IV SA/Wa 2956/17

WyrokWSA w Warszawie2018-09-14

Skład orzekający: Grzegorz Rząsa, Aneta Dąbrowska, Jarosław Łuczaj

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie wydane na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, które wzywa do zastosowania określonych procedur i może prowadzić do wydania decyzji nakazującej odebranie odpadów i określenie sposobu ich zagospodarowania, może być przedmiotem postępowania o wznowienie postępowania administracyjnego?
Ratio decidendi
Postanowienie wydane na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, mimo że nie jest decyzją kończącą postępowanie w tradycyjnym rozumieniu, rozstrzyga sprawę co do istoty, ponieważ ustala stan faktyczny, jego konsekwencje prawne oraz obowiązki stron. W związku z tym, jeśli wystąpią przesłanki określone w art. 145 K.p.a., może ono być przedmiotem wniosku o wznowienie postępowania. Organ błędnie uznał, że takie postanowienie nie kończy postępowania i nie może być wznowione.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o wznowienie postępowania administracyjnego dotyczącego określenia sposobu gospodarowania odpadem w postaci uszkodzonego motocykla, powołując się na nowy dowód w postaci załącznika do umowy sprzedaży. Główny Inspektor Ochrony Środowiska odmówił wznowienia postępowania, uznając, że postanowienie z lipca 2014 r. nie rozstrzyga sprawy co do istoty i nie jest ostateczne w rozumieniu przepisów o wznowieniu postępowania. Skarżąca zaskarżyła postanowienie o odmowie wznowienia, zarzucając naruszenie przepisów K.p.a. i ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] czerwca 2017 roku. Zasądzono od Głównego Inspektora Ochrony Środowiska na rzecz skarżącej kwotę 580 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 14 września 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Rząsa Sędziowie Sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.) Sędzia WSA Jarosław Łuczaj po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 września 2018 roku w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. C. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2017 roku nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] czerwca 2017 roku nr [...]; II. zasądza od Głównego Inspektora Ochrony Środowiska na rzecz M. C. kwotę 580 zł (pięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. M. C. (dalej jako: "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej jako: "Główny Inspektor" czy "organ") z [...]sierpnia 2017r. utrzymujące w mocy postanowienie z [...]czerwca 2017 r. o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie określenia sposobu gospodarowania odpadem w postaci uszkodzonego motocykla marki [...]. Stan sprawy przedstawia się następująco: Skarżąca, prowadząca działalność pod nazwą "[...] w [...], działająca przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, wniosła do Głównego Inspektora o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostatecznym postanowieniem Głównego Inspektora z [...]lipca 2014 r. We wniosku podniesiono, że po zapoznaniu się z treścią prawomocnego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 lutego 2017 r. (sygn. akt. II OSK 1402/15), skarżąca skontaktowała się ze sprzedawcą motocykla, będącego przedmiotem postępowania Głównego Inspektora, celem wyjaśnienia kwestii odpadu na gruncie przepisów obowiązujących w miejscu jego zamieszkania. W trakcie ww. rozmowy sprzedawca poinformował stronę postępowania o istnieniu załącznika do umowy sprzedaży motocykla, w którym sprzedawca wskazuje na możliwość naprawy motocykla i odzyskania przez niego pierwotnych właściwości. Tym samym, zdaniem pełnomocnika strony, w dniu wydania ostatecznego postanowienia Głównego Inspektora istniał dowód mający istotne znaczenie dla należytego rozpatrzenia sprawy będącej przedmiotem postępowania, tj. ustalenia statusu pojazdu sprowadzonego przez stronę postępowania. Kopia dokumentu w języku angielskim, mającego stanowić załącznik do umowy sprzedaży przedmiotowego motocykla, została załączona do ww. wniosku o wznowienie postępowania. Jednocześnie wniesiono o wstrzymanie wykonania postanowienia z [...]lipca 2014 r. Główny Inspektor postanowieniem z [...]czerwca 2017 r. odmówił wznowienia postępowania administracyjnego wszczętego przez Głównego Inspektora [...]kwietnia 2014 r. w sprawie określenia sposobu gospodarowania odpadem o kodzie [...] w postaci uszkodzonego motocykla marki: [...], o numerze identyfikacyjnym ramy: [...], przez skarżącą, prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą: [...]w [...], w toku którego organ wydał postanowienie z [...]lipca 2014 r. Skarżąca wniosła na postanowienie z [...]czerwca 2017 r. zażalenie. Główny Inspektor Ochrony Środowiska postanowieniem z [...]sierpnia 2017 r. utrzymał w mocy postanowienie z [...]czerwca 2017 r. W uzasadnieniu postanowienia organ, po przywołaniu treści art. 145 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, wskazał że stosownie do art. 29 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, na postanowienia, o których mowa w art. 23 ust. 1, art. 25 ust. 1 i art. 27 ust. 4 tej ustawy, przysługuje zażalenie. Art. 126 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego stanowi, iż do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 105, art. 107 § 2-5 oraz art. 109-113, a do postanowień, od których przysługuje zażalenie, oraz do postanowień określonych w art. 134 - również art. 145-152 oraz art. 156-159, z tym, że zamiast decyzji, o której mowa w art. 151 §1 i art. 158 § 1, wydaje się postanowienie. Postanowienie, do którego uchylenia zmierza skarżąca zostało wydane w trybie art. 25 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy. Postępowania prowadzone na podstawie ww. przepisu charakteryzują się specyficznym, dwuetapowym trybem. Zgodnie z przepisami ww. ustawy, po otrzymaniu powiadomienia o nielegalnym międzynarodowym przemieszczaniu odpadów w trybie art. 24 ust. 1 rozporządzenia Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. UE L 190 z dnia 12 lipca 2006 r. ze zm.) lub w przypadku stwierdzenia nielegalnego międzynarodowego przemieszczania odpadów zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt. 2 ww. ustawy, Główny Inspektor wszczyna z urzędu postępowanie administracyjne i wzywa, w drodze postanowienia wysyłającego lub odbiorcę odpadów (podmiot, który ponosi odpowiedzialność na nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów), do zastosowania procedur określonych w art. 24 rozporządzenia Nr 1013/2006, określając termin realizacji tych działań nie dłuższy niż 30 dni (art. 25 ww. ustawy). Według art. 26 pkt 3 tej ustawy, po bezskutecznym upływie terminu wskazanego w postanowieniu, o którym mowa w art. 25 ust. 1 ww. ustawy, Główny Inspektor, w drodze decyzji, nakazuje podmiotowi, który dokonał zgłoszenia, lub, jeżeli nie dokonano zgłoszenia, podmiotowi zobowiązanemu do dokonania zgłoszenia odebranie odpadów zwróconych z zagranicy oraz określa sposób gospodarowania tymi odpadami na terenie kraju - jeżeli za nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów odpowiedzialność ponosi wysyłający odpady z terenu kraju. Na potwierdzenie powyższego organ powołał postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który w postanowieniu z 1 marca 2010 r. (sygn. akt II OSK 1925/09), stwierdził, iż "szczególne unormowania omawianej ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów wyróżniają poszczególne etapy postępowania, a w tym wszczęcie postępowania, przeprowadzenie w wymaganym zakresie postępowania wyjaśniającego, wydanie postanowienia na podstawie art. 25 ustawy wzywającego określony w nim podmiot do wykonania wskazanych obowiązków z zakreśleniem do tego terminu. Dopiero niewykonanie przez stronę postanowienia we wskazanym terminie rodzi skutek ustawowy, w postaci wydania przez organ decyzji administracyjnej". Z powyższego wynika, iż w przypadku niezastosowania się przez stronę do postanowienia wydanego w trybie art. 25 ust. 1 pkt 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, omawiane postanowienie nie kończy postępowania w danej sprawie, bowiem, jak wyjaśniono powyżej, po bezskutecznym upływie terminu wskazanego w ww. postanowieniu, Główny Inspektor wydaje decyzję o zagospodarowaniu odpadu, zgodnie z art. 26 ww. ustawy. Biorąc pod uwagę, iż w aktach sprawy brak jest dokumentu potwierdzającego wykonanie obowiązku nałożonego postanowieniem z [...]lipca 2014 r., zobowiązującego skarżącą do zastosowania procedur określonych w art. 24 ust. 3 rozporządzenia Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów, wobec uszkodzonego motocykla marki [...], sprowadzonego z terytorium USA na terytorium Polski, przez przedsiębiorcę posiadającego zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie przetwarzania odpadów, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia otrzymania postanowienia, stwierdzono, że obowiązek zagospodarowania odpadu nie został przez skarżącą wykonany. Dalej odnosząc się do treści zażalenia, Główny Inspektor zauważył, że [...]maja 2014 r. wydał postanowienie, które skarżąca zaskarżyła zażaleniem, a następnie postanowienie z [...]lipca 2014 r., które skarżąca zaskarżyła skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, czym wyczerpała wszystkie środki prawne pozwalające na kwestionowanie postanowienia z [...]lipca 2014 r. Wobec powyższego ww. postanowienie uzyskało status ostateczności, czego organ nie kwestionuje. Niemniej jednak nie zgodził się, że postanowienie Głównego Inspektora z uwagi na fakt, iż ustala kwestie, jak: uznanie sprowadzonego przedmiotu za odpad, nielegalność podjętych czynności oraz ustalenie osób odpowiedzialnych za stwierdzone naruszenie, ostatecznie rozstrzyga sprawę co do istoty. Postępowanie administracyjne w rozpatrywanej sprawie nie zostało zakończone i nadal jest w toku, a zebrany materiał dowodowy obejmuje także złożony przez pełnomocnika skarżącej wraz z wnioskiem o wznowienie postępowania, dokument w języku angielskim mający stanowić załącznik do umowy sprzedaży spornego motocykla, który wraz z całością zebranego materiału dowodowego, zostanie poddany ocenie, przed wydaniem decyzji wynikającej z art. 26 pkt 3 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, rozstrzygającej omawiane postępowanie administracyjne. Główny Inspektor podkreślił, że ustawodawca w art. 145 K.p.a. wyraźnie wskazał przesłanki do wznowienia postępowania. Kodeks postępowania administracyjnego uzależnia możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy rozstrzygniętej decyzją ostateczną, od wystąpienia w danej sprawie dwóch przesłanek pozytywnych, tj. rozstrzygnięcia sprawy decyzją ostateczną oraz wystąpienia jednej z wyliczonych wyczerpująco w art. 145 § 1 podstaw prawnych wznowienia. W sprawie wykazano, że postępowanie administracyjne nie zostało zakończone, bowiem z uwagi na niewykonanie przez skarżącą postanowienia z [...] lipca 2014 r., postanowienie to nie ma charakteru ostatecznej decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty. Tym samy stwierdzono bezzasadność zarzutu naruszenia art. 145 § 1 w zw. z art. 149 § 3 oraz art. 126 K.p.a. Według organu odparcia wymagały też zarzuty dotyczące naruszenia art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 107 i art. 126 K.p.a. Ostatecznie organ stwierdził brak przesłanek do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania administracyjnego w trybie art. 149 § 1 K.p.a., które stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia postępowania oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. M. C. w skardze wniosła o uchylenie postanowienia Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] sierpnia 2017 r. i zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. Zarzuciła wydanie zaskarżonego postanowienia z naruszeniem przepisów prawa materialnego i postępowania, tj.: 1) art. 25 ust. 1 pkt 2 u.m.p.o. przez uznanie, że postanowienie wydane w trybie tego przepisu nie rozstrzyga istoty sprawy, mimo tego, ustala stan faktyczny oraz jego konsekwencje prawne dla stron postępowania, a także ich obowiązki, wobec czego zasadnym jest twierdzenie, iż rozstrzyga sprawę co do istoty; 2) art. 126 w zw. z art. 145 § 1 i art. 149 § 3 K.p.a., przejawiające się wadliwym uznaniem, że postanowienie z [...] lipca 2014 r., wydane w postępowaniu, którego wznowienia domaga się skarżąca, nie posiada waloru ostateczności, mimo tego, że wyczerpane zostały przysługujące stronie środki prawne umożliwiające jego wzruszenie, zaś pojawienie się nowego dowodu, wskazanego we wniosku z [...] kwietnia 2017 r., skutkować winno jego wznowieniem; 3) art. 7 w zw. z 77 K.p.a. przez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności stanu faktycznego niezbędnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy oraz brak należytego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego; 4) art. 11 w zw. z art. 107 w zw. z art. 126 K.p.a., polegające na ich niewłaściwym zastosowaniu, przez wadliwie sformułowane uzasadnienie wydanego aktu, co uniemożliwia stronie zapoznanie się z racjami i tokiem rozumowania wydającego go organu, który doprowadził do zastosowania takich a nie innych przepisów prawnych w zaistniałym stanie faktycznym oraz wybiórcze odniesienie się do zarzutów formułowanych przez skarżącą; 5) art. 144 w zw. z 138 § 1 K.p.a., przez jego bezzasadne zastosowanie i utrzymanie w mocy postanowienia, które stoi w sprzeczności z obowiązującymi przepisami prawa. Główny Inspektor Ochrony Środowiska – w odpowiedzi na skargę – wniósł o oddalenie skargi, tym samym podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (zwanej dalej: P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, badając legalność zaskarżonego postanowienia w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany – stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, uwzględnił skargę. W konsekwencji uznał, że postanowienia Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] sierpnia 2017 r. i [...] czerwca 2017 r. naruszają prawo w stopniu kwalifikującym je do wyeliminowania z obrotu prawnego. Stosownie do art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, w przypadku stwierdzenia nielegalnego międzynarodowego przemieszczania odpadów albo na podstawie powiadomienia o nielegalnym przemieszczeniu otrzymanego w trybie art. 24 ust. 1 rozporządzenia nr 1013/2006, Główny Inspektor Ochrony Środowiska wszczyna z urzędu postępowanie administracyjne i wzywa odbiorcę odpadów - jeżeli za nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów odpowiedzialność ponosi odbiorca odpadów – w drodze postanowienia, do zastosowania procedur określonych w art. 24 rozporządzenia nr 1013/2006, określając termin realizacji działań wynikających z tych procedur, nie dłuższy niż 30 dni. W myśl art. 26 pkt 3 u.m.p.o., po bezskutecznym upływie terminu wskazanego w postanowieniu, o którym mowa w art. 25 ust. 1, Główny Inspektor Ochrony Środowiska, w drodze decyzji określa sposób gospodarowania tymi odpadami na terenie kraju - jeżeli za nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów odpowiedzialność ponosi odbiorca odpadów sprowadzonych nielegalnie na teren kraju. Decyzji, o której mowa w art. 26 nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności i egzekucja wykonania tej decyzji odbywa się w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art. 28 u.m.p.o.). Według stanu prawnego obowiązującego od 12 marca 2010 r. (art. 5 pkt 2 ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r., Nr 28, poz. 145)), na postanowienie, o którym mowa w art. 25 ust. 1 przysługuje zażalenie do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (art. 29 u.m.p.o.). Z kolei zgodnie z art. 126 Kodeksu postępowania administracyjnego, do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 105, art. 107 § 2-5 oraz art. 109-113, a do postanowień, od których przysługuje zażalenie, oraz do postanowień określonych w art. 134 - również art. 145-152 (czyli przepisy rozdziału 12 zatytułowanego "Wznowienie postępowania") oraz art. 156-159, z tym że zamiast decyzji, o której mowa w art. 151 § 1 i art. 158 § 1, wydaje się postanowienie. W przedmiocie odpowiedniego stosowania do postanowień, od których przysługuje zażalenie, przepisów dotyczących wznowienia postępowania wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 13 grudnia 2017 r. (sygn. akt II OSK 800/17; publ. LEX nr 2449202). Po pierwsze stwierdził, że "odpowiednie zastosowanie art. 145 § 1 K.p.a. do postanowień, od których przysługuje zażalenie, nie może oznaczać stosowania tego przepisu wyłącznie do postanowień kończących postępowanie, bowiem stanowiłoby to bezpośrednie stosowanie tego przepisu i czyniłoby zbędnym umieszczenie przez prawodawcę w art. 126 K.p.a. zastrzeżenia o jedynie odpowiednim stosowaniu do postanowień tych przepisów. Przyjęcie takiej wykładni prawa wiązałoby się także z pominięciem specyfiki postanowień, które co do zasady są orzeczeniami procesowymi nie kończącymi postępowania"; po drugie, że "nie można podzielić poglądu, jakoby regulacja zawarta w art. 126 K.p.a. wprowadzała generalną możliwość wznawiania postępowania, w stosunku do wszystkich postanowień, od których przysługuje zażalenie. Prowadziłoby to do niedopuszczalnej z punktu widzenia zasady racjonalności prawodawcy sytuacji, w której wznowienie postępowania nie służyłoby od decyzji niekończącej postępowania (decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 2 K.p.a.), a jednocześnie ten nadzwyczajny środek prawny byłby dopuszczalny w stosunku do zaskarżalnych postanowień nie mających wpływu na sposób zakończenia postępowania, takich jak na przykład postanowienie o zawieszeniu postępowania, względnie postanowienie o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania"; po trzecie, że "odpowiednie stosowanie do postanowień, od których przysługuje zażalenie, przepisów dotyczących wznowienia postępowania, oznacza, iż przepisy te znajdą zastosowanie do tego rodzaju zaskarżalnych postanowień, które funkcjonalnie zbliżone są do decyzji kończących postępowanie, przez co rozumieć należy zarówno postanowienia kończące postępowanie (np. postanowienie o wymierzeniu grzywny z tytułu samowolnego przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego), jak i postanowienia, które wprawdzie postępowania w danej sprawie administracyjnej nie kończą, ale przesądzają w całości bądź w części o sposobie zakończenia sprawy decyzją kończącą postępowanie. Przykładem tego rodzaju postanowienia jest wydawane na podstawie art. 49 ust. 1 p.b. postanowienie ustalające wysokość opłaty legalizacyjnej, które wprawdzie nie kończy postępowania legalizacyjnego, ale jego wykonanie ma kluczowy wpływ na możliwość uzyskania przez stronę decyzji, o jakiej mowa w art. 49 ust. 4 p.b.". Dalej, wracając do regulacji art. 25 u.m.p.o., należy powtórzyć, za Naczelnym Sądem Administracyjnym (postanowienie z 1 marca 2010 r., sygn. akt II OSK 1925/09), że przepis ten zastrzega formę postanowienia dla wezwania wskazanego w nim podmiotu do podjęcia określonych procedur. Takie wezwanie powinno być poprzedzone przeprowadzeniem postępowania dowodowego celem ustalenia: przedmiotu stwierdzonego przywozu do Polski odpadów, ustalenia, że był to przewóz nielegalny i który z podmiotów wymienionych w tym przepisie jest odpowiedzialny za nielegalny przywóz odpadów do Polski oraz zobowiązany do ich zwrotnego wywozu lub zagospodarowania na terenie kraju. Postanowienie to przesądza o prawnych konsekwencjach normy prawnej w danej sytuacji faktycznej. Postanowienie to jest zatem aktem indywidualnym, którego wydanie zostaje poprzedzone ustaleniem stanu faktycznego (dowodzeniem), wykładnią prawa i subsumcją. Postanowienia tego nie pozbawia przymiotu aktu indywidualnego fakt, że w przypadku, gdy wezwany podmiot nie wykona go dobrowolnie, organ wyda decyzję administracyjną podlegającą wykonaniu w drodze egzekucji administracyjnej. Należy też przyznać rację organowi, że postępowanie w sprawie nielegalnego przemieszczania odpadów niejako zostało podzielone na dwa etapy. Na zakończenie pierwszego etapu jest wydawane ww. postanowienie wzywające do dobrowolnego podjęcia określonych procedur w wyznaczonym terminie. W drugim etapie, w przypadku bezskutecznego upływu wyznaczonego terminu, organ decyzją nakazuje zobowiązanemu podmiotowi podjęcie określonych działań, przy czym decyzja ta, w przeciwieństwie od postanowienia wydawanego na zakończenie pierwszego etapu, jak już wyżej podkreślono, podlega wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Niemniej zarówno postanowienie z art. 25 u.m.p.o., jak i decyzja z art. 26 u.m.p.o., są indywidualnymi aktami administracyjnymi, rozstrzygającymi sprawę co do istoty. Przyjęcie, że zaskarżone postanowienie nie rozstrzyga sprawy co do istoty prowadzi do pozbawienia strony możliwości obrony swoich praw, skoro dobrowolne wykonanie tego postanowienia powoduje, że w sprawie nigdy nie będzie wydania decyzja administracyjna. Dobrowolne zastosowanie się do wezwania zawartego w postanowieniu organu wcale nie musi oznaczać zaakceptowania przez stronę stanowiska organu. Celem dobrowolnego wykonania postanowienia zwykle jest uniknięcie stosowania środków przymusu państwowego, zwłaszcza, że decyzji z art. 26 ustawy nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności, a może też być ograniczenie kosztów przechowywania przedmiotu uznanego za odpad (w zależności od stanu faktycznego danej sprawy administracyjnej). Ponadto, zgodnie z art. 32 ust. 1 u.m.p.o., Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska nakłada na odbiorcę odpadów przywiezionych nielegalnie bez dokonania zgłoszenia, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości od 50 000 do 300 000 zł. W tym aspekcie, postanowienie to ma prejudycjalne znaczenie dla postępowania prowadzonego przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, w szczególności co do ustalenia, że sporny pojazd stanowi odpad, a jego przywóz do Polski był nielegalny. Skoro już postanowieniem wydanym w trybie art. 25 u.m.p.o. organ stwierdza, że przywóz odpadów jest nielegalny, ustala konsekwencje prawne stanu faktycznego i określa obowiązki strony postępowania, to nie można uznać, jak to uczynił organ, że postanowienie to nie rozstrzyga sprawy co do istoty, a dodatkowo jako zaskarżalne zażaleniem i w konsekwencji skargą do sądu administracyjnego, nie może być przedmiotem postępowania wznowieniowego. Gdyby iść za tokiem rozumowania organu, to wykonanie przez stronę omawianego postanowienia, na które z woli ustawodawcy przysługuje zażalenie, pozbawiałoby ją w istocie możliwości skorzystania z nadzwyczajnej drogi administracyjnej, w której miałaby prawo wywodzić, że nałożone postanowieniem obowiązki są niezgodne z prawem materialnym, ewentualnie naruszono przy wydaniu postanowienia prawo procesowe, czy też pomimo, że strona sama podporządkowała się postanowieniu wydanemu przez organ administracji publicznej i dobrowolnie nałożone na nią obowiązki wykonała, nie pozbawiła się możliwości skorzystania z instytucji prawnej dającej możliwość weryfikacji takiego postanowienia, jako kończącego w ramach danej regulacji prawnej i w określonym stanie faktycznym (wykonanie postanowienia) możliwości skorzystania ze służącej jej drogi nadzwyczajnej. W ocenie Sądu nie można było zatem podzielić stanowiska organu opartego na uznaniu, że podmiot wezwany postanowieniem właściwego organu do wykonania określonych obowiązków (zastosowania tzw. procedur), a faktycznie zobowiązany tym postanowieniem, w warunkach określonych ustawą, że w razie niezastosowania się do postanowienia obligatoryjnie zostanie wydana decyzja administracyjna z rygorem natychmiastowej wykonalności, stosując się do takiego postanowienia (zaskarżalnego zażaleniem) nie ma prawa do jego kwestionowania w trybie wznowienia postępowania, bowiem postanowienie to nie rozstrzyga sprawy co do istoty i nie kończy postępowania w sprawie międzynarodowego przemieszczania odpadu. Tymczasem trzeba pamiętać, że określenie "zastosowanie procedur" odnoszące się do prawa UE, nie oznacza co do zasady podjęcia czynności o charakterze formalnym, lecz w istocie wykonanie odpowiednich obowiązków mających charakter ściśle materialno-prawny. I jak już wyżej wykazano, nałożenie postanowieniem określonych obowiązków może odnieść skutek nie tylko w postaci wydania decyzji określającej sposób gospodarowania odpadem na terenie kraju, ale również ma znaczenie dla innych postępowań wynikających ze stwierdzonego przez organ stanu faktycznego. Jeżeli ustawodawca, kierując się potrzebą danych stosunków, zdecydował się na zastosowanie etapizacji postępowania, to brak jest jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że strona, która przykładowo wykonuje dobrowolnie postanowienie wydane w trybie art. 25 u.m.p.o. i nie dopuszcza tym samym do wydania decyzji w trybie art. 26 u.m.p.o., może być pozbawia prawa do kwestionowania postanowienia w drodze wniosku o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem, na które przysługuje zażalenie i determinującego wydanie decyzji administracyjnej w przedmiocie zagospodarowania, a dalej i administracyjnej kary pieniężnej, lub też że ustawodawca określonym uregulowaniem ją tego prawa pozbawił. Wobec wykazanej niezgodności z zastosowanym prawem wydanych w sprawie postanowień, Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 w zw. z art. 135 oraz art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a., uwzględnił skargę, orzekając jak w punktach I i II sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło