedmiotowego budynku, organy stwierdziły brak możliwości uznania rozbudowy budynku przy ul. [...] za niewielką rozbudowę zachowującej pierwotną formę kompozycyjną głównych elewacji tego obiektu. Wiąże się to z faktem, że od strony elewacji frontowej dostawiona może zostać znaczących rozmiarów bryła nowego skrzydła, zaś sam historyczny budynek może uzyskać nową, nigdy wcześniej nie istniejącą formę nadbudowy. Istotnym jest przy tym fakt, że w niniejszej sprawie nie sposób mówić o nieświadomości skarżącej co do wymagań konserwatorskich, związanych z jej planami inwestycyjnymi w sytuacji, w której w toku postępowania organ I instancji konsekwentnie wskazywał, proszony o wydanie zaleceń konserwatorskich dla przebudowy i rozbudowy przedmiotowego budynku, że możliwa byłaby jedynie niewielka rozbudowa budynku w głąb ogrodu o lekkiej przeszklonej formie, a przedkładana koncepcja rozbudowy i nadbudowy tego obiektu jest niedopuszczalna z konserwatorskiego punktu widzenia (por. korespondencja powołana przez Ministra w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia). Niewątpliwie zgodzić należy się ze skargą, że w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nie odniesiono się w sposób bezpośredni, w szczególności do przedłożonej przez skarżącą opinii prof. dr hab. M. L., sporządzonej w dniu [...] marca 2013 r. Można jednakże mówić w tym wypadku wyłącznie o naruszeniu art.107 § 3 k.p.a., nie mającym istotnego wpływu na wynik sprawy. Przywołana opinia formułuje wprawdzie wnioski korzystne dla skarżącej (w ocenie autorki opinii realizacja planowanej inwestycji daje się pogodzić z potrzebami ochrony zabytków), niemniej w oczywisty sposób nie ma dla organu konserwatorskiego charakteru wiążącego. W opinii tej zaprezentowano odmienne stanowisko w kwestii dopuszczalnego stopnia ingerencji w układ urbanistyczny, objęty ochroną konserwatorską (liberalne), aniżeli preferowane przez orzekające w sprawie organy (rygorystyczne). Przyjęcie takiej preferencji przez wyspecjalizowane organy, wsparte wskazaniem w skonkretyzowany sposób przesłanek przemawiających za niedopuszczaniem w danym przypadku do znaczącego przekształcania przedmiotu ochrony konserwatorskiej, było w ocenie Sądu całkowicie dopuszczalne. W świetle powyższych okoliczności skargę jako niezasadną należało oddalić. Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło