IV SA/Wa 2940/12
WyrokWSA w Warszawie2013-05-23
Skład orzekający: Alina Balicka, Leszek Kobylski, Iwona Szymanowicz-Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy S. ustalającej warunki zabudowy, wydana w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, jest wadliwa proceduralnie z powodu udziału w składzie orzekającym tego samego członka, który brał udział w wydaniu pierwotnej decyzji?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy S. podlega uchyleniu, ponieważ została wydana z naruszeniem przepisów o wyłączeniu organu od udziału w postępowaniu (art. 24-27 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b PPSA). Udział członka SKO, który brał udział w wydaniu decyzji objętej wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, stanowi bezwzględną przesłankę do wznowienia postępowania i skutkuje wadliwością proceduralną zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Stowarzyszenie R. wniosło o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy S. ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji obejmującej budowę drogi, zjazdu i elektrowni wiatrowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. odmówiło stwierdzenia nieważności tej decyzji, a następnie utrzymało w mocy swoją decyzję odmowną po ponownym rozpatrzeniu sprawy. Stowarzyszenie zaskarżyło decyzję SKO do WSA, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących studium uwarunkowań, ochrony gruntów rolnych oraz planowania przestrzennego. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję SKO z przyczyn proceduralnych.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. i zasądza od SKO na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędziowie sędzia WSA Leszek Kobylski, sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2013 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia R. z siedzibą w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. na rzecz skarżącego Stowarzyszenia R. z siedzibą w B. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2012 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] sierpnia 2012 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] Wójta Gminy S. ustalającą warunki zabudowy dla określonej inwestycji na terenie działek oznaczonych numerami ewidencyjnymi [...] i [...], położonych w obrębie B., gmina S.
Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Wójt Gminy S. decyzją z dnia [...] marca 2011 r. ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na realizacji infrastruktury technicznej budowy drogi wewnętrznej z placem manewrowym i zatoką postojową, budowy zjazdu z drogi powiatowej oraz budowy elektrowni wiatrowej ze stacją kontenerowo - pomiarową, na terenie działek o numerach ewidencyjnych [...] i [...] położonych w obrębie B., gmina S.
Stowarzyszenie R. z siedzibą w B. w piśmie z dnia 13 kwietnia 2012 r. wniosło do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy S. z dnia [...] marca 2011 r.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy S. z dnia [...] marca 2011 r. z uwagi na brak przesłanek określonych w art. 156 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego.
W uzasadnieniu powyższej decyzji organ wskazał, że Stowarzyszenie R. podniosło zarzut rażącego naruszenia prawa przez Wójta Gminy S. przy wydawaniu decyzji z dnia [...] marca 2011 r. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy, poprzez nieuwzględnienie postanowień studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy S. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. podniosło, że studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy nie jest aktem prawa miejscowego i nie może stanowić podstawy prawnej dla decyzji administracyjnej, w tym decyzji o warunkach zabudowy.
Organ nie uwzględnił również zarzutu o braku zgody Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na nierolnicze (pod budowę elektrowni wiatrowej) W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. powyższa zgoda na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolne następuje tylko w procedurze sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i nie znajduje zastosowania przed organem rozstrzygającym o warunkach zabudowy. Natomiast kryterium obszarowe co do zwartego obszaru projektowanego dotyczy jedynie obszaru, który ma zmienić swoje przeznaczenie z gruntu rolnego na grunt przeznaczony na inne cele.
Po rozpoznaniu wniosku Stowarzyszenia R. o ponowne rozpatrzenie sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z dnia [...] października 2012 r. utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] sierpnia 2012 r.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] października 2012 r. złożyło Stowarzyszenie R. z siedzibą w B.
Strona skarżąca stoi na stanowisku, że Wójt Gminy S. wydał decyzję ustalającą warunki zabudowy dla wskazanej inwestycji pomimo tego, że w obowiązującym studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy S. nie przewidziano budowy elektrowni wiatrowych, jak również nie wskazano ich usytuowania, nie wyznaczono stref ochronnych dla tych urządzeń oraz nie wykazano ograniczeń w zabudowie, zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu.
Ponadto strona skarżąca podniosła, że zaskarżona decyzja narusza postanowienia ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2004 r. nr 121, poz. 1266 ze zm.). W ocenie skarżącego Stowarzyszenia tereny rolne i przeznaczone na budowę elektrowni wiatrowych, jako tereny o różnym przeznaczeniu powinny być oddzielone liniami rozgraniczającymi.
Zdaniem skarżącego Stowarzyszenia niesłusznie zaliczono elektrownię wiatrową do urządzeń infrastruktury technicznej, a tym samym naruszono przepis art. 61 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
W oparciu o powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz Wójta Gminy S. jako niezgodnych z prawem, oraz o zasądzenie kosztów sądowych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. w odpowiedzi na skargę podtrzymało stanowisko zaprezentowane z zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.
W piśmie procesowym z dnia 18 stycznia 2013 r. strona skarżąca przestawiła dodatkową argumentację wskazującą na naruszenie art. 61 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, przez Wójta Gminy S. przy wydawaniu decyzji, której stwierdzenia nieważności domaga się Stowarzyszenie R.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej z punktu widzenia zgodności zaskarżonych decyzji z przepisami obowiązującego prawa. Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Powyższe oznacza, iż Sąd może uwzględnić skargę również wówczas, gdy strona nie podniosła w trakcie toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego zarzutów będących podstawą uchylenia zaskarżonego aktu administracyjnego.
Skarga Stowarzyszenia R. z siedzibą w B. zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych z przyczyn niż powołane w treści skargi.
Przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie stanowi wydana w wyniku ponownego rozpoznania decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] października 2012 r., utrzymująca w mocy własną decyzję z dnia [...] sierpnia 2012 r., w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważność decyzji Wójta Gminy S. z dnia [...] marca 2011 r. ustalającej warunki zabudowy dla określonej inwestycji.
Powyższe oznacza, że zaskarżona decyzja wydana została w ramach nadzwyczajnego postępowania administracyjnego, tj. postępowania o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji. W postępowaniu tym organ administracji publicznej ma za zadanie zbadać i ustalić czy zachodzą określone w kodeksie postępowania administracyjnego przesłanki uzasadniające stwierdzenie nieważności analizowanej decyzji. Pomimo tego, że jest to postępowanie nadzwyczajne organy administracji publicznej prowadząc je, są zobligowane stosować w jego trakcie te same zasady, które obowiązują w zwykłym postępowaniu administracyjnym, a zatem m.in. zasadę sprawiedliwej i obiektywnej procedury (art. 7 k.p.a.) oraz zasadę budzenia zaufania do organów władzy publicznej (art. 8 k.p.a.). Realizacja tych zasad w postępowaniu administracyjnym jest możliwa tylko i wyłącznie przy zastosowaniu instytucji wyłączenia pracownika i organu uregulowanej w przepisach art. 24 – 27 kodeksu postępowania administracyjnego. Z treści art. 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 27 § 1 k.p.a., wynika, że członek organu kolegialnego podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Podkreślić należy, że w myśl art. 27 § 1a k.p.a. członek samorządowego kolegium odwoławczego podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jeżeli brał udział w wydaniu decyzji objętej wnioskiem.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że w postępowaniu wywołanym wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy brał udział członek Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C., który na mocy powyższego przepisu był wyłączony od udziału w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W składach orzekających Kolegium w dniu [...] sierpnia 2012 r. i w dniu [...] października 2012 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Wójta Gminy S., znajdowała się ta sama osoba – B. K.
Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 3 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego - w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, art. 25, art. 27 k.p.a. Zatem w świetle powyższego przepisu zaskarżona decyzja podlega uchyleniu, ponieważ została wydana z naruszeniem prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego - art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dodatkowo wskazać należy, że samorządowe kolegia odwoławcze nie orzekają w pełnym składzie, lecz w trzyosobowych składach orzekających, co znaczy, że istnieje możliwość takiego ukształtowania osobowego składu orzekającego, aby nie znaleźli się w nim członkowie składu orzekającego, którzy wydawali poprzednią decyzję podlegającą weryfikacji. Przestrzeganie zasady, że inny skład rozstrzyga o prawidłowości decyzji, stanowi gwarancję procesową, że nikt nie będzie sędzią we własnej sprawie. Nie można bowiem akceptować sytuacji, w której osoba biorąca udział w wydaniu pierwszej decyzji będzie następnie brała udział w postępowaniu odwoławczym, którego celem jest ocena prawidłowości i zgodności z prawem tejże decyzji.
Zaakcentować również należy, że omawiana przesłanka wyłączenia członka samorządowego kolegium odwoławczego nie podlega jakiejkolwiek ocenie, co do jej wpływu na obiektywne rozpatrzenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w konkretnej sprawie, bo ma charakter bezwzględny. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 14 listopada 2006 r., sygn. akt II OSK 1321/05 (dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl), dyspozycja art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ma na celu ochronę obiektywnego porządku prawnego. W przepisie tym chodzi o jakiekolwiek naruszenie prawa, a jedynym ograniczeniem jego zastosowania jest to, czy naruszenie określonej normy daje podstawy do wznowienia postępowania.
W niniejszym postępowaniu zasada obiektywnego rozstrzygnięcia sprawy została naruszona w sposób istotny, albowiem B. K. był członkiem składu orzekającego w postępowaniu w sprawie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a brał udział w wydaniu decyzji objętej wnioskiem.
Wobec tego, że uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. nastąpiło wyłącznie z przyczyn proceduralnych, to przedwczesne byłoby dokonywanie przez Sąd merytorycznej oceny zasadności zawartych w skardze zarzutów. Kwestia prawidłowości decyzji z dnia [...] sierpnia 2012 r. będzie bowiem przedmiotem ponownej kompleksowej oceny w postępowaniu wszczętym wnioskiem skarżącego Stowarzyszenia o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Rozpoznając sprawę ponownie Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyznaczy taki skład orzekający, aby nie znaleźli się w nim członkowie tego organu, którzy wydali pierwszą decyzję wydaną w trybie nadzwyczajnym.
Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w punkcie pierwszym sentencji. O zwrocie kosztów postępowania sądowego od organu na rzecz strony skarżącej orzeczono w oparciu o art. 200 i art. 209 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło