IV SA/Wa 2978/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Warszawie Karolina Kisielewicz-Malec po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. A. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu w sprawie ze skargi M. A. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania postanawia: - odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy. Skarżąca M. A. w dniu 4 listopada 2015 r. zwróciła się do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego). Oświadczyła, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. Jej czteroosobowa rodzina utrzymuje się z renty pobieranej przez jej męża. S. A. prowadzi ponadto agencję pocztową, ale dochód z tej działalności podlega w całości zajęciu komorniczemu. Skarżąca oświadczyła, że jest właścicielem dwóch działek (jedna zabudowana domem mieszkalnym i gospodarczym, druga orna) oraz nieruchomości rolnej o pow. 0,97 ha (współwłasność małżeńska). Wśród niezbędnych kosztów utrzymania wymieniła: opłaty za energię (250 zł.), gaz (100 zł.), leczenie (120 zł.). Referendarz sądowy zarządzeniem z 17 listopada 2015 r. wezwał skarżącą do złożenia: 1) wyciągów ze wszystkich posiadanych przez skarżącą, jej męża oraz dzieci rachunków bankowych i lokat, na których gromadzone są środki pieniężne (z ostatnich trzech miesięcy) wraz z historią dokonanych na rachunkach operacji (ewentualnie oświadczenia o nieposiadaniu rachunku bankowego), 2) dokumentów (rachunki, faktury, dowody wpłaty itp.) potwierdzających wysokość ponoszonych miesięcznie stałych wydatków związanych z zaspokojeniem podstawowych potrzeb życiowych rodziny skarżącej, 3) dokumentów ujawniających dochody uzyskiwane przez męża skarżącej z tytułu zatrudnienia (np. wyciąg z rachunku bankowego), 4) kopii decyzji o przyznaniu S. A. renty, 5) zaświadczenia właściwego urzędu pracy o posiadaniu przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku, 6) dokumentów potwierdzających zajęcie komornicze wynagrodzenia otrzymywanego przez S. A., 7) oświadczenia czy posiadane przez skarżącą nieruchomości przynoszą dochód i w jakiej wysokości. Skarżąca w odpowiedzi na zarządzenie nadesłała do Sądu: 1) kopię zaświadczenia ZUS Inspektorat w P. z [...] października 2014 r. potwierdzającego, że S. A. pobiera rentę z tytułu niezdolności do pracy, 2) kopię decyzji ZUS Inspektora w P. z [...] lutego 2015 r. o ustaleniu wysokości renty (584,51 zł. netto), 3) kopie zawiadomień z 8 marca 2014 r. o przyłączeniu do egzekucji nieruchomości, 4) wyciąg z konta bankowego S. A. za okres od 1 do 30 listopada 2015 r. (brak środków), 5) kopie faktur i rachunków za gaz, wodę i gospodarowanie odpadami komunalnymi. Stwierdzono, co następuje: Zdaniem referendarza sądowego, w niniejszej sprawie nie było możliwe dokonanie oceny sytuacji majątkowej strony skarżącej, ponieważ M. A. nie przedstawiła – mimo wezwania – wszystkich dokumentów i materiałów źródłowych dotyczących jej sytuacji materialnej. W związku z tym trzeba przyjąć, że nie wykazała że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). W orzecznictwie sądowym przyjęto, że "wykazanie" oznacza rzetelne udokumentowanie, że podstawy przyznania prawa pomocy rzeczywiście zachodzą (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2007 r., sygn. akt I FZ 511/07). Podkreśla się, że strona ma przekonać referendarza (Sąd), iż znajduje się w sytuacji uzasadniającej uwzględnienie jej wniosku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2011 r., sygn. akt II FZ 721/10). Niewystraczające do przyznania prawa pomocy jest samo tylko oświadczenie wnioskodawcy, że nie ma środków na poniesienie kosztów postępowania. Innymi słowy, to na osobie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy ciąży obowiązek należytego przedstawienia swojej sytuacji materialnej, a zatem posiadanego majątku, uzyskiwanych dochodów oraz wydatków. W sytuacji, gdy przedstawione przez wnioskodawcę okoliczności faktyczne są niewiarygodne lub niekompletne, wspomniany wyżej obowiązek nie jest wypełniony. To z kolei powoduje, że referendarz (sąd) nie może ocenić sytuacji materialnej wnioskodawcy i musi odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżąca deklaruje w złożonym wniosku, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej i podaje, że czteroosobowa rodzina utrzymuje się wyłącznie z renty jej męża (150 zł. na osobę miesięcznie). Ta wysokość ma wystarczyć do zakupu żywności, lekarstw, poniesienia opłat związanych z utrzymaniem domu i nieruchomości, studiami córki oraz innych wydatków koniecznych. Jednocześnie strona twierdzi, że nie korzysta z pomocy społecznej. Zdaniem referendarza sądowego utrzymanie czterech osób, w tym domu oraz dwóch nieruchomości bez jakichkolwiek innych źródeł dochodu budzi wątpliwości ponieważ przeczy logice i doświadczeniu życiowemu. Skarżąca nie udzieliła wyczerpujących wyjaśnień dotyczących jej sytuacji majątkowej i dochodowej. Nie przedstawiła wyciągu z rachunku bankowego z ostatnich trzech miesięcy, nie nadesłała dokumentu ujawniającego wszystkie dochody jej męża oraz potwierdzającego egzekucję komorniczą, nie udzieliła wyczerpujących informacji dotyczących posiadanych nieruchomości, a dokumenty które przedstawiła są nieaktualne (pochodzą z 2014 r.). Referendarz sadowy stwierdza, że z rejestru przedsiębiorców KRS wynika, że S. A. jest prezesem zarządu [...] Sp. z o.o. z siedzibą w K. W dokumencie brak jest informacji o zawieszeniu przez Spółkę działalności gospodarczej, czy informacji o postępowaniu upadłościowym, układowym, bądź naprawczym. Konkludując, pomimo eksponowania przez skarżącą swojej sytuacji finansowej jako trudnej, jej wyjaśnienia dla referendarza pozostają niewiarygodne i niewystarczające. Biorąc powyższe pod uwagę, referendarz sądowy na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.