IV SA/Wa 2910/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka (spr.), sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2014 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia E. w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołań oddala skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem nr [...], z dnia [...] października 2013 r., na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdziło niedopuszczalność odwołań Stowarzyszenia E. oraz Stowarzyszenia "[...]" od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2013 r., znak: [...], stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego na realizacji garażu samochodowego wraz z towarzyszącą mu infrastrukturą o powierzchni nie mniejszej niż 0,5 ha, w ramach budowy budynku biurowego wraz z garażem podziemnym na działkach nr [...] i nr [...] z obrębu [...], przy ul. [...] w Dzielnicy [...] W. W uzasadnieniu postanowienia Kolegium wskazało, że wnioskiem z dnia 19 września 2012 r. B. S.A. zwróciło się do Prezydenta W. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla ww. przedsięwzięcia. Pismem z dnia 21 listopada 2012 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w W. wyraził opinię o braku potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko dla planowanej inwestycji. Z kolei Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w W. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2012 r. uznał planowane przedsięwzięcie za przedsięwzięcie, dla którego można odstąpić od nałożenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Prezydent W. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013 r. nie stwierdził potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia. Następnie decyzją z dnia [...] lutego 2013 r., Prezydent W. stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego na realizacji garażu samochodowego wraz z towarzyszącą mu infrastrukturą o powierzchni nie mniejszej niż 0,5 ha, w ramach budowy budynku biurowego wraz z garażem podziemnym na działkach nr [...] i nr [...] z obrębu [...], przy ul. [...] w Dzielnicy [...] W. Odwołania od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2013 r. wnieśli: Stowarzyszenie E. oraz Stowarzyszenie "[...]". Stowarzyszenie E. powołując się na art. 31 k.p.a. zawnioskowało o włączenie do postępowania w sprawie uchylenia powyższej decyzji, natomiast Stowarzyszenie "[...]" podtrzymało wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, a także z ostrożności procesowej wniosło o przeprowadzenie postępowania zmierzającego do wycofania z obiegu prawnego zaskarżonej decyzji w przypadku stwierdzenia niedopuszczalności odwołania lub umorzenia postępowania odwoławczego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wskazało, że w przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia z postępowaniem wymagającym udziału społeczeństwa, a zatem nie można uznać, że Stowarzyszenie E. oraz Stowarzyszenie "[...]" mogły wstąpić do niniejszego postępowania na prawach art. 44 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. nr 199, poz. 1227). Planowana inwestycja zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla których obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko może być wymagany, w toku postępowania organ I instancji postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013 r. nie stwierdził potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia. W przypadku przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko postępowanie z udziałem społeczeństwa może rozpocząć się dopiero po nałożeniu obowiązku przeprowadzenia oceny i przedłożeniu przez inwestora raportu o oddziaływaniu na środowisko. Odwołujące się organizacje nie przystąpiły do udziału w przedmiotowym postępowaniu na prawach strony w trybie art. 321 k.p.a. na etapie postępowania przed organem I instancji. Biorąc pod uwagę fakt, że w sprawie żadna ze stron nie wniosła odwołania od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2013 r., Kolegium stwierdziło, że przedmiotowe odwołania wniesione przez podmioty, które nie posiadają legitymacji procesowej do tego rodzaju działania, gdyż nie są ani stronami postępowania, ani nie zostały dopuszczone do udziału w nim na prawach strony przed jego zakończeniem, są niedopuszczalne w rozumieniu art. 134 k.p.a. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. nr [...], z dnia [...] października 2013 r., wniosło Stowarzyszenie E. Zaskarżonemu postanowieniu skarżące Stowarzyszenie zarzuciło naruszenie art. 31 k.p.a. i art. 9 ust. 2 Konwencji z Aarhus o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska, dalej "Konwencja z Aarhus", stosowanej bezpośrednio poprzez art. 9, art. 91 w związku z art. 87 ust. 1 Konstytucji RP w powiazaniu z art. 10A Dyrektywy 85/337/WE. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jak stanowi art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd badając legalność zaskarżonego aktu, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Badając legalność zaskarżonego postanowienia w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2013 r. nie narusza prawa. Z akt administracyjnych wynika, że stroną postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Prezydent W. z dnia [...] lutego 2013 r. nie było Stowarzyszenie E., które pismem z dnia 20 marca 2013 r. wniosło odwołanie od ww. decyzji. W piśmie tym został zawarty również wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu Stowarzyszenia w trybie art. 31 § 2 k.p.a. Poza sporem w sprawie pozostaje okoliczność, że skarżące Stowarzyszenie E. nie uczestniczyło (na prawach strony) w postępowaniu zakończonym decyzją Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2012 r. Zgodnie z art. 127 § 1 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Analiza przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego pozwala wyróżnić dwie kategorie podmiotów postępowania, którym przysługuje legitymacja odwoławcza, rozumiana jako prawo do wniesienia odwołania. Są nimi: strona (strony) postępowania oraz podmiot (podmioty) na prawach strony. Organizacja społeczna legitymowana jest do wniesienia odwołania jako podmiot działający na prawach strony. Jednakże bezwzględnym warunkiem legitymacji organizacji społecznej do wniesienia odwołania jest jednak dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu w I instancji. W przeciwnej sytuacji organizacja społeczna legitymacji takiej nie posiada. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 czerwca 1998 r., IV SA 1180/96, niepubl., stwierdził, że organizacja społeczna, jeżeli zostanie dopuszczona na własne żądanie do udziału w postępowaniu w pierwszej instancji, ma prawo do wniesienia odwołania od decyzji. W przeciwnym razie brak jest legitymacji do złożenia odwołania. Postępowanie odwoławcze jest oparte na zasadzie skargowości i prawo wniesienia odwołania zgodnie z art. 127 § 1 k.p.a. służy stronie. Prawidłowo Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uznało również, że w sprawie nie ma podstaw do rozpoznania odwołania Stowarzyszenia E. na podstawie art. 44 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199 poz. 1227). Uprawnienie organizacji ekologicznej do wniesienia odwołania w oparciu o ww. przepis ogranicza się do postępowań wymagających udziału społeczeństwa. Ponieważ w sprawie zakończonej decyzją Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2013 r. nie przeprowadzono oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a zatem nie było to postępowanie wymagające udziału społeczeństwa, tym samym nie został spełniony wymóg art. 44 ust. 2 ww. ustawy pozwalający uznać, że Stowarzyszeniu E. przysługuje uprawnienie do skutecznego złożenia odwołania od decyzji organu I instancji. W ocenie Sądu niezasadnym jest powoływanie się przez stronę skarżącą na to, że przepisy dyrektywy 85/337/EWG mogą być w przedmiotowym postępowaniu stosowane bezpośrednio i stanowić podstawę do dopuszczenia Stowarzyszenia E. do udziału w postępowaniu. Przepisy tej dyrektywy zostały bowiem w sposób prawidłowy wprowadzone do prawa polskiego (m.in. poprzez przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko oraz k.p.a.) i dlatego nie mogą być bezpośrednio stosowane. To samo dotyczy konwencji z Aarhus z 25 czerwca 1998 r. (vide np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 kwietnia 2006 r. sygn. akt VII SA/Wa 16/06, Lex Omega nr 204936). Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.