IV SA/Wa 2917/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Szymańska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Golat Sędzia WSA Anita Wielopolska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 19 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi K. M. na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania uchyla zaskarżone postanowienie Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2018r. [...] Przewodniczący Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania po rozpoznaniu odwołania K. O. od decyzji Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia [...] lipca 2018r. - na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdził niedopuszczalność tego odwołania. Stan faktyczny sprawy jest następujący. Wskazaną wyżej decyzją z dnia [...] lipca 2018r. Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] orzekł o niepełnosprawności małoletniego K. M. ur. [...] r. Decyzja ta została odebrana osobiście w dniu [...] lipca 2008r. przez przedstawiciela ustawowego małoletniego – matkę K. O.. Tego samego dnia matka złożyła oświadczenie, w którym zrzekła się prawa do wniesienia odwołania od decyzji orzekającej niepełnosprawność. Ponownie tego samego dnia skarżąca cofnęła swoje oświadczenie o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania, uchylając się od skutków tego oświadczenia, w powołaniu na działanie pod wpływem błędu. Organ stwierdził, że strona, która zrzekła się prawa do wniesienia odwołania, nie może uchylić się od skutków prawnych zrzeczenia się odwołania twierdząc, że działała pod wpływem błędu, skoro o prawie tym oraz skutkach prawnych skorzystania z tego prawa została pouczona przez organ. Organ odwoławczy twierdzi dalej, że nie jest możliwe cofnięcie zrzeczenia się prawa do wniesienia odwołania. W chwili doręczenia organowi takiego zrzeczenia, jest ono niewzruszalne. Z tych względów niedopuszczalne było wniesienie odwołania, a skoro zostało wniesione, należało uznać je za niedopuszczalne na podstawie art. 134 k.p.a. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie wniosła przedstawiciel ustawowy małoletniego K. M., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego. Skarga zarzuca naruszenie art. 134 k.p.a. poprzez błędną wykładnię i nieprawidłowe zastosowanie, bowiem odwołanie od orzeczenia o niepełnosprawności zostało wniesione z zachowaniem terminu. Dalej naruszenie art. 40 w zw. z art. 57 § 1 k.p.a., art. 129 § 2 k.p.a. i 127 a k.p.a. poprzez błędną ich wykładnię i niezastosowanie, podczas gdy skarżąca nie złożyła skutecznie oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania od orzeczenia o niepełnosprawności syna z uwagi na fakt, że owo oświadczenie nie było złożone w trakcie biegu terminu do wniesienia odwołania. Bieg terminu do wniesienia odwołania rozpoczyna się od dnia następnego po dniu doręczenia ogłoszenia decyzji stronie. Tymczasem matka otrzymała decyzję o niepełnosprawności [...] lipca 2018r. i tego samego dnia złożyła oświadczenie o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania. A dodatkowo tego samego dnia tj. [...] lipca 2018r. złożyła oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu. Dalej skarga podnosi naruszenie art. 53 § 1 p.p.s.a. gdyż organ błędnie pouczył stronę, że skarga do sądu administracyjnego na sporne postanowienie przysługuje w terminie miesiąca od dnia doręczenia postanowienia, gdy tymczasem termin ten przepis określa na 30 dni. Ma to zasadnicze znaczenie, bowiem inaczej liczy się terminy określone w miesiącach, a inaczej w dniach. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, zwanej dalej również: "P.p.s.a."), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 P.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 134 zd. 1 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza, w drodze postanowienia, niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Z normy tej wynika, że organ odwoławczy przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania odwołania musi stwierdzić czy odwołanie jest dopuszczalne i czy zostało wniesione w terminie, przy czym pierwszeństwo w ocenie ma przesłanka dopuszczalności odwołania. Pojęcie niedopuszczalności odwołania nie zostało zdefiniowane w k.p.a. W orzecznictwie przyjmuje się, że niedopuszczalność odwołania może wynikać z przesłanek o charakterze przedmiotowym i podmiotowym (zob. np. wyrok NSA z 10 marca 2009 r., sygn. II OSK 316/08, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Do przesłanek o charakterze przedmiotowym zalicza się m.in. przypadki braku możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji. W rozpoznawanej sprawie, jako przesłankę niedopuszczalności odwołania, Wojewódzki Zespół wskazał na skorzystanie przez stronę – matkę małoletniego z uprawnienia wynikającego z art. 127a § 1 i 2 k.p.a. Zgodnie z § 1 tego artykułu, w trakcie biegu terminu do wniesienia odwołania strona może zrzec się prawa do wniesienia odwołania wobec organu administracji publicznej, który wydał decyzję. Natomiast w myśl § 2, z dniem doręczenia organowi administracji publicznej oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania przez ostatnią ze stron postępowania, decyzja staje się ostateczna i prawomocna. W piśmiennictwie dotyczącym tej regulacji wskazano, że "Zrzeczenie się prawa odwołania oparte jest na pełnej rozporządzalności z ograniczeniem, że w razie wielości stron, skuteczność zrzeczenia się prawa odwołania uwarunkowana jest zgodną w tym przedmiocie wolą stron. O prawie do zrzeczenia się prawa odwołania organ administracji publicznej obowiązany jest pouczyć w decyzji, ale ze wskazaniem konsekwencji prawnych zrzeczenia się odwołania. Konsekwencje te normuje art. 127 a § 2 K.p.a. (B. Adamiak [w:] System Prawa Administracyjnego, t. 9, Prawo procesowe administracyjne, red. Hauser, A. Wróbel, Z Niewiadomski, Warszawa 2017, s. 316). Jak wynika z art. 127a § 1 k.p.a. zrzec się prawa do wniesienia odwołania można w trakcie biegu terminu do wniesienia odwołania. Termin do wniesienia odwołania, a więc i termin do złożenia oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania należało zatem liczyć od [...] lipca 2018r. Zgodnie bowiem z art. 57 § 1 k.p.a., jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. W konsekwencji nieskuteczne jest oświadczenie o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania (art. 127a K.p.a.) złożone przed dniem rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia odwołania (vide A. Wróbel, teza 8 do art. 127a K.p.a., komentarz System Informacji Prawnej Lex Omega, stan prawny 1 marca 2018 r.). A zatem skoro doręczenie decyzji miało miejsce [...] lipca 2018 r., to czternastodniowy termin do wniesienia odwołania mógł rozpocząć bieg dopiero od dnia następnego tj. od [...] lipca 2018 r. i najwcześniej tego dnia możliwe było skuteczne złożenie oświadczenia w trybie art. 127a k.p.a. Tymczasem przedstawiciel małoletniego zrzekła się prawa, jak również cofnęła owo zrzeczenie się prawa do złożenia odwołania dnia [...] lipca 2018r. tj. jeszcze przed rozpoczęciem terminu do tego rodzaju czynności. Wobec powyższego cofnięcie zrzeczenia jako złożone do czynności bezskutecznej także nie mogło odnieść żadnego skutku. Wojewódzki Zespół zatem wadliwie zastosował art. 134 K.p.a. orzekając o niedopuszczalności odwołania złożonego przez skarżącą, z przyczyn przedmiotowych. Nie nastąpiło bowiem skuteczne zrzeczenie się tego prawa, co oznacza, że strona do końca terminu przewidzianego do złożenia tego odwołania była uprawniona do wykorzystania możliwości zaskarżenia decyzji w przedmiocie niepełnosprawności. Innymi słowy z powodu podanego w zaskarżonym postanowieniu organ nie był władny uznać niedopuszczalności odwołania. Takie stanowisko organu w konsekwencji prowadzi do wniosku, że Wojewódzki Zespół naruszył przepisy postępowania, tj. art. 134 K.p.a., jak również art. 127a § 1 K.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Odnosząc się natomiast do zarzutu skargi naruszenia art. 134 k.p.a. poprzez błędną wykładnię i nieprawidłowe zastosowanie podczas gdy odwołanie od orzeczenia o niepełnosprawności zostało wniesione z zachowaniem terminu, to zarzut ów jest bezprzedmiotowy. Otóż organ uznał niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych, nie zaś z powodu uchybienia terminu do jego wniesienia. Zarzut naruszenie art. 53 §1 p.p.s.a. polegający na tym, że organ błędnie pouczył stronę, że skarga do sądu administracyjnego na sporne postanowienie przysługuje w terminie miesiąca od dnia doręczenia postanowienia jest zasadny, ale bez wpływu na wynik sprawy. Skarga bowiem została wniesiona w terminie i merytorycznie rozpatrzona przez Sąd. Z tych przyczyn Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 134 i art. 127a § 1 i 2 k.p.a., orzekł jak w sentencji wyroku.