IV SA/Wa 2913/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. S. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy i wydalenia postanawia: odrzucić skargę. W piśmie z dnia 10 maja 2013 r. W. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w części dotyczącej odmowy nadania statusu uchodźcy i wydalenia. Zarządzeniem z dnia 10 maja 2013 r. Przewodniczący Wydziału wezwał skarżącego do uzupełnienia, w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi, jej braków fiskalnych poprzez uiszczenie wpisu od wniesionej skargi w kwocie 300,-zł. Wezwanie powyższe, wraz ze stosownym pouczeniem o konsekwencjach jego niewykonania, zostało skutecznie doręczone skarżącemu w dniu 20 maja 2013 r. (dowód: karta 18 akt). Zatem siedmiodniowy termin do dokonania powyższej czynności bezskutecznie upłynął w dniu 27 maja 2013 r. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący pismem z dnia 28 maja 2013 r., złożonym tegoż dnia u kierownika zmiany Strzeżonego Ośrodka dla Cudzoziemców i Aresztu w Celu Wydalenia w P., wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym oraz przywrócenie terminu do złożenia tego wniosku. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 21 czerwca 2013 r. zostało skarżącemu przyznane prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 11 września 2013 r. odrzucił skargę wobec nieuiszczenia przez skarżącego należnego wpisu sądowego, zaś wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został złożony po bezskutecznym upływie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną od powyższego postanowienia z dnia 11 września 2013 r., postanowieniem z dnia 26 listopada 2013 r., sygn. akt II OSK 2835/13 uchylił zaskarżone postanowienie, stwierdzając w uzasadnieniu przedmiotowego rozstrzygnięcia, że Sąd pierwszej instancji przedwcześnie uznał, że skarżący zobowiązany był do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, gdyż nie rozpoznał we właściwej formie wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, którego ewentualne uwzględnienie powodowałoby, że skarżący nie byłby zobowiązany uiścić wpisu sądowego od skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 28 stycznia 2014 r. odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Odpis powyższego nieprawomocnego postanowienia wraz z uzasadnieniem przesłany został pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu dla skarżącego, który – jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru (karta 90 akt) – potwierdził jego otrzymanie datą 5 lutego 2014 r. Na wymienione orzeczenie zażalenie nie zostało wniesione, zaś siedmiodniowy termin do jego wniesienia upłynął w dniu 12 lutego 2014 r., zatem postanowienie to stało się prawomocne od dnia 13 lutego 2013 r. Ponownie rozpoznając sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 230 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały, a pismem takim jest między innymi skarga. Natomiast stosownie do treści art. 220 § 1 tej ustawy, sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata, zaś art. 220 § 3 powołanej ustawy stanowi, że skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd, a jak wynika z akt sprawy, skarżący nie wykonał zarządzenia Przewodniczącego Wydziału i nie uiścił wymaganego wpisu sądowego. Jak bowiem wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przez skarżącego wezwania, zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 10 maja 2013 r. zostało doręczone skarżącemu w dniu 20 maja 2013 r. We wskazanym przez Sąd terminie, który upłynął w dniu 27 maja 2013 r. wpis sądowy nie został jednak przez skarżącego uiszczony. Jednocześnie wyjaśnić należy, że prawidłowego wykonania zarządzenia z dnia 10 maja 2013 r. nie stanowi nadany dopiero w dniu 28 maja 2013 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, bowiem czynność ta dokonana została z uchybieniem ustawowego terminu zakreślonego do uiszczenia należnego wpisu, a w świetle art. 85 powołanej ustawy czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Wprawdzie dopuszczalnym jest, że strona po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego, może złożyć wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia jej od jego uiszczenia, jednakże wniosek taki powinien być złożony w terminie zakreślonym przez Sąd do uiszczenia wpisu. Zasadą jest bowiem, że zwolnienie od kosztów sądowych następuje z datą wydania postanowienia w tym przedmiocie i nie działa wstecz. Zatem wniosek o przyznanie prawa pomocy wywołuje skutki dopiero od chwili jego wniesienia, a zatem nie obejmuje on zwolnienia od kosztów, do uiszczenia których strona zobowiązana była w terminie, który upłynął przed jego złożeniem. Jeżeli strona ma przejściowe, a nawet stałe problemy finansowe wpływające na możność uiszczenia opłat sądowych, w takiej sytuacji uprawniona jest do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, jednakże wniosek ten musi zostać złożony w terminie otwartym do uiszczenia wpisu [por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2010 r., sygn. akt II OZ 1261/10 (LEX nr 844719) i z dnia 28 sierpnia 2007 r., sygn. akt I OZ 605/07 (niepubl.) oraz postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 marca 2006 r., sygn. akt IV SA/Wa 2273/05 (LEX nr 886225)]. Dla rozpoznania niniejszej skargi złożony w dniu 28 maja 2013 r. wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie ma jednak znaczenia, gdyż złożony został po upływie terminu do uiszczenia wpisu, zakreślonego w zarządzeniu z dnia 10 lutego 2013 r. Wobec powyższego, na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.