IV SA/Wa 2925/13

PostanowienieWSA w Warszawie2014-03-28

Skład orzekający: Anna Falkiewicz-Kluj, Magdalena Durzyńska, Łukasz Krzycki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organizacja społeczna, której statutowym celem jest obrona praw obywatela, może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu sądowym w sprawie dotyczącej obowiązku meldunkowego, który nie jest uprawnieniem, a obowiązkiem obywatela?
Ratio decidendi
Sąd nie uwzględnił wniosku organizacji społecznej o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, ponieważ sprawa dotyczyła obowiązku meldunkowego, a nie uprawnienia obywatela. Zakres statutowej działalności organizacji obejmował obronę praw, a nie obowiązków obywatela, co wykluczało możliwość uznania, że sprawa dotyczy statutowej działalności stowarzyszenia.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie Pomocy Prawnej złożyło wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika. Sprawa dotyczyła skargi B.Z. na decyzję Wojewody o wymeldowaniu jej z pobytu stałego. Stowarzyszenie powołało się na swój statut, który obejmuje obronę praw człowieka i obywatela. Sąd rozpatrywał wniosek organizacji.
Rozstrzygnięcie
Nie uwzględniono wniosku Stowarzyszenia Pomocy Prawnej o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, Sędziowie sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.), sędzia WSA Łukasz Krzycki, Protokolant sekr. sąd. Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2014 r. na rozprawie sprawy ze skargi B.Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2013 r. Nr [...] o wymeldowaniu w przedmiocie wniosku Stowarzyszenia P. z siedzibą w O. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika p o s t a n a w i a nie uwzględnić wniosku Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2013 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania M.Z., uchylił w całości decyzję Wójta Gminy C. z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] – orzekającą o odmowie wymeldowania B.Z. z pobytu stałego z budynku położonego w miejscowości J., gm. C. – i orzekł o wymeldowaniu B.Z. z pobytu stałego z budynku położonego w miejscowości J., gm. C. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła B.Z. Pismem z dnia 24 stycznia 2014 r. Stowarzyszenie Pomocy Prawnej "[...]" z siedzibą w O. zgłosiło udział w postępowaniu w charakterze uczestnika oraz wniosło o dopuszczenie do udziału w tym postępowaniu. Stowarzyszenie wskazało, że sprawa dotyczy działalności regulaminowej określonej w § 2 regulaminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270), dalej p.p.s.a., udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Na postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie przysługuje zażalenie. Przepis art. 25 § 4 p.p.s.a. stanowi, że zdolność sądową mają organizacje społeczne, choćby nie posiadały osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób. W sprawie niniejszej, wnioskujące o dopuszczenie do udziału w postępowaniu stowarzyszenie powołuje się na unormowanie zawarte w § 2 regulaminu, zgodnie z którym celem jego działalności jest: działanie na rzecz ochrony równości i obrony praw: człowieka, obywatela, pracownika, ubezpieczonego, konsumenta, rodziny i jej członków, poszkodowanych, pokrzywdzonych, ofiar przestępstw, skazanych; pomoc, w tym prawna, ww. osobom; propagowanie zasad praworządności i sprawiedliwości społecznej; działanie na rzecz powszechnej dostępności do pomocy prawnej. Wskazać trzeba, że udział organizacji społecznej w sprawie innych osób musi odpowiadać wymaganiom racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym w sprawach indywidualnych i działaniem organów administracji. Ustalenie przez sąd, czy zakres działalności statutowej (regulaminowej) danej organizacji społecznej uzasadnia jej udział w postępowaniu, powinno sprowadzać się do porównania zakresu całokształtu działalności z przedmiotem danej sprawy (por. postanowienie NSA z dnia 29 kwietnia 2013 r. sygn. akt II FZ 174/13, Lex nr 1310050; postanowienie NSA z dnia 11 lipca 2013 r. sygn. akt II OZ 553/13, Lex nr 1345500). W przedmiotowej sprawie decyzja kwestionowana przez B.Z. została wydana na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.), zgodnie z którym organ gminy wydaje na wniosek właściciela lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się Z treści art. 15 ust. 1 cytowanej ustawy wynika, że osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące, jest obowiązana wymeldować się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca. Podobnie, jak stanowi art. 5 ust. 1 ww ustawy, osoba posiadająca obywatelstwo polskie i przebywająca stale na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązana zameldować się w miejscu pobytu stałego. Ustawa stanowi zatem wprost, iż zameldowanie i wymeldowanie należy traktować jako obowiązek obywatela, a nie jego uprawnienie. Przywołane przepisy zawarte są w rozdziale 2 ustawy zatytułowanym "Obowiązek meldunkowy". Wbrew twierdzeniom wnioskującego o dopuszczenie do udziału w sprawie Stowarzyszenia, "meldunek" nie jest chronionym przepisami ustawy uprawnieniem, którego pozbawienie narusza "prawa człowieka, obywatela, pracownika, ubezpieczonego, czy konsumenta ..." W konsekwencji, skoro zakres statutowej działalności wnioskodawcy obejmuje obronę praw obywatela, a nie jego obowiązków, nie można przyjąć, aby sprawa dotyczyła statutowej działalności Stowarzyszenia. Wniosek Stowarzyszenia o dopuszczenie do udziału w niniejszym postępowaniu sądowym nie zasługuje zatem na uwzględnienie. Z tych przyczyn, na podstawie art. 33 § 2 w zw. z art. 25 § 4 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło