IV SA/Wa 2930/15
WyrokWSA w Warszawie2016-02-02
Skład orzekający: Piotr Korzeniowski, Katarzyna Golat, Grzegorz Rząsa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za nieprzekazanie odpadów komunalnych do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych może zostać nałożona, gdy odpady zostały przekazane do instalacji zastępczej z przyczyn innych niż awaria regionalnej instalacji?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy błędnie ograniczyły katalog przyczyn uzasadniających przekazanie odpadów do instalacji zastępczej wyłącznie do awarii regionalnej instalacji. Wykładnia systemowa przepisów ustawy o odpadach wskazuje, że inne przyczyny uniemożliwiające przyjęcie odpadów również mogą uzasadniać skorzystanie z instalacji zastępczej. Organy nie zbadały, czy w konkretnej sprawie takie inne przyczyny wystąpiły.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na przedsiębiorcę za nieprzekazanie zmieszanych odpadów komunalnych do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych (RIPOK) w I kwartale 2013 r. Przedsiębiorca przekazał odpady do instalacji zastępczej, argumentując, że nie otrzymał kalkulacji kosztów od RIPOK. Organy administracji utrzymały karę, uznając, że podstawą do skorzystania z instalacji zastępczej jest wyłącznie awaria RIPOK.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. i zasądzono od SKO na rzecz D. A. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Korzeniowski, Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Golat, sędzia WSA Grzegorz Rząsa (spr.), Protokolant ref. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2016 r. sprawy ze skargi D. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz D. A. kwotę 194 (sto dziewięćdziesiąt cztery) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
I. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2015 r., znak: [...] (dalej powoływana również jako "zaskarżona decyzja"). Decyzją tą Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej powoływane również jako "SKO w [...]" lub "organ"), działające na podstawie art. 127 § 2 w związku z art. 17 pkt 1 k.p.a w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania Pana [...], prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...], od decyzji Wójta Gminy [...] Nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r. nakładającej na przedsiębiorcę - firmę [...], karę pieniężną w wysokości: [...] zł (słownie: pięćset złotych) za nie przekazanie odebranych od właścicieli nieruchomości z terenu Gminy [...] w I kwartale 2013 r. zmieszanych odpadów komunalnych o kodzie [...] do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych (tzw. RIPOK-u), utrzymało w mocy wskazaną wyżej decyzję Wójta Gminy [...] Nr [...].
II. Zaskarżona decyzja została oparta na następujących ustaleniach faktycznych i ocenach prawnych.
II.1. Decyzją Nr [...] z dnia [...] listopada 2013r. Wójt Gminy [...] nałożył na przedsiębiorcę - firmę [...], karę pieniężną w wysokości: [...] zł (słownie: pięćset złotych) za nie przekazanie odebranych od właścicieli nieruchomości z terenu Gminy [...] w I kwartale 2013 r. zmieszanych odpadów komunalnych o kodzie [...] do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych (tzw. RIPOK-u). W uzasadnieniu decyzji podano, że według sprawozdania odpady o kodzie [...] w ilości [...] Mg zostały przekazane do instalacji niebędącej regionalną instalacją do przetwarzania odpadów komunalnych (tzw. RIPOK) wymienioną w załączniku nr I do Uchwały Nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia ]...[ czerwca 2013 r. zmieniającej uchwałę w sprawie wykonania Wojewódzkiego Planu Gospodarki Odpadami dla [...] na lata 2012-2017 z uwzględnieniem lat 2018-2023. Odpady te przekazane zostały przez przedsiębiorcę do instalacji będącej instalacją zastępczą.
II.2. Od powyższej decyzji odwołanie złożył [...] i zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść orzeczenia a mianowicie:
a) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 9m ustawy z dnia 13 września 1996 roku o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. 2012 r. poz. 391 z późn.zm.; dalej również: "ustawa z 13 września 1996 r.") poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy tj. pominięcie faktu, iż skarżący nie otrzymał w ustawowym 7 dniowym terminie odpowiedzi na zapytanie o przedstawienie kalkulacji kosztów zagospodarowania zmieszanych odpadów, co uniemożliwiło mu prawidłowe wypełnienie obowiązku ustawowego;
b) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 9e ust 1 pkt 2 ustawy z 13 września 1996 roku poprzez nieuwzględnienie interesu społecznego i słusznego interesu obywateli tj. pominięcie faktu, że wypełnienie obowiązku ustawowego wiązałoby się z podniesieniem cen jednostkowych za odbiór zmieszanych odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości położonych w granicach administracyjnych gminy [...].
c) art. 8 k.p.a. w 2w. z art. 9m ustawy z 13 września 1996 r. poprzez dowolne zastosowanie przepisów godzące w zaufanie uczestników do władzy publicznej tj. nałożenie kary pieniężnej na skarżącego za niewypełnienie obowiązku przekazania odpadów do regionalnej instalacji wynikającego z ustawy pomijając przepisy, które nakładają obowiązek na prowadzącego regionalną instalację przedstawienia kalkulacji kosztów zagospodarowania odpadów w terminie 7 dni od dnia złożenia wniosku.
II.3. SKO w [...] w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdziło, że kwestia wydania decyzji określającej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi regulowana jest przez przepisy ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (aktualny tekst jednolity: Dz. U. z 2013r., poz. 1399 z późn. zm.). Zgodnie z art. 9e ust. 1 pkt 2 tej ustawy, podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości jest obowiązany do przekazywania odebranych od właścicieli nieruchomości zmieszanych odpadów komunalnych, odpadów zielonych oraz pozostałości z sortowania odpadów komunalnych przeznaczonych do składowania do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych. Sankcją za nieprzekazanie odebranych od właścicieli nieruchomości zmieszanych odpadów komunalnych do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych, o której mowa w art. 9 e ust. 1 pkt 2 ustawy z 13 września 1996 r. jest kara pieniężna. Zgodnie z art. 9x ust. 1 pkt 3 ustawy z 13 września 1996 r., "przedsiębiorca odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, który (...) nie przekazuje odebranych od właścicieli nieruchomości zmieszanych odpadów komunalnych, odpadów zielonych oraz pozostałości z sortowania odpadów komunalnych przeznaczonych do składowania do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych - podlega karze pieniężnej w wysokości od 500 zł do 2.000 zł za pierwszy ujawniony przypadek." Decyzja w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej jest decyzją związaną, jedynie ustalenie wysokości kary podlega uznaniu organu administracji publicznej. Jak wynika z brzmienia przepisu art. 9e ust. 1 pkt 2 ustawy z 13 września 1996 r., wyżej wymienione trzy rodzaje odpadów mogą być przekazywane tylko do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych. Zdaniem SKO w [...], nie budzi również wątpliwości, że może nią być tylko instalacja do przetwarzania odpadów komunalnych wskazana w uchwale sejmiku województwa w sprawie wykonania wojewódzkiego planu gospodarki odpadami jako instalacja główna lub zastępcza. Regionalne instalacje do przetwarzania odpadów komunalnych (tzw. RIPOK) oraz instalacje przewidziane do zastępczej obsługi regionu [...] wskazane zostały w uchwale Sejmiku Województwa [...] nr [...] z dnia [...] października 2012 r. w sprawie wykonania Wojewódzkiego Planu Gospodarki Odpadami dla [...] na lata 2012-2017 z uwzględnieniem lat 2018-2023 (Dz. Urz. Woj. [...]. z dnia [...] listopada 2012 r. Poz. ]...[ ze zm.), zmienionej uchwałą Nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] lutego 2013 r. zmieniająca uchwałę w sprawie wykonania Wojewódzkiego Planu Gospodarki Odpadami dla [...] na lata 2012-2017 z uwzględnieniem lat 2018 2023, tym samym obowiązek przekazywania odpadów zmieszanych do instalacji regionalnych wskazanych w/w uchwale powstał z dniem [...] grudnia 2012 r. tj. po upływie 14 dni od dnia ogłoszenie jej w Dzienniku Urzędowym Województwa [...]. Stosownie do brzmienia art. 9l ust. 2 ustawy z 13 września 1996 r., w przypadku wystąpienia awarii regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych, uniemożliwiającej odbieranie zmieszanych odpadów komunalnych, odpadów zielonych lub pozostałości z sortowania odpadów komunalnych przeznaczonych do składowania od podmiotów odbierających odpady komunalne od właścicieli nieruchomości odpady te przekazuje się do instalacji przewidzianych do zastępczej obsługi tego regionu, wskazanych w uchwale w sprawie wykonania wojewódzkiego planu gospodarki odpadami. Prowadzący instalację do przetwarzania odpadów komunalnych, która została wskazana jako instalacja zastępcza, jest obowiązany przyjąć przekazywane do tej instalacji odpady.
W niniejszej sprawie, jak wynika z Wojewódzkiego Planu Gospodarki Odpadami dla [...] na lata 2012-2017 z uwzględnieniem lat 2018-2023 dla regionu [...] [...] Sp. z o.o.— sortownia zmieszanych odpadów komunalnych [...], ul. [...] ("[...]" Sp. z o.o., [...] - Sortownia zmieszanych odpadów komunalnych w [...], przy ul. [...]), była instalacją zastępczą dla Regionalnych Instalacji Przetwarzania Odpadów Komunalnych. Podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości nie jest uprawniony do samodzielnego decydowania, czy kierować przedmiotowe odpady do instalacji regionalnej, czy zastępczej, w wyniku jedynie własnej oceny, czy są ku temu spełnione przesłanki. Skoro ustawodawca zdecydował, że zasadą jest kierowanie zmieszanych odpadów komunalnych, odpadów zielonych oraz pozostałości z sortowania odpadów komunalnych przeznaczonych do składowania do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych, a wyjątki od tej zasady wynikają z wyraźnych regulacji ustawowych, to ocena, czy zachodzą te wyjątki nie może być dowolna i dokonywana przez podmioty zobowiązane do kierowania wspomnianych odpadów do regionalnej instalacji do ich przetwarzania. Z akt sprawy nie wynika, by strona skarżąca spotkała się z odmową przyjęcia odpadów ze strony prowadzącego Regionalną Instalację Przetwarzania Odpadów Komunalnych, ani z informacją, że regionalna instalacja uległa awarii. W odwołaniu strona nie wskazała zatem ustawowej przesłanki - wystąpienia awarii regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych, która by uniemożliwiały przekazanie odpadów, do ww instalacji regionalnej. Wskazywanie przez odwołującego się, że nie otrzymał w ustawowym 7 dniowym terminie odpowiedzi na zapytanie o przedstawienie kalkulacji kosztów zagospodarowania zmieszanych odpadów, nie może stanowić podstawy do wykazani, iż strona wywiązała się z ciążącego na niej obowiązku przekazania odpadów wynikającego z art, 9e ust. 1 pkt 2 ustawy z 13 września 1996 r. Ustawodawca bowiem nie przewidział jednak sankcji za niedopełnienie obowiązku przedstawienia kalkulacji w terminie 7 dni. Zdaniem organu, odpady, o których mowa w art. 9e ust.l pkt 2 ustawy z 13 września 1996 r. mają być przekazywane do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych, a przekazywanie odpadów do instalacji zastępczej jest możliwe tylko wtedy, gdy znajdująca się w regionie instalacja regionalna uległa awarii. Wobec powyższego organ I instancji słusznie ocenił, iż strona nie dopełniła ciążącego na niej obowiązku i zasadnie nałożył na stronę karę wynikającą z obowiązujących przepisów. Zdaniem SKO w [...], organ I instancji nie wykroczył też poza granice uznania administracyjnego ustalając minimalną wysokość kary – [...] zł., (w zakresie przewidzianym w art. 9x ust. 1 pkt 3 ustawy z 13 września 1996 r.), biorąc pod uwagę stopień szkodliwości czynu, zakres naruszenia oraz dotychczasową działalność podmiotu. Biorąc powyższe pod uwagę, rozstrzygnięcie zawarte w decyzji organu I instancji nie budzi zastrzeżeń, a okoliczności podnoszone w odwołaniu, nie mają wpływu na treść niniejszego rozstrzygnięcia, orzeczono zatem jak na wstępie.
III.1. W skardze na decyzję SKO w [...] z dnia [...] lipca 2015 r. skarżący wniósł o uchylenie tej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy [...] oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucono:
I. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy wpływ tj.:
a. art. 136 k.p.a. w zw. z art 7, art. 8 oraz art 77 k.p.a. poprzez rozpoznanie sprawy bez zgromadzenia i rozpoznania całego materiału dowodowego, w tym pism do podmiotów prowadzących tzw. RIPOK dotyczących przedstawienia kalkulacji kosztów zagospodarowania odpadów komunalnych oraz nie wzięcia pod uwagę wyjaśnień skarżącego we wskazanym zakresie;
b. art. 10 k.p.a. poprzez niezapewnienie Skarżącemu możliwości czynnego udziału w postępowaniu w tym o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań;
c. art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez wydanie decyzji utrzymującej postanowienie Wójta Gminy ]...[ w mocy, podczas gdy nie zachodziły przesłanki do wydania przez organ I instancji decyzji o nałożeniu kary pieniężnej w przedmiotowej sprawie,
II. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
a. art. 9e ust. 1 w zw. z art 9l ust 1 i ust 2 oraz 9m, 9 za pkt 2 i 3 ustawy z 13 września 1996 r. oraz art. 35 ust. 4 pkt 2 i art. 38 ust 2 "ustawy o odpadach" poprzez ich niezastosowanie w sytuacji, gdy istniały "inne przyczyny" uzasadniające zgodne z prawem przekazanie przez Skarżącego odpadów do zastępczej instalacji przetwarzania odpadów komunalnych,
b. art. 9x ust. 1 pkt 3 ustawy z 13 września 1996 r. o czystości i porządku w gminach poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy nie zaistniały podstawy do nałożenia kary przewidzianej w tym przepisie.
W uzasadnieniu skargi podniesiono również, że SKO w [...] w podobnym stanie faktycznym jak w niniejszej sprawie, orzekało o uchyleniu skarżonych decyzji w całości oraz o umorzeniu postępowania w I instancji przyznając, że przekazanie odpadów do instalacji zastępczych było uzasadnione w sytuacji gdy przedsiębiorcy do których zwrócił się skarżący nie przedstawili kalkulacji kosztów, przedłużając prowadzone rozmowy, co z kolei uniemożliwiło zawarcie porozumień (decyzja SKO w [...] z dnia [...] lutego 2014 r. [...], decyzja SKO w [...] z dnia [...] lutego 2014 r. [...], a także decyzja SKO w [...] z dnia [...] lutego 2015 r. [...] oraz SKO w [...] z dnia [...] lutego 2015 r. [...] ).
III.3. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.
III.4. Na rozprawie w dniu [...]lutego 2016 r. pełnomocnik skarżącego poprał skargę, wskazując dodatkowo na prawomocny wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 września 2015 r. (IV SA/Wa 1392/15), na mocy którego uchylono decyzję SKO w [...] wydaną w sprawie skarżącego i w analogicznym stanie faktycznym (chodziło o decyzję Burmistrza Miasta [...]).
IV. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
IV.1. Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz z naruszeniem przepisów postępowania, które to naruszenia miały wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit.a oraz lit.c p.p.s.a.).
IV.2. Na wstępie należy podnieść, że w świetle art. 184 Konstytucji RP w zw. z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej "p.p.s.a"), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrolny charakter postępowania sądowoadministracyjnego oznacza m.in., że sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, tj. nie może co do zasady zastępować organu administracji publicznej i wydawać końcowego rozstrzygnięcia w tej sprawie (por. np. J. Drachal, J. Jagielski, P. Gołaszewski, [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, 3 wyd., Warszawa 2015, s. 17). Dokonywanie oceny pod kątem zgodności z prawem oznacza z kolei, że sąd administracyjny sprawując wymiar sprawiedliwości bada legalność, a nie celowość działalności administracji publicznej. Badanie to sprowadza się do oceny zgodności z prawem zaskarżonego zachowania organu administracji publicznej trzech płaszczyznach, a mianowicie: a) respektowania reguł określonych w przepisach ustrojowych, b) dochowania wymaganej prawem procedury c) zgodności działania z prawem materialnym (por. np. uzasadnienie uchwały pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010, z. 1, poz. 1). Uzupełniająco należy wskazać, że sąd administracyjny dokonuje rzeczonej oceny legalności działania administracji publicznej na podstawie akt sprawy (art. 133 p.p.s.a.). Oznacza to w szczególności, że sąd zasadniczo nie czyni własnych ustaleń faktycznych, a orzeka na podstawie stanu faktycznego wynikającego z akt administracyjnych (argumentum ex art. 106 § 3 p.p.s.a; por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 marca 2014 r., II OSK 2546/12, CBOSA). W aspekcie ustaleń faktycznych obowiązkiem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest natomiast przede wszystkim dokonanie oceny, czy materiał dowodowy został przez organ prawidłowo zebrany i oceniony (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2015 r., II GSK 789/14, CBOSA). Równocześnie należy zwrócić uwagę na okoliczność, że wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak, co do zasady, związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
IV.3. Spór w niniejszej sprawie ogniskuje się wokół kwestii, czy spełnione zostały ustawowe warunki do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej na podstawie art. 9x ust. 1 pkt 3 ustawy z 13 września 1996 r. Zgodnie z tym przepisem, przedsiębiorca odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, który nie przekazuje odebranych od właścicieli nieruchomości zmieszanych odpadów komunalnych, odpadów zielonych oraz pozostałości z sortowania odpadów komunalnych przeznaczonych do składowania do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych - podlega karze pieniężnej w wysokości od 500 zł do 2.000 zł za pierwszy ujawniony przypadek. Wspomniana kara administracyjna przewidziana została w związku z obowiązkiem wynikającym z art. 9l ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. W myśl tego przepisu, podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości jest obowiązany do przekazywania odebranych od właścicieli nieruchomości zmieszanych odpadów komunalnych, odpadów zielonych oraz pozostałości z sortowania odpadów komunalnych przeznaczonych do składowania do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych. Równocześnie w art. 9l ust. 2 ustawy z 13 września 1996 r. przewidziano, że w przypadku wystąpienia awarii regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych, uniemożliwiającej odbieranie zmieszanych odpadów komunalnych, odpadów zielonych lub pozostałości z sortowania odpadów komunalnych przeznaczonych do składowania od podmiotów odbierających odpady komunalne od właścicieli nieruchomości odpady te przekazuje się do instalacji przewidzianych do zastępczej obsługi tego regionu, wskazanych w uchwale w sprawie wykonania wojewódzkiego planu gospodarki odpadami. Prowadzący instalację do przetwarzania odpadów komunalnych, która została wskazana jako instalacja zastępcza, jest obowiązany przyjąć przekazywane do tej instalacji odpady.
IV.4. W sprawie jest bezsporne, że skarżący w okresie, za który nałożono na niego przedmiotową karę administracyjną (tj. pierwszy kwartał 2013 r.) nie przekazał wskazanych w zaskarżonej decyzji zmieszanych odpadów komunalnych do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych. Skarżący odpady te przekazał natomiast do instalacji zastępczej. Skarżący nie twierdzi przy tym, że regionalna instalacja do przetwarzania odpadów komunalnych uległa w tym okresie awarii. Natomiast skarżący powołuje się na okoliczność nie otrzymania od podmiotu prowadzącego regionalną instalację do przetwarzania odpadów komunalnych kalkulacji kosztów zagospodarowania zmieszanych odpadów komunalnych, odpadów zielonych oraz pozostałości z sortowania odpadów komunalnych przeznaczonych do składowania (art. 9m ustawy z 13 września 1996 r.). Zdaniem SKO w [...], nieotrzymanie nadmienionej kalkulacji nie miało znaczenia dla nałożenia na skarżącego kary pieniężnej, albowiem regionalna instalacja nie uległa awarii, zaś w art. 9m ustawy z 13 września 1996 r. nie przewidziano sankcji dla podmiotu prowadzącego taką instalację za nie wykonanie obowiązku przekazania kalkulacji.
IV.5. W aspekcie naruszenia przez SKO w [...] przepisów prawa materialnego należy wskazać, że przyczyny uzasadniające przekazanie odpadów do instalacji zamiennej nie mogą być ograniczone do zjawiska awarii regionalnej instalacji. Taka językowa wykładnia art. 9l ust. 2 ustawy z 13 września 1996 r. nie uwzględnia chociażby okoliczności, że mogą zajść inne - niezależne od przedsiębiorcy odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości – okoliczności uniemożliwiające przekazanie odpadów do regionalnej instalacji. Przykładowo, może chodzić o nieuzasadnioną odmowę przyjęcia takich odpadów przez prowadzącego regionalną instalację lub utratę przez ten podmiot zezwoleń wymaganych do prowadzenia takiej instalacji. Organ winien mieć na uwadze, że wykładnia językowa nie może prowadzić do wyników, które w świetle powszechnie akceptowanych wartości musiałby być uznane za rażąco niesłuszne, niesprawiedliwe, nieracjonalne i niweczące ratio legis interpretowanego przepisu (por. np. wyrok WSA w Gliwicach z 9 listopada 2010 r., IV SA/Gl 276/10, CBOSA). Z taką zaś sytuacją mielibyśmy do czynienia w razie przyjęcia, że na przedsiębiorcę może być nałożona kara administracyjna za niewykonanie przez niego obowiązku, który to obowiązek z przyczyn obiektywnych i niezawinionych przez takiego przedsiębiorcę nie mógł być zrealizowany. Ponadto, organ winien mieć na uwadze, że wykładnia językowa powinna być pierwszym etapem wykładni, ale jej rezultaty winny być zawsze poddane weryfikacji przy uwzględnieniu argumentów systemowych, celowościowych i funkcjonalnych (por. np. M. Zieliński, Clara non sunt interpretanda – mity i rzeczywistość, ZNSA 2012, Nr 6, s. 9 i n.; Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, pod red. M. Wierzbowskiego i A. Wiktorowskiej, Warszawa 2015, 16 wyd., Legalis, teza 34 komentarza do art. 6 i cyt. tam piśmiennictwo oraz orzecznictwo; uzasadnienie uchwały NSA (7) z 27 lipca 2009 r., I OPS 4/09, ONSAiWSA 2009, Nr 5, poz. 84). Przenosząc powyższe ustalenia na grunt niniejszej sprawy należy również stwierdzić, że organ pominął w procesie wykładni regulacje zawarte w ustawie z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r. poz. 21, z późn. zm.; dalej: ustawa o odpadach). Tymczasem wykładnia systemowa nakazuje, aby w postępowaniu o nałożenie kary administracyjnej za nieprzekazanie odpadów komunalnych do regionalnej instalacji odwołać się również postanowień zawartych w ustawie o odpadach. Organ winien mieć na uwadze, że to właśnie w tej ustawie zawarta jest definicja regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych (art. 35 ust. 6), a także, iż na podstawie tej ustawy opracowywane i uchwalane są m. in. wojewódzkie plany gospodarki odpadami, do których to planów odwołuje się z kolei ustawa z 13 września 1996 r. (zob. np. art. 9l ust. 2). Istotne znaczenie dla niniejszej sprawy ma w szczególności art. 35 ust. 4 pkt 2 ustawy o odpadach. Zgodnie z tym przepisem, wojewódzkie plany gospodarki odpadami zawierają w szczególności wskazanie regionalnych instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych w poszczególnych regionach gospodarki odpadami komunalnymi oraz instalacji przewidzianych do zastępczej obsługi tych regionów, w przypadku gdy znajdująca się w nich instalacja uległa awarii lub nie może przyjmować odpadów z innych przyczyn oraz do czasu uruchomienia regionalnych instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych. Należy dodać, że uchwała w sprawie wykonania wojewódzkiego planu gospodarki odpadami winna określać m. in. regionalne instalacje do przetwarzania odpadów w poszczególnych regionach gospodarki odpadami komunalnymi oraz instalacje przewidziane do zastępczej obsługi tych regionów, w przypadku gdy znajdująca się w nich instalacja uległa awarii lub nie może przyjmować odpadów z innych przyczyn oraz do czasu uruchomienia regionalnych instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych (art. 38 ust. 2 pkt 2 ustawy o odpadach). W świetle powołanych przepisów ustawy o odpadach jest jasne, że nie tylko awaria regionalnej instalacji, ale również inne przyczyny uniemożliwiające przyjęcie odpadów mogą uzasadniać – w realiach konkretnej sprawy - przekazanie tych odpadów do instalacji zastępczej.
IV.6. Powyższe uchybienie SKO w [...] (tj. błędne określenie katalogu okoliczności uzasadniających przekazanie odpadów do instalacji zastępczej) zdeterminowało naruszenie przez ten organ przepisów postępowania, w tym art. 7, 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Otóż organ nie przeprowadził oceny, czy w realiach niniejszej sprawy przekazanie przez skarżącego odpadów komunalnych do instalacji zastępczej było uzasadnione – verba legis – "innymi przyczynami" uniemożliwiającymi przejęcie tych odpadów do regionalnej instalacji. Jak wskazano w punkcie IV.2. uzasadnienia, Sąd w niniejszym postępowaniu nie może zastępować organu administracji publicznej w wykonaniu tego obowiązku procesowego.
IV.7. Rozpoznając sprawę ponownie SKO w [...] będzie miało na uwadze wskazaną wyżej wykładnię prawa materialnego (tj. przepisów ustawy z 13 września 1996 r. oraz ustawy o odpadach). Ponadto, Kolegium winno zapewnić stronie czynny udział w postępowaniu, w tym przed wydaniem decyzji umożliwić wypowiedzenie się co do zebranych dowodów (art. 10 § 1 k.p.a.). Kolegium winno również – mając na uwadze zasadę zaufania (art. 8 k.p.a.) - szczególnie wnikliwie odnieść się do twierdzeń skarżącego (s. 6 skargi do WSA), wedle których SKO w [...] w sprawach o zbliżonym stanie faktycznym wydawało odmienne rozstrzygnięcia niż to, które jest przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie. Reasumując, Sąd w niniejszym wyroku nie przesądza rozstrzygnięcia, jakie winno zapaść po ponownym rozpoznaniu sprawy przez Kolegium. Rozstrzygniecie winno być natomiast oparte na właściwiej wykładni prawa materialnego. Ponadto, powinno ono być wydane po przeprowadzeniu postępowania zgodnego zasadą sprawiedliwości proceduralnej, obejmującej m. in. prawo strony do wysłuchania (art. 10 k.p.a.).
IV.8. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, art. 202 § 2, art. 205 § 2 oraz 209 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit.a w zw. z § 6 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawne ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 490 ze zm.; rozporządzenie to znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie na mocy § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych - Dz. U. z 2015 r. poz. 1804). Na koszty te składają się: wpis od skargi (100 zł), wynagrodzenie radcy prawnego (60 zł) oraz opłata skarbowa uiszczona od pełnomocnictw (34 zł).
IV.9. Z powyższych powodów orzeczono jak w sentencji
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło